Sabıkası olan polis olabilir mi sorusunun cevabı kaydın türüne bağlıdır ve polislikte şartlar memurluktan daha sıkıdır. Kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis alan ya da hırsızlık, dolandırıcılık, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar gibi sayılan suçlardan hüküm giyen kişi, hakkında HAGB kararı verilmiş olsa bile polis olamaz. Bu kapsamın dışında kalan eski bir kayıt tek başına polisliğe engel değildir.
Askerlik ve avukatlıkta ölçü farklıdır. Uzman erbaşlıkta 30 günü aşan hapis cezası bile engelken, avukatlıkta sınır 2 yıldan fazla hapistir ve memnu hak kararıyla engel kalkabilir.
"Sabıkası Olan Polis, Asker veya Avukat Olabilir mi?" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Sabıkası Olan Polis, Asker veya Avukat Olabilir mi?" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Sabıkası olan polis olabilir mi sorusunda POMEM ve PMYO yönetmelikleri kasten suçtan 1 yıl veya daha fazla hapsi HAGB verilmiş olsa bile engel sayar.
- Danıştay 2024 tarihli kararında adayın anne, baba ve kardeşine ait verilerin güvenlik soruşturmasında esas alınamayacağını belirtmiştir.
- Uzman Erbaş Yönetmeliği taksirli suçlar hariç 30 günden fazla hapis cezası alan kişinin uzman erbaş olarak alınamayacağını düzenler.
- Avukatlık Kanunu kasten suçtan 2 yıldan fazla hapis ya da hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlardan mahkumiyeti avukatlığa kabul engeli sayar.
Sabıkası Olan Polis Olabilir mi? Engel Kayıtlar
Sabıkası olan polis olabilir mi sorusunda belirleyici olan, kaydın polis okullarının giriş yönetmeliklerinde sayılan suçlardan olup olmadığıdır. Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği adaylarda aşağıdaki şartları arar.[1] Aynı şartlar Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği'nde de yer alır.[2]
| Adayın kaydı | Polisliğe etkisi |
|---|---|
| Kasten suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis | Engeldir, HAGB verilmiş olsa da |
| Devletin güvenliği, anayasal düzen, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye veya edime fesat, aklama, kaçakçılık, cinsel dokunulmazlık suçları | Cezanın süresine bakılmaz, af veya HAGB olsa da engeldir |
| Aynı suçlardan devam eden soruşturma ya da kovuşturma, uzlaşmayla biten kovuşturma | Engeldir |
| Fuhuş aracılığı, hayasızca eser, kumar veya uyuşturucu nedeniyle soruşturma, idari yaptırım ya da hüküm | Engeldir |
| Sayılanlar dışında kasten suçtan 1 yılın altında hapis veya adli para cezası | Tek başına engel değildir |
| Taksirli suçtan mahkumiyet | Yönetmelikte engel olarak sayılmaz |
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yönetmelikteki HAGB ibaresine karşı açılan davanın reddini ve HAGB kaydına dayanarak POMEM öğrencisinin ilişiğinin kesilmesini hukuka uygun bulmuştur.[3] Adayın silah taşımaya hukuki bir engeli bulunmaması da ayrıca aranır ve bu şart Silah Ruhsatı Nasıl Alınır? Sabıka Kaydı Engel mi? yazımızdaki engellerle bağlantılıdır.
HAGB, Dava Dosyası ve 18 Yaş Öncesi Kayıt Polisliğe Engel mi?
Sayılan suçlarda evet, bu suçlardan verilen HAGB kararı ve süren dava dosyası polisliğe engeldir, 18 yaşından önce işlenen suça ait kayıt ise adaya karşı kullanılamaz. Arşiv araştırması adli sicil kaydının yanında HAGB ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararlarını, devam eden ve sonuçlanmış soruşturmaları da kapsar.[4]
Bu kayıtların polis adayına karşı kullanılması Danıştay'a göre 7315 sayılı Kanun'la uyumludur. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, soruşturma aşamasındaki dosyanın da engel olduğunu kabul etmiş, fakat soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla biterse adayın yeniden başvurabileceğini belirtmiştir.[5]
18 yaşından küçükken işlenen suçlarda sonuç farklıdır. Kanun bu kayıtların yalnızca soruşturma ve kovuşturma için savcılık, hakim veya mahkemece istenebileceğini düzenler ve Danıştay bu nedenle çocukken işlenen suça dayanarak PMYO öğrencisinin ilişiğini kesen işlemi iptal etmiştir.[6]
Ailesinde Sabıkası Olan Polis Olabilir mi?
