Bekçi nasıl olunur sorusunun yanıtı, 7245 sayılı Kanun'un aradığı şartların tamamını taşımak ve Polis Akademisi ya da Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi tarafından yapılan üç aşamalı sınavı kazanmaktan geçer. Adayların vatandaşlık, öğrenim, yaş, sağlık ve adli sicil gibi başlıklarda aranan nitelikleri eksiksiz taşıması gerekir.
Tek bir şartın eksikliği başvurunun reddine ya da sınavın herhangi bir aşamasında elenmeye yol açar. Bu yazıda giriş şartları, sınav süreci ve elenen adayın başvurabileceği hukuki yollar bir arada ele alınıyor.
"Bekçi Nasıl Olunur? Şartları Nelerdir?" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Bekçi Nasıl Olunur? Şartları Nelerdir?" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Bekçi nasıl olunur sorusunun cevabı 7245 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki şartları taşımak ve akademinin üç aşamalı sınavını kazanmaktır.
- Adayın en az lise mezunu olması, erkeklerde askerliğin bitmiş olması ve son bir yıldır başvurulan ilde ikamet etmesi aranır.
- Yaş sınırı sınav yılının 1 Ocak tarihinde 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olmaktır.
- Boy en az 167 santimetre, beden kitle indeksi 18 ile 27 arasında olmalıdır ve siyasi parti üyeliği 7533 sayılı Kanun'la engel sayıldı.
Bekçi Kimdir, Hangi Mevzuata Tabidir?
Bekçi, çarşı ve mahallelerde asayişin sağlanmasına yardımcı olan, emniyet ya da jandarma teşkilatına bağlı görev yapan bir kamu görevlisidir. Görev, yetki ve istihdam esasları 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nda düzenlenir.
Bu kanun 18 Haziran 2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sınavı kazanan aday, memur statüsüne aday memur olarak girer ve belirli bir adaylık süresinin ardından asıl kadroya geçer.
Bekçi Olmanın Genel Şartları
7245 sayılı Kanun'un 3. maddesi, bekçi olarak istihdam edilecek adaylarda aranan nitelikleri tek tek sayar.[1] Şartlar, kişisel duruma, öğrenime ve geçmişe ilişkin olmak üzere birkaç başlıkta toplanabilir.
| Kategori | Aranan Şart |
|---|---|
| Vatandaşlık ve öğrenim | Türk vatandaşı olmak, en az lise veya dengi okul mezunu olmak |
| Askerlik | Erkek adaylar için askerlik ödevini bitirmiş olmak |
| Kamu hakları ve silah | Kamu haklarını kullanmaktan yoksun bırakılmamış olmak, silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya engeli bulunmamak |
| Kurumsal geçmiş | Askeri okullardan veya emniyet, jandarma, sahil güvenlik teşkilatından kusuru nedeniyle ilişiği kesilmemiş olmak |
| Siyasi parti ve ikamet | Başvuru tarihinde bir siyasi partiye veya yan kuruluşuna üye olmamak, başvurulan il sınırları içinde son bir yıldır ikamet ediyor olmak |
Siyasi parti üyeliği ve ikamet süresine ilişkin son iki şart, 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun'la eklenmiştir. Bu tarihten önceki başvuru dönemlerinde böyle bir sınırlama aranmıyordu.
Bekçilikte Yaş Sınırı Nasıl Hesaplanır?
Bekçilikte yaş sınırı, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olmaktır. Yaş hesabında esas alınan tarih sınav günü değil, o yılın başıdır.
18 yaşından sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde düzeltmeden önceki yaş dikkate alınır. Bu kural, yaş sınırının düzeltme yoluyla aşılmasını engellemek içindir.
Bekçi Olmak İçin Aranan Sağlık, Boy ve Kilo Şartları
Bekçi adaylarının sağlık yeterliliği, kanunun doğrudan düzenlemediği, İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmeliğe bıraktığı bir konudur. Uygulamada bu yeterlilik, adayın en az 167 santimetre boyunda olması ve beden kitle indeksinin 18 ile 27 arasında kalması olarak karşımıza çıkar. Ön sağlık kontrolünde renk körlüğü ile fazla veya eksik uzuv durumu da ayrıca değerlendirilir.
