Öğrenci affı şartları, TBMM Genel Kurulu'nun 30 Temmuz 2026 tarihli oturumunda kabul edilen Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile belirlenmiştir. Düzenleme Meclis'ten geçmiş olsa da Cumhurbaşkanı onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanma aşamaları henüz tamamlanmamıştır. Kanun yürürlüğe girdiğinde, hazırlık sınıfından doktoraya kadar farklı öğrenim düzeylerinde üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere yeniden kayıt hakkı tanınacaktır.
Öğrenci affı şartları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Öğrenci affı şartları konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Kapsam geniştir: Hazırlık sınıfı dahil ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlardan ilişiği kesilenler yararlanabilir.
- Dört aylık başvuru süresi: Başvuru, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde yapılmalıdır.
- Vakıf üniversiteleri de kapsamdadır: Af yalnızca devlet üniversiteleriyle sınırlı değildir, harç yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.
- Yatay geçiş imkanı doğar: Yeniden kayıt yaptıran öğrenci, şartları taşıyorsa aynı türden bir programa geçiş yapabilir.
- Askerlik ve öğrencilik hakları canlanır: Kayıt yenilenmesiyle öğrencilik statüsüne bağlı haklar yeniden işlemeye başlar.
- Benzer düzenlemeler daha önce de yapıldı: Türkiye'de üniversiteyle ilişiği kesilenlere yönelik aflar 1983'ten bu yana dönem dönem çıkarılmıştır.
Öğrenci Affı Şartları ve Kanunun Yürürlük Durumu
Öğrenci affını da içeren kanun teklifi, 2 Temmuz 2026'da TBMM Başkanlığına sunulmuş ve önce ilgili komisyonda, ardından Genel Kurul'da görüşülmüştür.[1] Teklifin görüşmeleri iki aşamada tamamlanmıştır: önce maddelerin büyük bölümü, ardından teklifin tamamı 30 Temmuz 2026 tarihli oturumda kabul edilerek yasalaşmıştır. Öğrenci affına ilişkin hüküm, kanunun 15. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici madde ile düzenlenmektedir.[2]
Kanun TBMM'de kabul edilmiş olmakla birlikte, bir kanunun yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı onayından geçip Resmi Gazete'de yayımlanması gerekir. 31 Temmuz 2026 itibarıyla bu düzenleme Resmi Gazete'de henüz yayımlanmamıştır. Bu nedenle öğrenci affı şartları hukuken netleşmiş olsa da başvuru süreleri, kanunun resmi yayım tarihinden itibaren işlemeye başlayacaktır.
Bekleme süreci kısa sürebileceği gibi birkaç hafta da uzayabilir; kesin yürürlük tarihi ancak Resmi Gazete yayımıyla belli olacaktır. Üniversitesiyle ilişiği kesilmiş bir öğrencinin bu aşamada yapabileceği en isabetli hazırlık, ilişik kesme yazısı ve transkript gibi belgeleri şimdiden temin etmektir.
Öğrenci Affından Kimler Yararlanabilir?
Öğrenci affından, hazırlık sınıfı dahil olmak üzere intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenim görürken üniversiteyle ilişiği kesilen kişiler yararlanabilir. Kapsam yalnızca disiplin cezası veya azami süre nedeniyle ilişiği kesilenlerle sınırlı değildir; kendi isteğiyle kaydını sildiren öğrenciler de düzenlemenin içindedir. Bir yükseköğretim programını kazandığı halde süresinde kayıt yaptırmamış olanlar da aynı haktan faydalanabilir.
Aftan yararlanmanın temel şartı, kişinin bu kanunun daha önce tanıdığı haklardan, yani önceki öğrenci affı düzenlemelerinden yararlanmamış olmasıdır. Burada bir istisna dikkat çekicidir: farklı bir öğrenim düzeyinde daha önce af hükümlerinden yararlanmış olmak, kişinin başka bir düzeyde bu maddeden yeniden yararlanmasına engel değildir. Örneğin lisans döneminde önceki bir aftan faydalanan kişi, yüksek lisansta ilişiği kesilmişse yeniden başvurabilir.
Kanun devlet ile vakıf üniversiteleri arasında af kapsamı bakımından bir ayrım yapmamaktadır, her iki kurum türündeki öğrenciler de düzenlemenin kapsamındadır. Vakıf üniversitesi öğrencileri için aşağıda ayrıca değinildiği üzere, bu durum otomatik bir ücret muafiyeti anlamına gelmemektedir.
