Kıdem Tazminatı Nedir? Şartları ve Hesaplama

Kıdem tazminatı nedir? Bir işyerinde en az bir yıl çalışmış olan ve iş sözleşmesi kanunda sayılan hallerden biriyle sona eren işçiye, işveren tarafından ödenen bir işçilik alacağıdır. Tazminat, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Bu tazminat, işçinin işyerinde geçirdiği hizmet süresinin karşılığı olarak kabul edilir ve her fesih türünde değil, yalnızca kanunda belirtilen sona erme hallerinde doğar.

Kıdem tazminatı hakkınız konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İçindekiler11 başlık

1. Kıdem Tazminatının Yasal Dayanağı Nedir?
2. Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları Nelerdir?
3. Kıdem Tazminatı Hangi Fesih Hallerinde Ödenir?
4. Kıdem Tazminatının Tavanı Nedir?
5. Kıdem Tazminatı Kimlere Ödenmez?
6. Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
7. Kıdem Tazminatından Kesinti Yapılır mı?
8. Kıdem Tazminatı Ne Zaman Ödenir, Gecikirse Faiz İşler mi?
9. Kıdem Tazminatında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
10. Kıdem Tazminatıyla Birlikte Gündeme Gelen Diğer Haklar
11. Kıdem Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kıdem Tazminatının Yasal Dayanağı Nedir?

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı mülga İş Kanunu'nun halen yürürlükte tutulan 14. maddesinde düzenlenir. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girerken bu madde yürürlükten kaldırılmamış, kıdem tazminatına ilişkin tek yasal dayanak olarak bırakılmıştır.^[1]

İşçinin diğer temel hakları (yıllık izin, fazla mesai, ihbar süresi gibi) ise 4857 sayılı Kanun'da düzenlenir. Bu hakların genel çerçevesi İş Kanununa Göre İşçi Hakları yazımızda anlatılmaktadır. Gemide çalışanlarda bu hakların nasıl işlediği ise gemi adamı hakları yazısında ayrıca ele alınıyor.

Kıdem tazminatının halen ayrı ve eski bir kanunda düzenlenmiş olmasının sebebi, 2003 yılında yürürlüğe giren 4857 sayılı Kanun'un hazırlık sürecinde kıdem tazminatı sistemine ilişkin kapsamlı bir reform üzerinde uzlaşı sağlanamamasıdır. Bu yüzden kanun koyucu, kıdem tazminatına ilişkin 14. maddeyi yürürlükte bırakarak yeni bir düzenleme yapılana kadar mevcut sistemin işlemeye devam etmesini tercih etmiştir. Reform tartışmasının güncel halkası olan tamamlayıcı emeklilik sistemi ayrı yazımızda ele alındı.

Kıdem tazminatı nedir ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları Nelerdir?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir: işçinin aynı işverene bağlı işyerinde en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi.

Aşağıdaki tablo, kıdem tazminatına hak kazandıran sona erme hallerini özetler.

Sona Erme Hali	Kıdem Tazminatı Doğar mı?
İşverenin haklı sebep dışı feshi	Evet
İşçinin madde 24 kapsamında haklı feshi	Evet
İşverenin madde 25 kapsamında haklı feshi	Hayır
İşçinin istifası (haklı sebep olmadan)	Hayır
Emeklilik, malullük, askerlik, evlilik (kadın)	Evet
Ölüm	Evet (mirasçılara ödenir)

Bir yıllık kıdem hesabında, işçinin aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçirdiği süreler de birleştirilir. İşyeri devri veya nakli tek başına kıdemi sıfırlamaz.

Kıdem süresine, işçinin yıllık izinde, istirahat raporunda veya haftalık tatilde geçirdiği süreler de dahil edilir. Ancak bir defada ihbar süresini altı hafta aşan istirahat süresi kıdem hesabında dikkate alınmaz. Ücretsiz izin gibi iş sözleşmesinin askıda kaldığı süreler de kıdemden sayılmaz (Yargıtay 9. HD, E. 2024/5138, K. 2024/6724, T. 05.04.2024).

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, kanuni mirasçılarına ödenir. Bu durumda ayrıca bir dava şartı aranmaz. Mirasçılar veraset belgesiyle işverene başvurarak tazminatı talep edebilir.

Kıdem Tazminatı Hangi Fesih Hallerinde Ödenir?

