İş Yeri Kapanırsa İşçi Hakkı

İş yeri kapanırsa işçi hakkı, işverenin işyerini tamamen kapatması halinde de ortadan kalkmaz. İşyerinin kapanması işveren tarafından yapılan bir fesih sayılır. En az bir yıllık kıdemi olan işçi kıdem tazminatını alır, bildirim süresi tanınmaz ya da bu sürenin ücreti peşin ödenmezse ihbar tazminatı doğar, prim şartlarını taşıyan işçi de işsizlik ödeneğine başvurabilir.

İş yeri kapanması konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İçindekiler8 başlık

1. İşyerinin Kapanması Geçerli Fesih Sebebi Sayılır mı?
2. İşyeri Kapanınca Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakkı Var mıdır?
3. İşyeri Kapanmasında Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Zorunlu mudur?
4. İşyeri Kapanınca İşsizlik Ödeneği Alınabilir mi?
5. İşyeri Kapanmasına Karşı İşe İade Davası Açılabilir mi?
6. İşyerinin İflası Halinde İşçinin Alacakları Nasıl Korunur?
7. İşveren "Kapanıyoruz" Diyerek Tazminatsız Fesih Yapabilir mi?
8. İş Yeri Kapanırsa İşçi Hakkı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşyerinin Kapanması Geçerli Fesih Sebebi Sayılır mı?

İşyerinin tamamen kapatılması 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında işletmenin gereklerinden kaynaklanan bir geçerli fesih sebebidir.^[1] Ekonomik kriz, pazar kaybı, sözleşmenin sona ermesi veya faaliyetin tamamen durdurulması gibi gerekçeler bu kapsamda değerlendirilir.

İşyerinin küçülmesinden farklı olarak kapanmada işçinin başka bir birime aktarılması imkanı da ortadan kalkar. Bu yüzden mahkemeler, gerçek ve kalıcı bir kapanmanın bulunduğu ispatlandığında feshin son çare ilkesi bakımından daha esnek davranır.

İşveren, kapanma kararını yazılı fesih bildiriminde açık ve somut biçimde belirtmek zorundadır. Ticaret sicilinden terkin, kira sözleşmesinin feshi veya iş yeri kapatma kararı gibi belgeler bu gerekçeyi destekler.

Yargıtay, bir fabrikanın ekonomik ömrünü tamamladığı gerekçesiyle tamamen ve kalıcı olarak kapatıldığı bir olayda bu durumu geçerli fesih sebebi kabul etmiştir:^[2]

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2011/1083, K. 2011/3894, T. 03.11.2011

"Tüm dosya içeriğine göre, davacı yeni koşullarla çalışmayı kabul etmediğine ve işyerinin kapatılması fesih için geçerli sebep oluşturduğuna göre mahkemece tüm bu yönler gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle kabule karar verilmesi hatalı olmuştur."

İş yeri kapanırsa işçi hakkı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İşyeri Kapanınca Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakkı Var mıdır?

İşyerinin kapanması geçerli fesih sayıldığından işveren, en az bir yıl kıdemi bulunan işçiye kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Kıdem tazminatının şartları ve hesabı Kıdem Tazminatı Nedir yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

İhbar süresine uyulmadan yapılan kapanma feshinde ihbar tazminatı da doğar. Bu tazminatın süreleri ve tutarı için İhbar Tazminatı Nedir ve Şartları Nelerdir yazımıza bakabilirsiniz.

İşveren, kapanma nedeniyle mali sıkıntı yaşadığını ileri sürerek bu tazminatları ödemekten kaçınamaz. Kıdem ve ihbar tazminatı, işletmenin gelir durumundan bağımsız bir yasal borçtur.

Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.

İşyeri Kapanmasında Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Zorunlu mudur?

Kapanma nedeniyle aynı anda birden fazla işçinin işine son verilmesi, belirli bir işçi sayısını aştığında 4857 sayılı Kanun'un 29. maddesindeki toplu işçi çıkarma usulüne tabi olur.^[3] Aşağıdaki liste, işyerindeki toplam işçi sayısına göre bu eşiği göstermektedir.

• 20-100 işçi çalıştıran işyerinde en az 10 işçi
• 101-300 işçi çalıştıran işyerinde işçi sayısının en az %10'u
• 301 ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde en az 30 işçi

İşyeri bütünüyle kapatılıp faaliyete kesin ve devamlı olarak son veriliyorsa yükümlülük hafifler. İşveren bu durumda durumu en az 30 gün önceden ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumu'na bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür, sendika temsilcileriyle görüşme aşaması aranmaz. Kapanma kısmiyse eşiğe ulaşan fesihler en az 30 gün önceden yazılı olarak işyeri sendika temsilcilerine, bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumu'na bildirilir.

Bu bildirim yapılmadan gerçekleştirilen toplu fesih usul yönünden sakat sayılır. Eşiğin altında kalan küçük işyerlerinde bu bildirim aranmaz, ancak kıdem ve ihbar tazminatı yükümlülüğü işçi sayısından bağımsız olarak devam eder.