Nihai karar sağlık kurulu raporuna dayanır. Ön kontrolden geçen aday da sınav sürecinin ilerleyen bir aşamasında yeniden sağlık muayenesinden geçirilir.
Adli Sicil Engelleri ve Güvenlik Soruşturmasının Adaylığa Etkisi
Kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olmak, tek başına bekçi olmaya engeldir. Devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, uyuşturucu suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ise affa uğramış olsa dahi engel sayılır.
Bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olması da aynı sonucu doğurur. Memuriyete engel suçların genel çerçevesi Memuriyete Engel Suçlar Nelerdir? yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Aynı ceza şartlarının polis, asker ve avukat adaylarında nasıl uygulandığı Sabıkası Olan Polis, Asker veya Avukat Olabilir mi? yazımızda karşılaştırılmıştır.
Mahkumiyetin adli sicilden silinip arşive alınmış olması da başvuruyu tek başına kurtarmaz. Kanun ceza şartlarını TCK 53'teki süreler geçmiş olsa bile arar ve adaylar hakkında yapılan arşiv araştırması adli sicil kaydının yanında kesinleşmiş mahkeme kararlarını da kapsar.[2] Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir? yazımızda bu sürecin nasıl işlediği ayrıca anlatılmaktadır.
Adli sicil incelemesi, sınavı kazanan adaylar için ayrıca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasıyla birlikte yürütülür. Bu araştırmanın olumsuz sonuçlanması, sınavı kazanmış bir adayın atamasının iptal edilmesine yol açar. Güvenlik soruşturmasında hangi hususların araştırıldığı Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır? yazımızda ayrıca anlatılmaktadır.
Bekçilik Giriş Sınavının Aşamaları ve Puanlaması
Bekçilik giriş sınavı yazılı sınav, fiziki yeterlilik sınavı ve mülakat sınavı olmak üzere üç aşamadan oluşur. Bu aşamalar da aynı kanun maddesinde düzenlenir. Bir aşamada başarısız sayılan aday, bir sonraki aşamaya geçemez ve süreç orada sona erer.
| Sınav Aşaması | Asgari Başarı Puanı | Nihai Puana Ağırlığı |
|---|---|---|
| Yazılı sınav | 50 | %25 |
| Fiziki yeterlilik sınavı | 60 | %25 |
| Mülakat sınavı | 70 | %50 |
Başarı sıralamasına esas puan, üç sınavın kendi ağırlığına göre toplanmasıyla bulunur. Eşitlik durumunda ayrı bir öncelik sırası uygulanır, ancak bu ayrım kanunda değil sınav ilanında ve ilgili yönetmelikte yer alır.
Bekçilik Başvurusu Nasıl ve Nereden Yapılır?
Bekçilik başvurusu, Polis Akademisi Başkanlığı veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının yayımladığı ilanla başlar. İlan, ön başvuru tarihlerini, il kontenjanlarını ve istenecek belgeleri duyurur. Adaylar bu tarih aralığı dışında başvuru yapamaz.
Online ön başvurusu kabul edilen aday, kimlik belgesi, diploma, ikametgah belgesi, askerlik durum belgesi ve sağlık bilgilendirme formu gibi evraklarla birlikte şahsen müracaata çağrılır. Aynı gün yapılan ön sağlık kontrolünden olumsuz sonuç alan aday, yazılı sınava giremeden sürecin dışında kalır.
İl bazında istenen belge listesi ve başvuru takvimi, dönemden döneme küçük farklar taşıyabilir. Bu yüzden güncel ilan metninin dikkatle okunması gerekir.