İşçinin sağlık, ücretin ödenmemesi, mobbing gibi haklı bir sebeple kendisi istifa etmesi kıdem tazminatı doğurur. Bu sebeplerin tam listesi İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda yer almaktadır. Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih, olayın öğrenildiği günden itibaren altı iş günü ve her halde olaydan itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır, ücretin ödenmemesi gibi devam eden ihlallerde ise ihlal sürdükçe bu süre işlemez.^[2]

Buna karşılık işverenin hırsızlık, devamsızlık gibi madde 25 kapsamındaki bir sebeple yaptığı fesih kıdem tazminatı doğurmaz. Bu haller İşverenin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda anlatılmaktadır.

İşverenin performans düşüklüğü, işyeri küçülmesi gibi geçerli bir sebeple yaptığı fesih ise kıdem tazminatı doğurur, çünkü bu fesih türü madde 25'in dışında kalır. Fesih bildiriminin şekli ve sonuçları hakkında genel bilgi İş Sözleşmesi Nasıl Feshedilir yazımızda bulunmaktadır.

Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı sık karıştırılan iki farklı haktır. Kıdem tazminatı, işçinin hizmet süresinin karşılığıdır ve yukarıda sayılan hallerde doğar.

İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde ortaya çıkan ayrı bir alacaktır. Bir işçi aynı fesihte hem kıdem hem ihbar tazminatına birlikte hak kazanabilir.

Kıdem Tazminatının Tavanı Nedir?

Kıdem tazminatı, çalışılan her yıl için sınırsız değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın her altı ayda bir açıkladığı bir tavan tutarına kadar ödenir. En yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesine eşit olan bu tavan, 1 Temmuz 2026 - 31 Aralık 2026 döneminde 73.729,87 TL olarak uygulanmaktadır. 2026 yılının ilk yarısında geçerli olan tutar ise 64.948,77 TL idi.^[3]

Giydirilmiş brüt ücreti bu tavanın üzerinde olan işçiye, aradaki fark değil, yalnızca tavan tutarı kadar kıdem tazminatı ödenir. Kanun tavanı iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesiyle belirlenen kıdem tazminatları için de koyduğundan, sözleşmeye tavanı aşan bir tutar yazılması işçiye bu fark için talep hakkı vermez. Kanunun açıkça izin verdiği istisnalar dışında tavan aşılamaz. Yargıtay tavanın mutlak emredici olduğunu şu şekilde ifade etmiştir:^[4]

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2017/15940, K. 2020/4499, T. 01.06.2020

"Dairemizce de kıdem tazminatı tavanının yasada emredici şekilde düzenlendiği ve işçi yararına olsa da tavanı arttıran ya da tümüyle ortadan kaldıran sözleşme hükümlerinin geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır."

Örneğin giydirilmiş brüt ücreti aylık 120.000 TL olan bir işçi, 2026 yılının ikinci yarısında işten ayrılırsa, her yıl için 120.000 TL değil, tavan tutarı olan 73.729,87 TL üzerinden kıdem tazminatı alır. Uygulamada üst düzey yöneticiler ve yüksek ücretli çalışanlar bu tavan kuralından en çok etkilenen gruptur.

Kıdem Tazminatı Kimlere Ödenmez?

Kıdem tazminatı, her işten ayrılışta değil yalnızca kanunda sayılan hallerde doğar. İşçinin haklı bir sebep göstermeden kendi isteğiyle istifa etmesi, deneme süresi içinde ayrılması veya işverenin madde 25 kapsamında haklı bir sebeple fesih yapması durumunda kıdem tazminatı talep edilemez. Bu üç durumda işçinin dosyasında haklı bir sebep bulunup bulunmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Bir yıldan artan süreler de gün bazında orantılı olarak hesaba katılır.

Giydirilmiş ücret, çıplak brüt maaşa ek olarak işçiye düzenli sağlanan yemek, yol, ikramiye ve benzeri para ile ölçülebilen menfaatlerin eklenmesiyle bulunur. Yalnızca ay içinde bir kez ödenen olağandışı ödemeler bu hesaba dahil edilmez.

Yargıtay, ikramiye ve yol/yemek yardımı gibi periyodik ödemelerin giydirilmiş ücrete nasıl yansıtılacağını ayrıntılı biçimde açıklamıştır:^[5]

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/31884, K. 2015/19247, T. 26.05.2015

"İkramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır... Periyodik olarak ödenen ve yıl içinde artmış olan parasal haklar yönünden son dönem ödemesinin ait olduğu dilim günlerine bölünmesi ile tazminata esas ücrete yansıtılacak tutar daha doğru biçimde belirlenebilecektir."

Örneğin yılda dört kez ödenen bir ikramiye söz konusuysa, hesaplamada son ikramiye döneminin günlük tutarı esas alınır. İşçinin yıl başındaki daha düşük ikramiyeleri değil, son ücret seviyesini yansıtan en güncel dilim dikkate alınır.

