Yıllık İzin Hakkı

Yıllık izin hakkı, aynı işyerinde en az 1 yılını dolduran her işçiye 4857 sayılı İş Kanunu'nun tanıdığı ücretli izin hakkıdır. İzin süresi kıdeme göre 14, 20 veya 26 iş günü olarak değişir. Sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.

Yıllık İzin Hakkı ve Dilekçesi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Yıllık İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?

Yıllık izin hakkı, işçinin aynı işyerinde deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışmasıyla doğar (İK m.53). Birinci yıl tamamlanmadan bu hak kullanılamaz. İşverenin iznini erken vermesi hakkın ileriki dönemde yeniden doğmasını engellemez.

Hak, çalışılan her yıl için yenilenir. İkinci yılın sonunda yeni bir izin hakkı doğar ve süre birikimi böyle devam eder. Önemli bir uygulama notu: aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler toplanır. Ayrı işverenlerde geçen süreler kural olarak birleştirilemez.

Yıllık izin süresi hesaplamak için Yıllık İzin Süresi Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri

4857 sayılı İş Kanunu m.53 izin süresini üç kıdem dilimine göre belirler. Aşağıdaki tablo yasal asgari sürelerdir.

18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere kıdemden bağımsız olarak en az 20 iş günü izin verilmek zorundadır.^[1] 2 yıllık kıdemi olan 52 yaşında bir işçi tablodan 14 gün çıksa da yasal asgari 20 günden yararlanır. Yaş sınırı yalnızca bir taban güvencesidir. Kıdeme göre hesaplanan süre daha yüksekse o süre uygulanır.

Yer altı işlerinde (maden, tünel vb.) çalışan işçilerde tüm süreler 4'er gün artırılır: en az kıdem grubunda 18, ortada 24, en uzun kıdemde 30 iş günü olur.

Yıllık İzin Nasıl Kullanılır?

İşçi yıllık iznini tek parça kullanabileceği gibi tarafların anlaşmasıyla bölebilir. Bölünmüş parçalardan birinin en az 10 iş günü olması zorunludur. Kalan günler 1'er günlük parçalar halinde kullanılabilir (İK m.56).

Kullanım zamanını belirleyen işverendir. İşçi tercih ettiği dönemi talep edebilir. İşveren ise iş organizasyonu gerekçesiyle farklı bir tarihe kayabilir. Uygulamada çoğu işveren bir izin rotasyon takvimi uygular.

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yer dışında geçireceğini bildiren işçiye işveren 4 güne kadar ücretsiz yol izni vermekle yükümlüdür. Bu süre yıllık izin hakkına ayrıca eklenir. Ücret bağlanmaz.

Yıllık İzin Ücreti

Yıllık izin ücreti, iznin kullanılacağı dönemin başında peşin olarak ödenir (İK m.57). Hesaplama brüt günlük ücret × izin günü esasına dayanır. Ücretin değişken kalemleri (prim, ikramiye, fazla mesai gibi) düzenli ödeniyorsa bunlar da izin ücretine yansıtılır. Yargıtay, yalnızca sabit temel ücretin baz alınmasını hatalı bulmakta. Son üç aylık ortalama üzerinden hesaplanması gerektiğini içtihatlarda açıkça belirtmektedir.

İzin ücretinin zamanında ödenmemesi işçiye haklı fesih hakkı tanıyabilir. Hesaplama için Yıllık İzin Ücreti Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Yıllık İzin Sırasında Rapor Alınırsa

Yıllık izin kullanılırken hastalık ya da kaza nedeniyle istirahat raporu alınırsa, raporlu günler yıllık izinden sayılmaz. İzin bu günler kadar uzar. İşçi rapor bitiminde kalan iznini kullanmaya devam eder. İşveren, raporlu günleri izinden mahsup edemez.

Yıllık İzinde Rapor Alan İşçi İzinli Sayılır mı yazımızda uygulamadaki istisnalar ve işverene bildirimin nasıl yapılacağı ayrıntılı ele alınmıştır.

Kullanılmayan Yıllık İzinler

İş Akdi Devam Ederken

Yıllık izin hakkı, sözleşme devam ettiği sürece paraya çevrilemez. İşçi kullanılmayan izin günleri karşılığında ücret talep edemez. İşveren de nakdi ödemeyle bu yükümlülüğü savamaz. Böyle bir ödeme yapılmışsa geçersizdir ve ödemeyi alan işçi yine de iznini kullanma hakkını korur.