Sınavı Kazananların Atanması ve Adaylık Süreci
Sınavlarda başarılı olan ve sağlık kurulu raporuyla göreve engel hali bulunmadığı tespit edilen adaylar, İçişleri Bakanının onayıyla emniyet veya jandarma teşkilatına aday memur olarak atanır.[3] Aday memurun kadro ve derece sistemindeki yeri Memuriyet Kademeleri Nelerdir? yazımızda ayrıca anlatılmaktadır.
Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan fazla olamaz ve bu süre içinde en az üç ay temel ve hazırlayıcı eğitim verilir. Eğitim devrelerinde başarısız olan, memuriyetle bağdaşmayan hal ve davranışları tespit edilen veya devamsızlığı bulunan adayların memuriyetle ilişiği İçişleri Bakanının onayıyla kesilir. Göreve başlayan bekçinin özlük hakları ve maaşı Polis ve Bekçi Maaşları yazımızda ele alınmaktadır.
Sınav Sürecinde Elenen veya Reddedilen Adayın Hukuki Yolları
Başvurusu reddedilen ya da sınavın herhangi bir aşamasında elenen aday, bu kararı bir idari işlem olarak idare mahkemesinde dava konusu yapabilir. Dava açma süresi, işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür.[4] Süre kaçırıldığında dava esasa girmeden süre yönünden reddedilir. Bu yüzden tebligat tarihinin doğru not edilmesi önemlidir.
Dava, kararı veren kurum aleyhine (Emniyet Genel Müdürlüğü ya da Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı) açılır ve gerektiğinde yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte yürütülebilir. Sağlık nedeniyle elenen adaylarda uygulamada sık görülen ihtilaf, ön sağlık kontrolündeki değerlendirmenin adayın sunduğu rapor ve muayene bulgularıyla örtüşüp örtüşmediğidir. Bilirkişi incelemesi bu tür davalarda genellikle belirleyici olur.
"Bekçi Nasıl Olunur? Şartları Nelerdir?" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Bekçi Olma Şartları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bekçilik başvurusu öncesinde adayların en çok merak ettiği ek noktaları bu başlıkta topladık.
Bekçi olmak için KPSS şartı var mı?
Hayır, 7245 sayılı Kanun ayrı bir KPSS puanı şartı öngörmez. Adaylar, Polis Akademisi veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi tarafından yapılan kendi yazılı, fiziki yeterlilik ve mülakat sınavına girer. Bazı alım dönemlerinde ilana özgü ek koşul olarak KPSS puanı istenmiş olabilir. Bu kanuni bir zorunluluk değildir, güncel ilan metninden kontrol edilmelidir.
Dövmesi olan biri bekçi olabilir mi?
Yazlık üniforma giyildiğinde vücudun görünen bölgelerinde kalıcı dövme bulunması, ön sağlık kontrolünde engel sayılabilir. Görünmeyen bölgelerdeki dövmeler bu değerlendirmenin kapsamı dışında kalır. Nihai karar, komisyonun fiziki muayene sırasındaki tespitine bağlıdır.
Bekçilik başvurusu ücretli midir?
Evet, bekçilik sınavına başvuru ücretlidir ve tutar her alım dönemi için akademi tarafından ayrıca belirlenir. Ücret, ilanda gösterilen banka hesabına adayın kendi T.C. kimlik numarasıyla yatırılır. Hatalı yatırılan ücretler iade edilmez.
Bekçi olmak için hangi bölümden mezun olmak gerekir?
Kanun, belirli bir lise veya üniversite bölümü şartı aramaz. En az lise veya dengi okul mezuniyeti yeterlidir. Mezun olunan alan, başvuru değerlendirmesinde ayrıca puanlanmaz.
Referans ve Kaynaklar
[1] 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu m.3 - bekçi adaylarında aranan genel şartlar.
[2] 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4/1-a ve ç - arşiv araştırmasında adli sicil kaydı ile kesinleşmiş mahkeme kararlarının tespiti.
[3] 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu m.4 - atama ve adaylık süreci.
[4] 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 - idare mahkemelerinde dava açma süresi.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Eylül 2026