Kendi brüt ücretinizi ve çalışma sürenizi girerek güncel tavan ve kesintilere göre net tutarı görmek için Kıdem Tazminatı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Kıdem Tazminatından Kesinti Yapılır mı?

Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez, yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılır. Sigorta primi kesintisi de yapılmaz. Bu kesintinin hesaplanma yöntemi ve ihbar tazminatıyla farkı Kıdem Tazminatından Hangi Vergi Kesintileri Yapılır yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Kıdem Tazminatı Ne Zaman Ödenir, Gecikirse Faiz İşler mi?

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel hale gelir ve işveren bu tarihte ödeme yapmakla yükümlüdür. Ödeme gününde yapılmazsa, işçi fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz talep edebilir.^[6] Faizin hangi tarihten başlayıp nasıl hesaplandığı Kıdem Tazminatına Faiz yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Emeklilik, malullük veya toptan ödeme sebebiyle ayrılan işçilerde faizin başlangıç tarihi farklıdır. Bu durumda faiz, işçinin ilgili kuruma yaptığı başvuru belgesini işverene ibraz ettiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı, bankaların bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği en yüksek orandır ve zaman içinde değişir. Uygulamada bu oran, yasal faiz veya ticari faize göre genellikle daha yüksek çıkar. Bu nedenle işveren geç ödemede işçi lehine önemli bir mali yük altına girer.

Kıdem Tazminatında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Kıdem tazminatı alacağına ilişkin dava, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmalıdır. Bu süre, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 25 Ekim 2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmeleri için uygulanmaya başlanmıştır. Bu tarihten önce sona eren sözleşmelerde eski 10 yıllık zamanaşımı süresi geçerliliğini korur.

Zamanaşımı süresinin dava açılmadan kaçırılması, alacağın ortadan kalkması anlamına gelmez. İşveren zamanaşımı def'ini ileri sürmezse mahkeme bu durumu kendiliğinden dikkate almaz.

Ancak işveren bu def'i öne sürdüğünde, süresinde açılmamış bir dava reddedilir. Bu yüzden işten ayrıldıktan sonra alacakların takibi geciktirilmemelidir.

Kıdem Tazminatıyla Birlikte Gündeme Gelen Diğer Haklar

Kıdem tazminatı sürecinde işçilerin sıkça sorduğu birkaç konu, ayrı yazılarımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

• İşyerinin başka bir işverene devredilmesi durumunda kıdem tazminatının akıbeti İş Yeri Devredilirse Kıdem Tazminatı Ödenir mi yazımızda anlatılmaktadır.
• Kıdem tazminatının taksitle ödenip ödenemeyeceği Kıdem Tazminatı Taksitle Ödenir mi yazımızda ele alınmaktadır.
• Kıdem tazminatının icra yoluyla haczedilip haczedilemeyeceği Kıdem Tazminatı Haczedilebilir mi yazımızda anlatılmaktadır.
• İşten ayrılan işçinin işsizlik maaşına nasıl başvuracağı İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır yazımızda anlatılmaktadır.
• Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar süresine uyulmadan yapılan fesihlerde doğan İhbar Tazminatı Nedir ve Şartları Nelerdir ayrı bir işçilik alacağıdır.
• Tutuklanan bir işçinin kıdem tazminatı hakkının ne olduğu Tutuklanan İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı yazımızda anlatılmaktadır.
• Hesap hatası sonucu fazla ödenen kıdem tazminatının işveren tarafından nasıl geri istenebileceği Fazla Ödenen Kıdem Tazminatının İadesi yazımızda ele alınmaktadır.

Bu süreçte deneyimli bir iş avukatından destek almak isterseniz İş Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kıdem tazminatı hakkınız konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Kıdem Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı nedir sorusuna ek olarak okuyucularımızın en çok merak ettiği noktaları bu başlıkta yanıtladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14 - Kıdem tazminatı. (mevzuat.gov.tr)

^[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 26 - Derhal fesih hakkını kullanma süresi.

^[3] Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi, 2026 yılı ikinci dönem kıdem tazminatı tavanı.

^[4] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2017/15940, K. 2020/4499, T. 01.06.2020 — kıdem tazminatı tavanını öngören kuralın mutlak emredici olduğu, işçi yararına olsa da tavanı artıran ya da kaldıran sözleşme hükümlerinin geçerli olmadığı.

^[5] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/31884, K. 2015/19247, T. 26.05.2015 — ikramiye ve yol ile yemek yardımı gibi süreklilik taşıyan ödemelerin giydirilmiş ücrete dahil edileceği, hesapta son dönem ödemesinin esas alınacağı.

^[6] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14/11 - Kıdem tazminatına uygulanacak faiz.