İş kazası tazminatı hesaplama, iş kazası sonucu oluşan sürekli iş göremezlik (maluliyet), geçici iş göremezlik veya ölüm hallerinde işverenden istenebilecek maddi ve manevi tazminatın yaklaşık tutarını verir. Aşağıdaki araca maluliyet oranınızı, kusur oranını ve gelir bilginizi girerek ön bir hesap görebilirsiniz. Rapor süresince ödenen geçici ödenek İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği yazımızda ele alınmaktadır.
İş Kazası Tazminatında Hangi Kalemler İstenebilir?
İş kazası geçiren işçi veya ölüm halinde geride kalan yakınları, işverenden iki farklı nitelikte tazminat talep edebilir. Ölüm halinde yakınların talep edebileceği kalem Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir yazımızda, tutarı ise Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama aracımızda ele alınmaktadır. Aşağıdaki tablo bu iki kalemi özetler.
| Tazminat Türü | Kapsadığı Zarar |
|---|---|
| Maddi tazminat | İş gücü kaybı (maluliyet) veya ölüm halinde destekten yoksun kalma zararı |
| Manevi tazminat | Kazanın yol açtığı acı, elem ve yaşam kalitesindeki bozulma |
Bu iki kalem birbirinden bağımsızdır ve aynı davada birlikte istenebilir. Maddi tazminat matematiksel bir yönteme dayanırken, manevi tazminatın sabit bir formülü yoktur.
Maddi Tazminat Nasıl Hesaplanır?
Sürekli iş göremezliğe yol açan iş kazalarında maddi tazminat, işçinin kaybettiği kazanma gücünün aktüeryal yöntemle bugünkü değere indirgenmesiyle bulunur. Tazminatı doğrudan etkileyen kusur oranının nasıl belirlendiği İş Kazasında Kusur Durumları yazımızda anlatılmaktadır. Hesabın girdileri işçinin geliri, yaşı, maluliyet oranı ve bakiye ömrüdür.
Maluliyet oranı SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir. Kazanın oluşumundaki kusur payı ise ayrı bir iş güvenliği bilirkişi raporuyla tespit edilir. Bakiye ömrün hesabında yerleşik uygulama TRH 2010 yaşam tablosunu esas almaktadır.[1]
Bu veriler bir araya getirildiğinde, işçinin kaza olmasaydı çalışma hayatı boyunca elde edeceği kazanç ile kaza sonrası azalan kazanma gücü arasındaki fark, progresif rant yöntemiyle tek bir peşin tazminata çevrilir. Bu hesap elle yapılabilecek basit bir işlem değildir. Mahkemeler bu nedenle aktüerya bilirkişisi görevlendirir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölümlü İş Kazaları)
İş kazası ölümle sonuçlanırsa, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve bazı hallerde ana-babası maddi tazminat talep edebilir. Hesap yöntemi iş gücü kaybı tazminatıyla benzerdir. Farkı, kaybedilen kazancın işçinin kendisine değil desteklediği kişilere pay edilmesidir.
Destek payının oranı, hak sahibinin desteklenen kişiyle yakınlık derecesine ve yaşına göre değişir. Bu hesap da aktüeryal bilirkişi incelemesi gerektirir.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminatın kanunda sabit bir tutarı veya formülü yoktur.[2] Hakim, olayın oluş şekli, işverenin kusur derecesi, mağdurun duyduğu acı ve tarafların ekonomik durumunu birlikte değerlendirerek tutarı belirler.
Aynı olayda birden fazla yakın manevi tazminat talep ettiğinde her birinin tazminatı, kendi yakınlık derecesi ve olaydan etkilenme durumuna göre ayrı ayrı takdir edilir. Kararın gerekçesinde bu ölçütlerin her biri ayrı ayrı tartışılır.
Kusur Oranının Tazminata Etkisi
İşverenin ödemek zorunda kalacağı tazminat, toplam zararın tamamı değil, işverenin kusuruna denk gelen kısmıdır. Formül basittir:
İşverenden İstenebilecek Tazminat = Toplam Zarar × İşverenin Kusur Oranı
Toplam zararı 600.000 TL olarak belirlenmiş, işverenin kusuru %70, işçinin kusuru %30 tespit edilmiş bir olayda işverenden istenebilecek tazminat 600.000 × 0,70 = 420.000 TL olur. Kusur raporu bu yüzden dava sonucunu doğrudan belirleyen bir unsurdur.
Kusur Oranı Nasıl Tespit Edilir?
