Hapis cezasına mahkum olan bir kişinin cezaevinde fiilen ne kadar kalacağı, mahkeme kararında yazan süreyle birebir aynı değildir. Ceza infaz hesaplama, verilen cezanın koşullu salıverilme oranına, denetimli serbestlik süresine ve suç türüne göre gerçekte ne kadar yatılacağını ortaya koyar.
Aşağıdaki hesaplama aracı, verilen ceza süresini ve suç türünü girerek koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini hesaplar.
Suç Seçimi
İnfaz bu tarihten itibaren başlar.
Ceza İnfaz Hesaplama Nasıl Yapılır?
İnfaz hesabı üç aşamalı ilerler: önce hükmedilen toplam ceza süresi belirlenir, sonra bu süreye suç türüne göre koşullu salıverilme oranı uygulanır, son olarak denetimli serbestlik süresi bu tarihten geriye doğru düşülür. Sonuç, hükümlünün kapalı veya açık cezaevinde fiilen kalacağı süreyi verir.
Bu hesap, ceza infaz kurumu tarafından müddetname adı verilen resmi bir belgeyle yapılır. Müddetname, hükümlünün koşullu salıverilme tarihini, denetimli serbestliğe ayrılma tarihini ve cezanın kesin bitiş tarihini gösterir.
Ceza İnfaz Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
İnfaz Hesaplamada Koşullu Salıverilme Oranı
Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının belirli bir kısmını kurum içinde iyi halli olarak geçirmesi koşuluyla, kalan kısmı dışarıda tamamlamasına imkan tanıyan infaz kurumudur. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesine göre genel kural, cezanın 1/2 oranında infaz edilmesidir.[1]
Bu oran, 14 Nisan 2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun ile getirilmiştir ve o tarihten sonra işlenen suçların büyük çoğunluğu için geçerlidir. Örneğin 10 yıl hapis cezası alan ve iyi halli bir hükümlü, kural olarak 5 yılını tamamladığında koşullu salıverilme hakkı kazanır.
Hangi Suçlarda İnfaz Oranı Daha Yüksek Hesaplanır?
Bazı suç tipleri, toplumsal zarar ve tekrarlanma riski gözetilerek genel kuraldan ayrılmış ve daha yüksek bir infaz oranına tabi tutulmuştur. Aşağıdaki tablo bu istisnaları özetler.
| Suç / Durum | Koşullu Salıverilme Oranı |
|---|---|
| Genel kural (çoğu suç tipi) | 1/2 |
| Cinsel saldırı (TCK 102/2), çocukların cinsel istismarı (TCK 103) | 3/4 |
| Reşit olmayanla cinsel ilişki, nitelikli hal (TCK 104/2-3) | 3/4 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188) | 3/4 |
| Örgüt kurmak, yönetmek veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar | 3/4 |
Bu suç gruplarında denetimli serbestlik süresi de genel süreden farklı uygulanabilir. Mükerrir (tekerrür) hükümlerine tabi hükümlüler ile örgüt üyeliği suçlarında ayrıca özel bir infaz rejimi söz konusudur. Bu rejimde oranlar dosyanın somut durumuna göre değişebildiğinden, kesin oran mahkeme kararı ve infaz savcılığı hesabıyla teyit edilmelidir.
TCK 102 ve 103'te düzenlenen cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu suçları, kamuoyunda en çok tartışılan istisna grubunu oluşturur. Bu suçlarda hem infaz oranı hem denetimli serbestlik süresi genel kuraldan daha ağır işletilir. Uyuşturucu suçlarında kullanmak ile ticaret arasındaki ayrımın cezaya etkisini Ekstazinin Cezası Nedir yazımızda örnek üzerinden anlattık.
Müebbet ve Ağırlaştırılmış Müebbette İnfaz Süresi Hesaplama
Süreli hapis cezalarında infaz oranı kesirli (1/2 veya 3/4 gibi) hesaplanırken, ömür boyu süren cezalarda kanun doğrudan yıl olarak bir süre belirler. Müebbet hapis cezasına mahkum olan bir kişi, koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için kurumda 24 yıl geçirmek zorundadır.[2]
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında bu süre 30 yıla çıkar. Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunan veya bu cezayla birlikte başka bir suçtan mahkumiyeti olan kişilerde infaz süresi 36 yıla kadar uzayabilir.
| Ceza Türü | Koşullu Salıverilme İçin Gereken Süre |
|---|---|
| Müebbet hapis | 24 yıl |
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 30 yıl |
| Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet | 36 yıl |
Denetimli Serbestlik Süresi Nasıl Hesaplanır?
Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kala hükümlünün cezasının kalan kısmını dışarıda, bir denetim planına bağlı olarak tamamlamasıdır. Genel kuralda bu süre, cezanın son 1 yılı olarak uygulanır.
Hükümlü bu süre boyunca elektronik kelepçe veya düzenli imza gibi yükümlülüklerle denetlenir. Yükümlülüklere uyulmazsa denetimli serbestlik kararı geri alınabilir ve hükümlü yeniden kapalı kuruma iade edilebilir.
2025-2026 İnfaz Düzenlemelerinde Neler Değişti?
İnfaz mevzuatı, art arda çıkarılan yargı paketleriyle güncellenmeye devam etmektedir. 2025 yılında yürürlüğe giren bir düzenlemeyle, belirli bir tarihten sonra işlenen suçlarda koşullu salıverilme süresinin en az onda birinin (1/10) ceza infaz kurumunda fiilen geçirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Bu süre hiçbir durumda beş günden az olamaz.[3]
Bu kural, özellikle kısa süreli hapis cezalarında görülen ve hükümlünün neredeyse hiç kurumda kalmadan tahliye edildiği uygulamayı sınırlamak amacı taşır. Ayrı bir düzenlemeyle, belirli bir tarihten önce işlenmiş suçlardan açık cezaevinde bulunan hükümlülere, koşullara uymaları halinde denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkanı tanınmıştır.[4]
Yargı paketleriyle getirilen güncel değişikliklerin ceza yargılamasının diğer alanlarını nasıl etkilediği 12. Yargı Paketi Maddeleri Nelerdir yazımızda ele alınmaktadır.
İnfaz Hesaplama Örneği
Genel kurala tabi bir suçtan 8 yıl hapis cezası alan ve tutuklulukta geçirdiği süre bulunmayan bir hükümlünün infaz hesabı şu şekilde ilerler:
Koşullu salıverilme süresi: 8 yıl × 1/2 = 4 yıl
Denetimli serbestlik başlangıcı: 4 yıl - 1 yıl = 3. yılın sonu
Bu hükümlü, iyi halli olması koşuluyla cezasının 3. yılının sonunda denetimli serbestlik kapsamına alınır ve kalan 1 yılı dışarıda, denetim altında tamamlar. Toplamda kurumda fiilen geçirdiği süre 3 yıl olur.
İnfaz Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
İnfaz hesabında en sık yapılan hata, tüm suçlara aynı 1/2 oranının uygulanacağının varsayılmasıdır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu suçları ve örgütlü suçlarda oran 3/4'e çıkar ve bu fark yıllar mertebesinde sonuç doğurur.
İkinci hata, tutuklulukta geçirilen sürenin infaz hesabına dahil edilmemesidir. Yargılama sürecinde tutuklu kalınan süre, kesinleşen cezadan mahsup edilir ve toplam yatar süresini kısaltır.
- Denetimli serbestliğin koşullu salıverilmeyle karıştırılması: Koşullu salıverilme cezanın hukuken bitiş noktasıdır, denetimli serbestlik ise bu noktaya varmadan önceki son aşamadır.
- Mükerrirlik durumunun atlanması: Daha önce kesinleşmiş bir mahkumiyeti bulunan hükümlülerde infaz rejimi ağırlaşabilir.
- Adli para cezasının hapse çevrilmesi ihtimalinin göz ardı edilmesi: Ödenmeyen adli para cezaları, ayrı bir infaz sürecine tabi tutulur ve doğrudan yukarıdaki oranlarla hesaplanmaz.
- İyi hal şartının hesaba katılmaması: Yukarıdaki hesaplama, hükümlünün kurumda iyi halli sayılacağı varsayımına dayanır; idare ve gözlem kurulu iyi hal kararını olumsuz verirse süre dolmuş olsa bile koşullu salıverilme gerçekleşmez ve durum belirli aralıklarla yeniden değerlendirilir.
Adli Para Cezası Ödenmezse İnfaz Hesaplaması Değişir Mi?
Adli para cezası, hapis cezasından farklı bir infaz rejimine tabidir ve hükümlü kararda belirtilen taksitleri ödediği sürece bu ceza hiç hapse dönüşmez.
