Yıllık izin kullandırılmaması, işçinin hak ettiği ücretli izni işveren tarafından fiilen kullandırılmaması durumunu ifade eder ve İş Kanunu'na aykırıdır. İşveren izin zamanını belirleme yetkisine sahiptir, ancak bu yetkiyi izni tamamen engellemek için kullanamaz. Talep edilmesine rağmen izin kullandırılmazsa işçi hem idari şikayet hem de haklı fesih yoluna başvurabilir.
Yıllık izin kullandırılmaması konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Kullandırmak zorunludur: Yıllık ücretli izin anayasal dinlenme hakkının parçasıdır, işveren bu hakkı fiilen kullandırmakla yükümlüdür.
- Zamanı tek taraflı belirlenemez: İşçi talebini yazılı iletir, işveren iş durumunu gözeterek karar verir, dayatma iki taraf için de geçerli değildir.
- Talep yazılı yapılmalıdır: İspat yükü işçide olduğundan e-posta veya dilekçe gibi yazılı kayıt belirleyici olur.
- Kullandırılmaması haklı fesih doğurur: Talebe rağmen makul sürede izin verilmemesi, çalışma koşullarının uygulanmaması sayılır.
- İdari para cezası uygulanır: İş Kanunu m. 103 uyarınca izne ilişkin hükümlere aykırı davranan işverene yaptırım uygulanır.
- Bölünen parça 10 günden az olamaz: İzin taraflar anlaşırsa bölünebilir, ancak parçalardan biri en az on gün olmalıdır.
- Şikayet mercii bellidir: İşçi Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne veya ALO 170 hattına başvurabilir.
İşveren Yıllık İzni Kullandırmak Zorunda mıdır?
Evet. Yıllık ücretli izin, işçinin anayasal dinlenme hakkının bir parçasıdır ve işveren bu hakkı fiilen kullandırmakla yükümlüdür.
İşveren, izin süresini para ile karşılayarak bu yükümlülükten kurtulamaz. Sözleşme devam ettiği sürece yapılan böyle bir ödeme geçersiz sayılır ve işçi iznini kullanma hakkını korur.
Yıllık izin kullandırılmaması ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Yıllık İzin Zamanını Kim Belirler?
İzin zamanı tek taraflı olarak ne işçi ne de işveren tarafından dayatılabilir. İşçi, izin talebini kullanmak istediği tarihten en az bir ay önce işverene bildirir. İşveren, işyerindeki iş durumuna göre izin kurulu aracılığıyla tarihi belirler, ancak bu yetki işçinin izin hakkını sürüncemede bırakmak için kullanılamaz.
Uygulamada sık görülen bir sorun, işverenin "şu an eleman yok" gerekçesiyle izin talebini yıl boyunca ertelemesidir. Yasal süre sınırı içinde (izin hakkının doğduğu yıldan itibaren) makul bir süre geçtikten sonra bu erteleme, izin hakkının fiilen kullandırılmaması anlamına gelebilir.
Aşağıdaki tablo, işverenin izin talebi karşısında yapabileceği ve yapamayacağı davranışları özetler:
| İşverenin Yapabileceği | İşverenin Yapamayacağı |
|---|---|
| İş yoğunluğuna göre izin tarihini makul ölçüde erteleme | İzni süresiz biçimde erteleyip kullandırmama |
| İzin kurulu kararıyla nöbetleşme düzeni kurma | İzin yerine ücret ödeyip izni hiç kullandırmama |
| İzni işçiyle mutabık kalınarak bölme | Bölünen izinlerin tamamını 10 günden kısa parçalara ayırma |
Bu tablo mutlak bir liste değildir, her olayın kendi koşulları ayrıca değerlendirilir.
Yıllık İznin Kullandırılmadığı Nasıl İspatlanır?
İspat yükü büyük ölçüde işçiye ait olduğundan, izin talebinin yazılı yapılması belirleyicidir. E-posta, dilekçe veya yazılı bir talep formu, ilerleyen bir uyuşmazlıkta en güçlü delildir.
Yıllık İzin Kullandırılmaması İşçiye Hangi Hakları Verir?