Kusur oranı, iş güvenliği alanında uzman bir bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan raporla belirlenir. Bilirkişi, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınıp alınmadığını, işçinin talimatlara uyup uymadığını ve varsa üçüncü kişilerin payını inceler.
Kusur raporuna itiraz mümkündür. Taraflardan biri raporu yetersiz bulursa mahkemeden ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyeti talep edebilir. Kusur oranındaki küçük bir değişiklik dahi tazminat tutarını doğrudan etkilediği için bu rapor davanın en çok tartışılan aşamalarından biridir.
Geçici İş Göremezlik Döneminde Kayıp Ücret
Kaza sonrası tedavi süren ve çalışamayan işçi, bu dönemde SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alır. Ödenek genellikle işçinin son ücretinin tamamını karşılamadığından, aradaki fark da maddi tazminata dahil edilebilir.
Bu dönem işçinin %100 iş gücü kaybına uğradığı kabulüyle hesaplanır. Sürekli maluliyet oranından bağımsız, ayrı bir kalemdir. Tedavi süresi uzadıkça bu kayıp da büyür.
Alt İşveren İlişkisinde Sorumluluk
Kaza, bir alt işverenin (taşeronun) işçisinde meydana gelmişse, asıl işveren ve alt işveren birlikte sorumlu tutulur. İki işveren, işçiye karşı müteselsilen (zincirleme) sorumludur. İşçi tazminatın tamamını ikisinden birinden veya her ikisinden birlikte talep edebilir.
Kusur raporu bu durumda hem asıl işverenin hem alt işverenin iş güvenliği yükümlülüklerini ayrı ayrı inceler. İki işveren arasındaki kusur paylaşımı, işçiye karşı olan sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Yalnızca işverenlerin kendi aralarındaki rücu ilişkisini etkiler.
SGK'nın Karşıladığı Kısım ile İşverenden İstenebilecek Kısım
SGK, iş kazası geçiren sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri, ölüm halinde ise hak sahiplerine ölüm geliri bağlar. Bu gelirin ilk peşin sermaye değeri, işverenden istenecek maddi tazminattan düşülür.
Buna tenzil (mahsup) denir.[3]
Kaza işverenin kusuruyla meydana gelmişse SGK, sigortalıya yaptığı ödemeler ve bağladığı gelirin peşin sermaye değerini ayrıca işverenden geri isteyebilir. Buna rücu davası denir. Rücu davası ile işçinin kendi tazminat davası, farklı taraflar arasında yürüyen ayrı süreçlerdir.
Rücu tutarı belirlenirken iki sınır karşılaştırılır ve düşük olanı esas alınır.
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| İç tavan | SGK'nın sigortalıya yaptığı ödemeler ve bağladığı gelirin peşin sermaye değeri toplamı |
| Dış tavan | Sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği toplam maddi tazminat tutarı |
İç tavan dış tavandan düşükse SGK'nın rücu edebileceği tutar iç tavanla sınırlı kalır. Bu ayrım, aynı zarardan hem SGK'nın hem işçinin mükerrer tazminat almasını önlemeyi amaçlar.
SGK'dan bağlanan gelirin işverenden isteyeceğiniz tutardan nasıl düşüleceğinden emin değilseniz, sorunuzu Avukata Sor üzerinden iletebilirsiniz.
İş Kazası Tazminatında Zamanaşımı
İşverenin iş kazasından doğan sorumluluğu iş sözleşmesine aykırılığa dayandığı için Yargıtay, bu davalarda Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesindeki 10 yıllık genel zamanaşımını uygular.[4] Maluliyet oranı sonradan kesinleşmişse süre, zararın belli olduğu tarih dikkate alınarak hesaplanır. Kazanın aynı zamanda suç oluşturduğu ve ceza kanununun daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü hallerde bu daha uzun süre uygulanır.
Zamanaşımının başlangıcı, kesilme halleri ve süreye ilişkin özel durumlar İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi yazımızda ayrıntılı olarak işlenmektedir.
İş Kazası Tazminatı Davası Süreci
Tazminat hesabı, SGK'nın kazayı iş kazası olarak kabul etmesine ve maluliyet oranını Kurumun belirlemesine dayanır. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk uygulanmaz, dava doğrudan iş mahkemesinde açılır.[5]
Davanın hangi aşamalardan geçtiği, hangi bilirkişi raporlarının alındığı ve sürecin ortalama ne kadar sürdüğü İş Kazası Tazminatı Davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
İş kazası geçirdiyseniz ya da bir yakınınızı iş kazasında kaybettiyseniz, işverene karşı tazminat sürecini konuşmak için randevu alabilirsiniz.
