Yıllık İzin Hakkı

Yıllık izin hakkı, aynı işyerinde en az 1 yılını dolduran her işçiye 4857 sayılı İş Kanunu'nun tanıdığı ücretli izin hakkıdır. İzin süresi kıdeme göre 14, 20 veya 26 iş günü olarak değişir. Sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.

Halk arasında senelik izin denilen bu hakkın hakedişi için gereken bir yıllık süre, deneme süresi dahil hesaplanır.

Yıllık İzin Hakkı ve Dilekçesi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İçindekiler12 başlık

1. Yıllık İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?
2. Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri
3. Yıllık İzin Nasıl Kullanılır?
4. Yıllık İzin Ücreti
5. Yıllık İzin Sırasında Rapor Alınırsa
6. Kullanılmayan Yıllık İzinler
   1. İş Akdi Devam Ederken
   2. İş Akdi Sona Erince
7. İhbar Süresinde Yıllık İzin Kullanılabilir mi?
8. İdari İzin Yıllık İzinden Düşer mi?
9. Yıllık İzin Dilekçesi
10. Yıllık İzin Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yıllık İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?

Yıllık izin hakkı, işçinin aynı işyerinde deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışmasıyla doğar (İK m.53). Birinci yıl tamamlanmadan bu hak kullanılamaz. İşverenin iznini erken vermesi hakkın ileriki dönemde yeniden doğmasını engellemez.

Hak, çalışılan her yıl için yenilenir. İkinci yılın sonunda yeni bir izin hakkı doğar ve süre birikimi böyle devam eder.

Önemli bir uygulama notu: aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler toplanır. Ayrı işverenlerde geçen süreler kural olarak birleştirilemez.

Yıllık izin süresi hesaplamak için Yıllık İzin Süresi Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Yıllık izin hakkı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri

4857 sayılı İş Kanunu m.53 izin süresini üç kıdem dilimine göre belirler. Aşağıdaki tablo yasal asgari sürelerdir.

Kıdem	Yıllık İzin Süresi
1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil)	14 iş günü
5 yıldan fazla, 15 yıldan az	20 iş günü
15 yıl ve üzeri	26 iş günü

18 yaş ve altındaki ile 50 yaş ve üzerindeki işçilere kıdemden bağımsız olarak en az 20 iş günü izin verilmek zorundadır.^[1] 2 yıllık kıdemi olan 52 yaşında bir işçi tablodan 14 gün çıksa da yasal asgari 20 günden yararlanır.

Yaş sınırı yalnızca bir taban güvencesidir. Kıdeme göre hesaplanan süre daha yüksekse o süre uygulanır.

Yer altı işlerinde (maden, tünel vb.) çalışan işçilerde tüm süreler 4'er gün artırılır: en az kıdem grubunda 18, ortada 24, en uzun kıdemde 30 iş günü olur.

Yıllık İzin Nasıl Kullanılır?

İşçi yıllık iznini tek parça kullanabileceği gibi tarafların anlaşmasıyla bölebilir. Bölümlerden birinin on günden az olmaması gerekir (İK m.56). Kanun, kalan günlerin kaç parçaya ya da kaçar günlük bölümlere ayrılacağı konusunda ayrıca bir sınır koymaz.

Kullanım zamanını belirleyen işverendir.

İşçi tercih ettiği dönemi talep edebilir. İşveren ise iş organizasyonu gerekçesiyle farklı bir tarihe kayabilir. Uygulamada çoğu işveren bir izin rotasyon takvimi uygular.

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yer dışında geçireceğini bildiren işçiye işveren 4 güne kadar ücretsiz yol izni vermekle yükümlüdür. Bu süre yıllık izin hakkına ayrıca eklenir. Ücret bağlanmaz.

Yıllık İzin Ücreti

Yıllık izin ücreti, iznin kullanılacağı dönemin başında peşin olarak ödenir (İK m.57). Hesaplama brüt günlük ücret × izin günü esasına dayanır. Fazla çalışma ücreti, primler ve sosyal yardımlar izin ücretinin hesabına katılmaz (İK m.57 ve m.50).

Akort, komisyon ya da yüzde usulü gibi belirli olmayan bir ücret alan işçide izin ücreti, son bir yıl içinde kazanılan ücretin fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama üzerinden hesaplanır. Son bir yıl içinde ücrete zam yapılmışsa hesap, zam tarihinden izne çıkılan ayın başına kadar alınan ücret üzerinden yapılır.

İzin ücretinin zamanında ödenmemesi işçiye haklı fesih hakkı tanıyabilir. Bu konudaki güncel Yargıtay içtihadı İşçiye Yıllık İzin Öncesi Maaşının Peşin Ödenmemesi yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Hesaplama için Yıllık İzin Ücreti Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

İzindeyken maaşın genel olarak kesilip kesilmediği, SGK primi ve yemek-yol gibi ödemelerin durumu Yıllık İzinde Maaş Kesilir Mi? yazımızda ayrıca ele alınmaktadır.

Yıllık İzin Sırasında Rapor Alınırsa

Yıllık izin kullanılırken hastalık ya da kaza nedeniyle istirahat raporu alınırsa, raporlu günler yıllık izinden sayılmaz (İK m.56). Kanunda iznin bu günler kadar kendiliğinden uzayacağına dair bir hüküm yoktur.

Kullanılamayan günler işçinin hakkı olarak kalır. İzin tarihini belirleme yetkisi işverende olduğundan bu günler işverenle kararlaştırılan bir tarihte kullanılır. İşveren, raporlu günleri izinden mahsup edemez.