Talep edilmesine rağmen izin makul bir süre boyunca kullandırılmazsa, bu durum çalışma koşullarının uygulanmaması niteliğindedir ve işçiye 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesi kapsamında haklı fesih hakkı tanır. İşçi bu gerekçeyle iş sözleşmesini kendisi feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de bir kararında, işçiye altı yılı aşan çalışma süresi boyunca yalnızca 14 gün yıllık izin kullandırılmasını uzun süre dinlenme hakkının sağlanmaması olarak nitelendirip bunu işçi lehine haklı fesih sebebi saymıştır.[1]
Yıllık izin dışında hangi hallerin işçiye haklı fesih hakkı tanıdığına dair ayrıntılı bilgi İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda yer almaktadır.
Yıllık İzin Kullandırmayan İşverene Ceza Var mıdır?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 103. maddesi, yıllık izne ilişkin hükümlere aykırı davranan işveren hakkında her işçi için ayrı ayrı idari para cezası öngörür.[2] Bu ceza, işçinin açacağı özel hukuk davasından bağımsız olarak uygulanır.
Yıllık İzin Kullandırılmayan İşçi Nereye Şikayet Eder?
İşçi, izninin kullandırılmadığını Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne veya ALO 170 Çalışma Hayatı İletişim Merkezi'ne bildirebilir. Şikayet üzerine iş müfettişleri işyerinde inceleme yapabilir ve tespit edilen aykırılık için idari para cezası uygulanabilir. Bu başvuru, işçinin ayrıca haklı fesih veya tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz.
Yıllık İznin Bir Bölümü Neden 10 Günden Az Olamaz?
Yıllık izin taraflar anlaşırsa bölümler halinde kullanılabilir, ancak kanun bir sınır koyar: bölünen izinlerden birinin kesintisiz en az on gün olması zorunludur.[3] İşveren, izni küçük parçalara bölerek işçinin fiilen dinlenmesini engelleyemez. Bu kural, uygulamada işçilerin en sık gözden kaçırdığı noktalardan biridir.
Memur İçin Kural Farklı mıdır?
Bu yazıda anlatılanlar özel sektör işçisine ilişkindir ve dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'dur. Memurların yıllık izin hakkı ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabidir ve idari yargı yolu işler. Memura yıllık izninin kullandırılmaması durumunda başvuru mercii farklıdır, ancak bu ayrı bir konu olup bu yazının kapsamı dışındadır.
Yıllık izin kullandırılmaması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yıllık İzin Kullandırılmaması Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yıllık iznin kullandırılmaması durumunda işçinin haklarına dair en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık.
Yıllık izin kullandırmayan işvereni nereye şikayet edebilirim?
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne veya ALO 170 Çalışma Hayatı İletişim Merkezi'ne şikayette bulunabilirsiniz. Şikayet üzerine iş müfettişleri işyerinde inceleme yapabilir.
İşveren yıllık izni kullandırmak zorunda mı?
Evet. Yıllık ücretli izin işçinin dinlenme hakkıdır ve işveren bunu para ile karşılayarak veya erteleyerek ortadan kaldıramaz.
Yıllık izin kullandırılmaması suç mudur?
Ceza hukuku anlamında bir suç değildir, ancak İş Kanunu'nun 103. maddesi kapsamında işveren için idari para cezası öngörülmüştür.
Yıllık izin kullandırılmaması haklı fesih sebebi midir?
Evet. Talep edilmesine rağmen izin makul bir süre kullandırılmazsa işçi, çalışma koşullarının uygulanmadığı gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2017/10772, K. 2019/8028, T. 08.04.2019 — İşçinin yıllık dinlenme hakkının uzun süre sağlanmamasının 4857 sayılı Kanun m. 24/II-f uyarınca haklı fesih nedeni oluşturduğuna ilişkin karar.
[2] 4857 sayılı İş Kanunu m. 103 — Yıllık izin hükümlerine aykırılıkta idari para cezası.
[3] 4857 sayılı İş Kanunu m. 56 — Yıllık iznin bölünmesi ve on günlük kesintisiz kullanım kuralı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 23 Temmuz 2026