Anne, baba, kardeş veya eşin sabıka kaydı adayın polis olmasına engel değildir. Adli Sicil Kanunu, kanunda açıkça yazılmadıkça bir kişi hakkındaki işlemde yakınının kaydının istenemeyeceğini ve kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamayacağını düzenler.[7]
POMEM yönetmeliğinde eskiden "adayın kendisinin ve evli ise eşinin" kaydı aranıyordu, bu ibare 2022'de yönetmelikten çıkarılmıştır. Danıştay da 7315 sayılı Kanun'un kişi temelli inceleme öngördüğünü açıkça belirtmiştir.[8]
Danıştay 2. Daire, E. 2023/7063, K. 2024/5381, T. 05.11.2024"anılan düzenlemelerde kişi temelli inceleme yapılması gerektiği, kişiye yönelik elde edilen verilerin değerlendirmeye tabi tutulacağı ve araştırma yapılan kişi dışındaki şahıslara (anne, baba, eş, kardeş, akraba gibi) ait verilerin değerlendirilmede esas alınamayacağı anlaşılmaktadır."
Güvenlik soruşturmasının kapsamı ve olumsuz sonuca karşı dava yolu Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır yazımızda, bekçilikteki şartlar ise Bekçi Nasıl Olunur Şartları Nelerdir yazımızda anlatılmıştır.
Sabıkası Olan Asker Olabilir mi?
Zorunlu askerlik için evet, sabıka kaydı zorunlu askerliği ve bedelli askerliği engellemez, fakat uzman erbaş, astsubay ve subay olmak için sıkı ceza şartları aranır. Askeralma Kanunu hükümlü olanların askerlik işlemlerini tahliyeye kadar erteler ve bedelli askerlikte sabıka şartı aramaz.[9]
| Askeri statü | Sabıka kaydının etkisi |
|---|---|
| Er olarak zorunlu askerlik | Engel değildir, cezaevindeki kişinin sevki ertelenir |
| Bedelli askerlik | Kanun sabıka şartı aramaz |
| Uzman erbaş adayı | Taksirli suçlar hariç 30 günden fazla, taksirli suçtan 6 ay veya daha fazla hapis engeldir |
| Uzman erbaş adayı, sayılan suçlar | Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, rüşvet, cinsel suçlar gibi suçlarda erteleme, HAGB veya af olsa da engeldir |
| Görevdeki subay ve astsubay | Sayılan suçlardan ya da kasten suçtan 1 yıl veya daha fazla hapisten mahkumiyet TSK'dan çıkarılma sonucunu doğurur |
Bu şartların uzman erbaşa ait olanları yönetmelikte düzenlenmiştir.[10] Subay ve astsubayın hükümlülük nedeniyle ayrılması ise Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda yer alır.[11] Asker adaylarında da güvenlik soruşturması yapılır ve bu soruşturmada da ailenin kaydı adaya karşı esas alınamaz.
Sabıkası Olan Avukat veya Noter Olabilir mi?
Kasten suçtan 2 yıldan fazla hapis ya da sayılan yüz kızartıcı suçlardan mahkumiyeti olan kişi avukat olamaz, bunun dışındaki kayıt avukatlığa engel değildir. Avukatlık Kanunu hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, sahtecilik, güveni kötüye kullanma gibi suçlarda cezanın ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olmasını da kabul engeli sayar.[12]
Adayın bu suçlardan birinden yargılandığı dava sürüyorsa baro kararı davanın sonuna kadar bekletebilir. Kanunda HAGB kararı engel olarak sayılmamıştır ve bu yönüyle avukatlık, polis okullarından ayrılır.
Avukatlıkta en önemli fark memnu hak kararının etkisidir. Danıştay, güveni kötüye kullanmaktan adli para cezası alan ve ruhsatı iptal edilen avukatın memnu hak kararıyla mesleğe engel halinin kalktığını kabul etmiştir.[13] Bu kararın şartları Memnu Hakların İadesi Nedir, Nasıl Alınır? yazımızda anlatılmıştır.
Danıştay 8. Daire, E. 2019/3267, K. 2021/4583, T. 14.10.2021"maddede belirtilen suçlardan dolayı mahkumiyet halinde mesleğe süresiz olarak girilemeyeceği açık olup; ancak yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması durumunda madde hükmünde düzenlenen ehliyetsizliğin ortadan kalkacağı anlaşılmaktadır."