Örnek Hesaplama (Basitleştirilmiş)
Gerçek bir aktüeryal hesap, yaşam tablosu ve iskonto oranı içeren karmaşık bir bilirkişi işlemidir. Burada yöntemi göstermek amacıyla basitleştirilmiş bir örnek verilmektedir. Sürekli iş göremezlik oranı %20 tespit edilen, aylık geliri 30.000 TL olan bir işçide bilirkişinin bakiye ömür ve gelir kaybını birlikte hesaplayarak toplam zararı 500.000 TL bulduğu varsayılsın.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Toplam zarar (bilirkişi hesabı) | — | 500.000 TL |
| İşverenin kusuruna düşen pay (%70) | 500.000 × 0,70 | 350.000 TL |
| SGK'nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri | — | 100.000 TL |
| İşverenden istenebilecek bakiye maddi tazminat | 350.000 − 100.000 | 250.000 TL |
Bu tutara ayrıca manevi tazminat eklenir. Manevi tazminatın sabit bir formülü olmadığından bu örnekte gösterilmemiştir.
İş Kazası Tazminatı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
En sık hata, SGK'nın bağladığı geliri tenzil etmeden toplam zararı doğrudan işverenden talep etmektir. Bu, mükerrer tazminat itirazıyla karşılaşır. İkinci hata, kusur raporunu beklemeden yalnızca maluliyet oranına göre kesin bir tutar öngörmektir.
Üçüncü hata, manevi tazminatı maddi tazminatla aynı formülle hesaplamaya çalışmaktır. Manevi tazminat hakimin takdirine bırakılmıştır ve önceden kesin bir rakamla öngörülemez.
Hukuki Uyarı: Hatalı değerlerle açılacak davalar veya icra takipleri aleyhinize yüklü vekalet ücretlerine, harç kayıplarına ve geri dönülmez hak kayıplarına sebebiyet verebilir. Kesin değer tespiti ve dava süreçlerinin takibi için uzman bir avukata başvurulması gerekir.
İş kazası tazminatı sürecinizle ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
İş Kazası Tazminatı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı konusunda en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik.
İş kazası tazminatı davasını kimler açabilir?
Kazazede işçinin kendisi maluliyet halinde, ölüm halinde ise desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve bazı hallerde ana-babası dava açabilir. Birden fazla hak sahibi varsa her biri kendi payı için ayrı talepte bulunur.
İşçinin kendi kusuru varsa tazminat hiç alamaz mı?
Hayır, işçinin kusuru bulunması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Yalnızca işverenden istenebilecek tutarı işverenin kusur oranıyla sınırlar. Tam kusurun işçide olduğu istisnai durumlar ayrıca değerlendirilir.
SGK'dan gelir aldıysam ayrıca tazminat isteyebilir miyim?
Evet, SGK'nın bağladığı gelir zararın tamamını karşılamaz. Bu gelirin peşin sermaye değeri düşüldükten sonra kalan bakiye zarar işverenden talep edilebilir.
İş kazası tazminatı davasında zamanaşımı ne zaman başlar?
Süre 10 yıldır ve kural olarak kaza tarihinden işlemeye başlar. Maluliyet oranı sonradan kesinleşmişse Yargıtay, zararın belli olduğu tarihi esas alır.
Manevi tazminatın alt veya üst sınırı var mıdır?
Kanunda sabit bir alt veya üst sınır yoktur. Hakim, olayın ağırlığı, kusur oranı ve tarafların ekonomik durumunu değerlendirerek somut olaya göre tutarı belirler.
Kusur raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet, taraflardan biri kusur raporunu yetersiz veya hatalı bulursa mahkemeden ek rapor ya da yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmesini talep edebilir. Kusur oranındaki değişiklik tazminat tutarını doğrudan etkiler.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] İş kazası ve meslek hastalığı kaynaklı maddi tazminat hesaplamalarında bakiye ömrün tespitinde yerleşik yargısal uygulama TRH 2010 yaşam tablosunu esas almaktadır.
[2] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 56 (manevi tazminat, hakimin takdir yetkisi).
[3] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 21 (işverenin kastı veya kusuru ile meydana gelen iş kazasında SGK'nın rücu hakkı. İç tavan/dış tavan sınırlaması).
[4] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2024/665 E., 2025/836 K., 17.12.2025 - iş kazasında işverenin sorumluluğu sözleşmeye aykırılığa dayandığından TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımı uygulanır.
[5] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3/3. (mevzuat.gov.tr)
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Mayıs 2026