Taksitler ödenmezse ilk aşamada doğrudan hapis değil, kamuya yararlı bir işte çalıştırma devreye girer: ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı, her iki saat çalışma bir güne sayılacak şekilde çalışma yükümlülüğüne çevrilir.[5] Hükümlü bu çalışma programına veya denetimli serbestlik görevlilerinin uyarılarına uymazsa, kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda hapis olarak yerine getirilir.
Bu noktada hesaplama, süreli hapis cezalarından tamamen ayrılır: adli para cezasından çevrilen hapiste koşullu salıverilme hükümleri hiç uygulanmaz ve infaz ertelenemez.[6] Yani yukarıdaki 1/2 veya 3/4 oranları burada geçerli değildir, çevrilen süre baştan sona tam olarak infaz edilir.
Bu şekilde çektirilen hapis süresi tek bir mahkumiyette en fazla 3 yıl, birden fazla adli para cezası mahkumiyeti bulunması halinde ise en fazla 5 yıldır.[7] Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ise hiçbir şekilde hapse çevrilemez.[8]
Ceza infaz hesaplaması ve dosyanızın takibi için avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
İstanbul'da bu alanda deneyimli bir avukatla görüşmek isterseniz İstanbul Avukat sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ceza infaz hesaplaması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Ceza İnfaz Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İnfaz sürecinde en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.
Koşullu salıverilme oranı her suçta 1/2 midir?
Hayır. Genel kural 1/2 olmakla birlikte, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti ile örgütlü suçlarda bu oran 3/4'e çıkar. Doğru oran, suçun işlendiği tarih ve suç tipine göre ayrıca tespit edilmelidir.
Denetimli serbestlik süresi ne kadardır?
Genel kuralda denetimli serbestlik, cezanın koşullu salıverilme tarihinden önceki son 1 yılı kapsar. Bazı suç gruplarında ve özel infaz rejimlerinde bu süre farklı uygulanabilir.
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü?
Evet. Yargılama sırasında tutuklu kalınan süre, kesinleşen hapis cezasından mahsup edilir ve hükümlünün kurumda fiilen kalacağı toplam süreyi kısaltır.
Açık cezaevine geçiş için ne kadar süre kalmalıdır?
Açık cezaevine ayrılma, hükümlünün kalan cezasının belirli bir sınırın altına inmesi ve kurumca iyi halli kabul edilmesi şartlarına bağlıdır. Bu süre suç türüne ve toplam ceza miktarına göre değişir.
Hangi suçlarda infaz indiriminden yararlanılamaz?
Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen bazı suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti ile örgütlü suçlarda genel 1/2 oranı uygulanmaz, bunun yerine 3/4 oranı geçerli olur. Bu, indirimden tamamen yararlanamama değil, daha düşük bir indirim oranına tabi olma anlamına gelir.
Adli para cezasından çevrilen hapiste koşullu salıverilme uygulanır mı?
Hayır. 5275 sayılı Kanun'un 106. maddesi uyarınca adli para cezasından çevrilen hapsin infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz ve infaz ertelenemez, çevrilen süre baştan sona tam olarak yatılır.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.107. Genel koşullu salıverilme oranı 1/2, denetimli serbestlik süresi cezanın son 1 yılıdır. Oran, 7242 sayılı Kanun ile (15.04.2020 tarihli Resmi Gazete) güncel halini almıştır.
[2] 5275 sayılı Kanun m.107 ve TCK m.47-48 hükümleri uyarınca müebbet hapiste koşullu salıverilme için gereken süre 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl, birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunması halinde ise 36 yıldır.
[3] 5275 sayılı Kanun'a 2025 yılında eklenen düzenleme uyarınca, belirli bir tarihten sonra işlenen suçlarda koşullu salıverilme süresinin en az 1/10'unun ceza infaz kurumunda geçirilmesi zorunludur. Bu süre 5 günden az olamaz.
[4] 11. Yargı Paketi kapsamında, 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlardan açık ceza infaz kurumunda bulunan ve şartları taşıyan hükümlülere denetimli serbestlikten 3 yıl erken yararlanma imkanı tanınmıştır.
[5] 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.106/3.
[6] 5275 sayılı Kanun m.106/9 — adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.
[7] 5275 sayılı Kanun m.106/7.
[8] 5275 sayılı Kanun m.106/4.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 3 Ağustos 2026