Aşağıdaki tablo, öğrenim düzeyine göre öğrenci affı kapsamını özetlemektedir.
| Öğrenim Düzeyi | Af Kapsamındaki Durum |
|---|---|
| Hazırlık sınıfı | İntibak aşamasında ilişiği kesilenler kapsamdadır |
| Ön lisans / Lisans | İlişiği kesilenler ve kayıt hakkı kazanıp kaydolmayanlar kapsamdadır |
| Lisans tamamlama | Kapsamdadır |
| Yüksek lisans / Doktora | Öğrenim süresi dolan veya ilişiği kesilenler kapsamdadır |
| Askerlik nedeniyle gecikenler | Terhisten sonraki 2 ay içinde başvuranlar kapsamdadır |
Öğrenci Affı Kapsamına Kimler Girmez?
Kanun, eğitim hakkını geri verirken bazı ağır suçlar ve durumlar için kesin bir sınır çizmiştir. Öğrenci affı kapsamı dışında kalan durumlar şunlardır:
- Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olmak[3]
- Sahte belge nedeniyle kaydın iptal edilmesi veya kayıt sırasında sahte belge verilmesi
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki manevi veya mali haklara tecavüz suçundan hüküm giyilmiş olması
- Terör örgütlerine ya da Milli Güvenlik Kurulu'nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle ilişiğin kesilmiş olması
- Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı harp okulları ve astsubay meslek yüksekokullarında öğrenim görülmesi
"İltisak ve irtibat" gerekçesiyle yapılan istisna TBMM görüşmelerinde eleştiri konusu olmuştur; bazı milletvekilleri bu kavramların geçmişte kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmaksızın idari işlemlere dayanak oluşturduğunu savunmuştur. Bu tartışma, madde metninin nihai hükmünü değiştirmemiştir. Polis Akademisi ve harp okulları ise kendi özel kanunlarına tabi olduğundan genel af hükmünün dışında tutulmuştur.
Öğrenci Affına Başvuru Süresi ve Süreci
Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna başvurması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; süresinde yapılmayan başvuru kural olarak af hakkının kaybına yol açar. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar için farklı bir süre öngörülmüştür: bu kişiler terhislerini takip eden iki ay içinde başvurdukları takdirde aynı haktan yararlanabilecektir.
Süreç, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe girmesiyle başlar. Öğrenci, ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı üniversitenin öğrenci işleri birimine dört ay içinde başvurur; üniversite bu başvuruyu inceleyerek intibak ve ders sayımı işlemlerini yürütür.
Başvurusu kabul edilen öğrenci, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimine kaldığı yerden devam eder.
Uygulamada, benzer af dönemlerinde üniversitelerin öğrenci işleri birimlerine yapılan başvuruların büyük bölümü sürenin son haftalarına yığılmakta, bu da evrak eksikliği nedeniyle hak kayıplarına yol açabilmektedir. İlişik kesme yazısı, transkript ve kimlik belgesi gibi evrakların önceden hazırlanması bu riski azaltır.
Vakıf Üniversitesi Öğrencileri ve Harç Durumu
Öğrenci affı, devlet üniversiteleri kadar vakıf üniversitelerindeki öğrencileri de kapsamaktadır; kanun bu iki kurum türü arasında bir ayrım öngörmemiştir. Affın kapsama girmesi, öğrenim ücretinin veya harcın otomatik olarak kaldırılacağı anlamına gelmez. Vakıf üniversitesine dönen bir öğrenci, kural olarak o üniversitenin güncel öğrenim ücreti tarifesine tabi olmaya devam edecektir.
Devlet üniversitelerinde örgün öğretimde harç uygulaması bulunmadığından, af kapsamında dönen öğrenciler bu üniversitelerde ayrıca bir harç ödemesiyle karşılaşmayacaktır. İkinci öğretim ve lisansüstü programlardaki ücretlendirme ise ilgili üniversitenin kendi mevzuatına göre belirlenmeye devam edecektir.
Öğrenci Affıyla Yatay Geçiş ve Açık Öğretime Geçiş
Kanun, af kapsamında yeniden kayıt yaptıran öğrencilere birbirinden bağımsız iki ayrı geçiş imkanı tanımaktadır. Bunlardan ilki genel bir yatay geçiş hakkıdır: giriş yılı itibarıyla aynı türden taban puana sahip olan öğrenciler, aynı veya farklı bir diploma programına geçiş talebinde bulunabilir.
Kabul edilecek öğrenci sayısı programın mevcut kontenjanı ve üniversitenin fiziki imkanları gözetilerek belirlenecek, uygulamaya ilişkin usul ve esasları ise ilgili yükseköğretim kurumunun senatosu tespit edecektir (TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu, S. Sayısı 282, Geçici Madde 85). Madde metni bu geçişin yalnızca kayıt yaptırılan üniversite içinde mi yoksa başka bir üniversiteye de mümkün olup olmadığını açıkça ortaya koymuyor, bu ayrımın netleşmesi için öğrenci affı sürecinin tüm detaylarının netleşmesi bekleniyor.