İş Akdi Sona Erince

Sözleşme sona erdiğinde kullanılmamış izin günleri için işçiye izin ücreti ödenir. Feshin türü (haklı, haksız, istifa, emeklilik) sonucu değiştirmez. Hak her koşulda doğar (İK m.59).^[2]

Hesaplama, iş akdinin sona erdiği tarihteki brüt günlük ücret üzerinden yapılır. Çıkış tarihinde aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir işçinin kullanılmayan 18 izin günü varsa, izin ücreti 18 × (45.000 / 30) formülüyle belirlenir.

Bu alacağın zamanaşımı 5 yıldır ve iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uygulamada sık yapılan hata şudur: işçiler her yıl biriken izin için ayrı ayrı zamanaşımı saymaya çalışır. İzin alacağının zamanaşımı en eski kullanılmayan günden değil, iş akdinin bitiş tarihinden işler.

Sözleşme devam ederken işveren tarafından olağandışı biçimde izin ücreti ödenmiş ve işçi bu ödemeyi kabul etmişse, bu tutar sözleşme sona erdiğinde yapılacak izin ücreti hesabından mahsup edilir.

İhbar Süresinde Yıllık İzin Kullanılabilir mi?

İhbar öneli ve yıllık iznin birlikte kullanılıp kullanılamayacağı pratikte sık karışıklığa yol açar. Yargıtay'ın tutumu nettir.

• İşçi ihbar verdiyse: Yıllık izin bu sürede kullanılmak üzere talep edilebilir. İşveren talebi reddederse kalan izin ücreti sözleşme bitiminde ödenmek zorundadır.
• İşveren ihbar verdiyse: İşçi ihbar süresi boyunca çalışmaya devam etmekle yükümlüdür. Bu süre içindeki yıllık izin kullandırması ihbar süresini uzatmaz.^[3]

En sık görülen sorunlu senaryo şudur: işveren hem ihbar öneli veriyor hem de bu süre içinde yıllık izni kullandırdım diyerek iki yükümlülüğü kapatmaya çalışıyor. Yargıtay bu uygulamayı geçersiz saymakta. İhbar süresiyle çakışan yıllık izin günleri, iş akdi sona erdiğinde ayrıca izin ücreti olarak ödenmektedir.

İdari İzin Yıllık İzinden Düşer mi?

Hayır. İdari izin (zorunlu kapalılık, doğal afet, seçim günü gibi nedenlerle verilen izinler) ayrı bir mazeret iznidir. Yıllık ücretli izinle herhangi bir bağlantısı yoktur. İşveren bu günleri yıllık izinden düşerse hukuka aykırı davranmış olur. İşçi düşülen günleri geri talep edebilir.

Aynı kural diğer mazeret izinleri için de geçerlidir. Yıllık izinden mahsup edilemeyen izin türleri:

• Evlilik izni
• Ölüm izni
• Babalık izni
• İdari izin

Yıllık İzin Dilekçesi

Yıllık izin talebi yazılı yapılır. İşyerinde özel bir form varsa o kullanılır. Yoksa aşağıdaki örnek esas alınabilir.

İşveren dilekçeyi imzalamalı. Bir örnek işçide, bir örnek işverende kalmalıdır. Yazılı başvuruya yanıt verilmemesi halinde bu belge ileride ispat aracı olarak kullanılabilir.

İşçinin tüm izin haklarının kapsamlı özeti için İşçinin İzin Hakları yazımıza, iş hukukundaki diğer haklarınız için İş Kanununa Göre İşçi Hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Yıllık İzin Hakkı ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Yıllık izin hakkına ilişkin en çok merak edilen sorular aşağıda yanıtlanmıştır.

Yıllık izin hakkı konusunda hukuki destek almak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

^[1] 4857 S. İK m.53. Yıllık ücretli izin hakkı ve kıdeme göre izin süreleri bu madde kapsamında düzenlenmiştir. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere en az 20 iş günü izin verilmesi zorunludur.

^[2] 4857 S. İK m.59. Sözleşmenin sona ermesi halinde kullanılmayan izin sürelerine ait ücret işçiye ya da hak sahiplerine ödenir. Bu alacağın zamanaşımı beş yıldır ve iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

^[3] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işveren tarafından ihbar verilmesi halinde ihbar süresiyle yıllık iznin eş zamanlı kullandırılmasının geçerli olmadığını ve bu süre içinde kullandırılan iznin iş akdinin sona ermesinde ayrıca izin ücreti olarak ödenmesi gerektiğini içtihatlarda teyit etmiştir.