Otuz gün önceden yapılacak bu bildirimin doldurulabilir metni Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Örneği yazımızdadır. Toplu işçi çıkarma usulünün işletme küçülmesindeki uygulaması için İşyerinin Küçülmesi Nedeniyle Fesih yazımıza bakabilirsiniz.

İşyeri Kapanınca İşsizlik Ödeneği Alınabilir mi?

İşyerinin kapanması işçinin kendi isteği dışında gerçekleşen bir fesih sayıldığından, diğer şartları taşıyan işçi işsizlik ödeneğine hak kazanır.^[4] Aranan prim gün sayısı ve başvuru süresi İşsizlik Maaşı Şartları yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Başvuru süreci ve gereken belgeler için İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır rehberimize bakabilirsiniz. İşyerinin fiilen kapanmış olması İŞKUR başvurusunda ayrıca ispat yükü doğurmaz, işten ayrılış kodu SGK bildirimiyle zaten bu durumu gösterir.

İşyeri Kapanmasına Karşı İşe İade Davası Açılabilir mi?

Şartları taşıyan işçi, işyerinin kapanmasına dayanan feshe karşı da işe iade davası açabilir. Ancak işyeri fiilen ve kalıcı olarak kapandıysa fesih geçerli sebebe dayandığından dava reddedilir. Kapanma gerçek değilse ya da faaliyet başka bir adreste sürüyorsa feshin geçersizliğine karar verilebilir, işçi işe başlatılmazsa uyuşmazlık işe başlatmama tazminatına dönüşür.

İş güvencesi kapsamı ve dava süreci İş Güvencesi ve İşe İade Şartları yazımızda anlatılmaktadır. İşverenin başka bir şubesi veya işyeri varsa, kapanan birimdeki işçinin oraya nakli önce değerlendirilmesi gereken bir seçenektir.

İşyerinin İflası Halinde İşçinin Alacakları Nasıl Korunur?

İşyerinin kapanması bazen iflas veya konkordato gibi bir mali çöküşle birlikte gelir. Bu durumda işveren kıdem ve ihbar tazminatını ödeyecek mal varlığına sahip olmayabilir.

Böyle bir ihtimale karşı Ücret Garanti Fonu devreye girer. İşverenin konkordato ilan etmesi, hakkında aciz vesikası alınması ya da iflası nedeniyle ödeme güçlüğüne düştüğü durumlarda işçinin en fazla üç aylık ödenmeyen ücret alacağı, temel ücret üzerinden İşsizlik Sigortası Fonu bünyesindeki bu fondan karşılanır.^[5]

Fon yalnızca ücret alacağını kapsar, kıdem ve ihbar tazminatı bu fondan ödenmez. Bu tazminatlar için işçi, iflas masasına alacağını kaydettirmek zorundadır.

Uygulamada işçilerin bir kısmı, işveren iflas edince alacağının tamamen yandığını düşünür. Oysa işçilik alacakları İcra ve İflas Kanunu'na göre imtiyazlı alacak sınıfındadır ve masadaki paylaşımda diğer alacaklılardan önce sırada yer alır.

İşveren ödeme yapmazsa işçinin izleyeceği yol iflas halinde de aynıdır. Adımlar için Tazminatını Alamayan İşçinin Yapacakları yazımıza bakabilirsiniz.

İşveren "Kapanıyoruz" Diyerek Tazminatsız Fesih Yapabilir mi?

Uygulamada bazı işverenler kapanma kararını gerekçe göstererek işçiyi tazminatsız istifaya ikna etmeye çalışır. Kapanma tek başına haklı fesih sebebi değildir ve tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

İşverenin tazminatsız fesih yapabildiği haller kanunda sınırlı sayıda ve işçinin kişisel kusuruna bağlı olarak düzenlenmiştir. Detaylar için İşverenin Haklı Fesih Sebepleri yazımıza bakabilirsiniz. Buna karşılık işçinin kendi iradesiyle haklı nedenle fesih yapabileceği haller İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda ayrıca ele alınmaktadır.

Kapanma gerekçesiyle ödenmeyen yalnızca tazminat olmayabilir, birikmiş ücretler de askıda kalabilir. Bu durumda başvurulacak yollar Maaşını Alamayan İşçi Hakları yazımızda anlatılmaktadır.

İş yeri kapanması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İş Yeri Kapanırsa İşçi Hakkı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşyeri kapanması nedeniyle işten ayrılan okuyucularımızın en çok merak ettiği ek soruları bu başlıkta yanıtladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 18 - Feshin geçerli sebebe dayandırılması.

^[2] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2011/1083, K. 2011/3894, T. 03.11.2011 — işyerinin fiilen ve kalıcı olarak kapatılmasının iş sözleşmesinin feshi için geçerli sebep oluşturduğu.

^[3] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 29 - Toplu işçi çıkarma.

^[4] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, işsizlik ödeneğinin şartlarını ve süresini düzenler.

^[5] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek madde 1, Ücret Garanti Fonunun yalnız bu hallerde ve işçinin üç aylık ödenmeyen ücret alacağı için ödeme yapacağını düzenler.