Noterlik stajına kabulde ise devlet memurluğuna atanmaya engel bir mahkumiyetin bulunmaması aranır. Noter adayı için ölçü, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki memuriyet engelleridir.[14]
Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olanlar da noterliğe kabul edilmez. Memuriyet engellerinin listesi Memuriyete Engel Suçlar Nelerdir yazımızda, diğer mesleklerdeki engeller Sabıka Kaydı Nelere Engel? Meslekler ve Haklar Listesi yazımızda yer alır.
"Sabıkası Olan Polis, Asker veya Avukat Olabilir mi?" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Sabıkası Olan Polis Olabilir mi Sorusuna İlişkin Sık Sorulan Sorular
Polis, asker veya avukat olmak isteyen sabıka kaydı olan kişilerin en çok sorduğu üç konu aşağıda cevaplanmıştır.
Memnu hak kararı alan kişi polis olabilir mi?
Hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet gibi memuriyete engel suçlarda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 26.12.2024 tarihli kararında memnu hak kararının memuriyet engelini kaldırmadığını kabul etmiştir. Polislik bir memuriyet olduğu için bu suçlarda memnu hak kararı tek başına yeterli sayılmamaktadır.
Sabıka kaydı avukatlık stajına engel mi?
Avukatlık Kanunu'nun 16. maddesi staja başvuracak kişide 5. maddedeki engellerin bulunmamasını arar. Bu yüzden kasten suçtan 2 yıldan fazla hapis ya da hırsızlık, dolandırıcılık gibi sayılan suçlardan mahkumiyet stajyer listesine yazılmaya da engel olur.
Sabıka kaydı nedeniyle polis okulundan ilişiği kesilen öğrenci dava açabilir mi?
Evet. İlişik kesme idari işlemdir ve tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Danıştay bu davalarda kaydın yönetmelikte sayılan suçlardan olup olmadığını, 18 yaş öncesine ait olup olmadığını ve bilginin yetkili dönemde elde edilip edilmediğini incelemektedir.
Referans ve Kaynaklar
[1] Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8/1-e, g ve ğ - adaylarda aranan silah taşıma, ceza ve soruşturma şartları.
[2] Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği m.8 - adaylarda aranan nitelikler.
[3] Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/3513, K. 2023/194, T. 09.02.2023 - Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8/1-g-1'deki HAGB ibaresine ve arşiv araştırmasıyla elde edilen HAGB kaydına dayanan ilişik kesmeye ilişkin davanın reddinin onanması.
[4] 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4/1 - arşiv araştırmasında adli sicil kaydı, HAGB ve KDAE kararları ile soruşturma ve kovuşturmaların tespiti.
[5] Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/3457, K. 2023/208, T. 09.02.2023 - devam eden soruşturmanın engel sayılması ve kovuşturmaya yer olmadığı kararından sonra yeniden başvuru imkanı.
[6] Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2023/1786, K. 2024/3298, T. 09.12.2024 - 5352 sayılı Kanun m.10/3 gereği 18 yaşından küçükken işlenen suça ait kaydın idareye verilemeyeceği ve ilişik kesmenin iptali.
[7] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.10/2 - yakının adli sicil ve arşiv kayıtlarının istenememesi ve hak yoksunluğuna dayanak yapılamaması.
[8] Danıştay 2. Daire, E. 2023/7063, K. 2024/5381, T. 05.11.2024 - kardeşe ait bilgiye dayanarak subay adaylığının sonlandırılmasının hukuka aykırılığı.
[9] 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.9 ve m.20/1 - bedelli askerlik şartları ile tutuklu ve hükümlülerin askerlik işlemlerinin ertelenmesi.
[10] Uzman Erbaş Yönetmeliği m.6/1-j, k, l ve m (RG 15.04.2023 değişikliği) - uzman erbaş adaylığında ceza şartları.
[11] 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.50/d ve m.94/c - subay ve astsubayların hükümlülük nedeniyle ayrılması.
[12] 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5/1-a, m.5/2 ve m.5/3 - avukatlığa kabulde engel mahkumiyetler, erteleme, paraya çevirme ve affın engeli kaldırmaması, kovuşturma sırasında kararın bekletilmesi.
[13] Danıştay 8. Daire, E. 2019/3267, K. 2021/4583, T. 14.10.2021 - Avukatlık Kanunu m.5/1-a kapsamındaki ehliyetsizliğin yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla ortadan kalkması.
[14] 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.7/1-5 ve m.7/2 - noterlik stajına ve noterliğe kabulde 657 sayılı Kanun m.48'e göre engel mahkumiyet bulunmaması ve terör örgütleriyle iltisak veya irtibat.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Eylül 2026