İkinci imkan ise yalnızca açık öğretime özgüdür ve birincisinden bağımsız işler: aftan yararlanıp öğrenci statüsü kazananlar, taban puan şartını sağlamaları koşuluyla Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans programlarına da geçiş talep edebilir. Bu imkanın uygulama usul ve esaslarını belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu'na bırakılmıştır.
Öğrenci Affı Düzenlemeleri Farkları
Türkiye'de üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere yönelik benzer düzenlemeler 1983 yılından bu yana çeşitli tarihlerde çıkarılmıştır, sonuncusu 2022 yılında yürürlüğe girmiştir. 2026 düzenlemesi önceki örneklerden birkaç noktada ayrışmaktadır. Kendi isteğiyle kaydını sildiren öğrencileri açıkça kapsama alması ve yüksek lisans ile doktora düzeyini de içermesi bu farklardan ikisidir.
Devlet ve vakıf üniversiteleri arasında ayrım gözetmemesi de düzenlemeyi önceki bazı af uygulamalarından ayıran bir başka noktadır. Buna karşılık kapsam dışı tutulan suç ve durum listesi bu kez daha ayrıntılı biçimde madde metnine yazılmıştır. Terör iltisakı ve intihal gibi gerekçeler önceki düzenlemelerde bu denli açık ifade edilmemiştir.
Öğrenci affı şartları konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Öğrenci Affı Şartları Hakkında Sık Sorulan Sorular
TBMM'den geçen düzenlemenin yürürlüğe girme süreci devam ederken öğrenciler tarafından en çok merak edilen sorular aşağıda yanıtlanmıştır.
Öğrenci affı ne zaman yürürlüğe girecek?
Kanun TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmiştir ancak Cumhurbaşkanı onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanma aşamaları tamamlanmamıştır, yürürlük tarihi Resmi Gazete'de yayımlandığı gün başlayacaktır.
Öğrenci affı kanunu TBMM sürecinin neresinde?
TBMM aşaması tamamlanmıştır: kanun Genel Kurul'da 30 Temmuz 2026'da kabul edilerek yasalaşmıştır. Geriye kalan tek adım Cumhurbaşkanı'nın onayı ve Resmi Gazete'de yayımdır, bu gerçekleştiğinde kanun fiilen yürürlüğe girecektir.
Öğrenci affından kimler yararlanabilir?
Hazırlık, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenim görürken ilişiği kesilenler ile kayıt hakkı kazanıp kayıt yaptırmayanlar, önceki aflardan yararlanmamış olmak şartıyla kapsamdadır. Bu bakımdan yüksek lisans affı da ayrı bir prosedüre tabi değildir, genel düzenlemenin doğrudan bir parçasıdır.
Öğrenci affına başvuru süresi ne kadardır?
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiğin kesildiği üniversiteye başvuru yapılması gerekir; askerlik görevini yapanlar için bu süre terhisten itibaren iki aydır.
Vakıf üniversitesi öğrencileri öğrenci affından yararlanabilir mi?
Evet, kanun devlet ve vakıf üniversiteleri arasında ayrım yapmamaktadır; ancak vakıf üniversitesine dönüş, öğrenim ücretinden otomatik muafiyet sağlamaz.
Daha önce öğrenci affından yararlananlar tekrar başvurabilir mi?
Aynı öğrenim düzeyinde daha önce af hükümlerinden yararlanmış olanlar kural olarak yeniden başvuramaz, ancak farklı bir öğrenim düzeyinde ilişiği kesilmişse başvuru mümkündür.
Kimler öğrenci affı kapsamı dışında kalıyor?
Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti suçlarından mahkum olanlar ile sahte belge veya terör örgütleriyle iltisak nedeniyle ilişiği kesilenler kapsam dışındadır.
Referans ve Kaynaklar
[1] TBMM Genel Kurulu, Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşmeleri, 30 Temmuz 2026.
[2] 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, öğrenci affı bu Kanuna eklenen geçici madde ile düzenlenmektedir. Erişim: mevzuat.gov.tr.
[3] Kabul edilen kanun teklifinin öğrenci affına ilişkin geçici maddesi; terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanları kapsam dışında bırakmaktadır. Düzenleme bu yazının yayımı itibarıyla Resmi Gazete'de yayımlanmadığından madde numarası kesinleşmemiştir.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 5 Ağustos 2026