Yıllık İzinde Rapor Alan İşçi İzinli Sayılır mı yazımızda uygulamadaki istisnalar ve işverene bildirimin nasıl yapılacağı ayrıntılı ele alınmıştır.

Kullanılmayan Yıllık İzinler

İş Akdi Devam Ederken

Yıllık izin hakkı, sözleşme devam ettiği sürece paraya çevrilemez. İşçi kullanılmayan izin günleri karşılığında ücret talep edemez. İşveren de nakdi ödemeyle bu yükümlülüğü savamaz.

Böyle bir ödeme izin hakkını sona erdirmez, ödemeyi alan işçi izin günlerini korur.

İş Akdi Sona Erince

Sözleşme sona erdiğinde kullanılmamış izin günleri için işçiye izin ücreti ödenir. Feshin türü (haklı, haksız, istifa, emeklilik) sonucu değiştirmez. Hak her koşulda doğar (İK m.59).^[2]

Hesaplama, iş akdinin sona erdiği tarihteki brüt günlük ücret üzerinden yapılır. Çıkış tarihinde aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir işçinin kullanılmayan 18 izin günü varsa, izin ücreti 18 × (45.000 / 30) formülüyle belirlenir.

Bu alacağın zamanaşımı 5 yıldır ve iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uygulamada sık yapılan hata şudur: işçiler her yıl biriken izin için ayrı ayrı zamanaşımı saymaya çalışır. İzin alacağının zamanaşımı en eski kullanılmayan günden değil, iş akdinin bitiş tarihinden işler.

Sözleşme devam ederken işveren tarafından izin ücreti adı altında ödeme yapılmışsa, Yargıtay'a göre bu ödeme avans niteliğindedir ve sözleşme sona erdiğinde yapılacak izin ücreti hesabından mahsup edilir (Yargıtay 9. HD, E. 2016/31684, K. 2019/20718, T. 25.11.2019). Ödenen tutara karşılık gelen günler ise hak edilen izin süresinden gün olarak düşülmez.

İhbar Süresinde Yıllık İzin Kullanılabilir mi?

İhbar öneli ve yıllık iznin birlikte kullanılıp kullanılamayacağı pratikte sık karışıklığa yol açar. Yargıtay'ın tutumu nettir.

• İşçi ihbar verdiyse: Yıllık izin bu sürede kullanılmak üzere talep edilebilir. İşveren talebi reddederse kalan izin ücreti sözleşme bitiminde ödenmek zorundadır.
• İşveren ihbar verdiyse: İşçi ihbar süresi boyunca çalışmaya devam etmekle yükümlüdür. Bu süre içindeki yıllık izin kullandırması ihbar süresini uzatmaz.^[3]

En sık görülen sorunlu senaryo şudur: işveren hem ihbar öneli veriyor hem de bu süre içinde yıllık izni kullandırdım diyerek iki yükümlülüğü kapatmaya çalışıyor. Yargıtay bu uygulamayı geçersiz saymakta. İhbar süresiyle çakışan yıllık izin günleri, iş akdi sona erdiğinde ayrıca izin ücreti olarak ödenmektedir.

İdari İzin Yıllık İzinden Düşer mi?

İdari izin (zorunlu kapalılık, doğal afet, seçim günü gibi nedenlerle verilen izinler) ayrı bir mazeret iznidir. Yıllık ücretli izinle herhangi bir bağlantısı yoktur.

İşveren bu günleri yıllık izinden düşerse hukuka aykırı davranmış olur. İşçi düşülen günleri geri talep edebilir.

Aynı kural diğer mazeret izinleri için de geçerlidir. Yıllık izinden mahsup edilemeyen izin türleri:

• Evlilik izni
• Ölüm izni
• Babalık izni
• İdari izin

Yıllık İzin Dilekçesi

Yıllık izin talebi yazılı yapılır. İşyerinde özel bir form varsa o kullanılır. Yoksa aşağıdaki örnek esas alınabilir. Dilekçenin nasıl teslim edileceği, işveren imzalamazsa izlenecek yol ve talebin reddi halinde işçinin hakları Yıllık İzin Dilekçesi Örneği yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

İşveren dilekçeyi imzalamalı. Bir örnek işçide, bir örnek işverende kalmalıdır. Yazılı başvuruya yanıt verilmemesi halinde bu belge ileride ispat aracı olarak kullanılabilir.

İşçinin tüm izin haklarının kapsamlı özeti için İşçinin İzin Hakları yazımıza, iş hukukundaki diğer haklarınız için İş Kanununa Göre İşçi Hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Yıllık İzin Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yıllık izin hakkına ilişkin en çok merak edilen sorular aşağıda yanıtlanmıştır.

Yıllık izin hakkı konusunda hukuki destek almak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 S. İK m.53. Yıllık ücretli izin hakkı ve kıdeme göre izin süreleri bu madde kapsamında düzenlenmiştir: "Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz."

^[2] 4857 S. İK m.59. Sözleşmenin sona ermesi halinde kullanılmayan izin sürelerine ait ücret işçiye ya da hak sahiplerine ödenir. Bu alacağın zamanaşımı beş yıldır ve iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

^[3] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işveren tarafından ihbar verilmesi halinde ihbar süresiyle yıllık iznin eş zamanlı kullandırılmasının geçerli olmadığını ve bu süre içinde kullandırılan iznin iş akdinin sona ermesinde ayrıca izin ücreti olarak ödenmesi gerektiğini içtihatlarda teyit etmiştir.