ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA SÖZLEŞMESİ
İŞVEREN : İşyeri Unvanı – Adres – SGK İşyeri Sicil No: İşyeri Sicil Numarası
İŞÇİ : İşçinin Ad Soyadı – T.C. Kimlik No: T.C. Kimlik Numarası – Adres: İşçinin Adresi
İŞİN KONUSU : İşçi, işverenin İşyeri Adresi adresindeki işyerinde Görev / Unvan olarak, işverenin ihtiyaç duyduğunda yapacağı çağrı üzerine çalışmayı kabul etmiştir.
ÇALIŞMA SÜRESİ : İşçi Zaman dilimi: haftalık / aylık / yıllık Toplam Saat saat çalışır. Bu süre içinde çalışma günleri ve saatleri işverenin çağrısıyla belirlenir.
ÇAĞRI USULÜ : İşveren çağrıyı, işçinin çalışacağı zamandan en az Çağrı Süresi: dört gün / taraflarca kararlaştırılan süre önce Çağrı yöntemi: yazılı, e-posta, mesaj ile yapar. Süresinde yapılan çağrıya uymak işçinin borcudur.
GÜNLÜK ÇALIŞMA : Her çağrıda işçi günde en az Günlük Asgari Saat: dört saat / kararlaştırılan süre üst üste çalıştırılır. Bu süreden az çalıştırılsa bile ücret bu süre üzerinden ödenir.
ÜCRET : Saatlik brüt ücret Saatlik Brüt Ücret TL'dir. İşçinin çağrıldığı halde çalıştırılmadığı süreler için de kararlaştırılan süre üzerinden ücret ödenir. Ücret her ayın Ödeme Günü günü banka hesabına yatırılır.
SÖZLEŞMENİN SÜRESİ : Sözleşme Başlangıç Tarihi tarihinde başlayan belirsiz süreli / belirli süreli – bitiş tarihi bir iş sözleşmesidir.
DİĞER HAKLAR : İşçi, salt kısmi süreli çalıştığı için tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler çalıştığı süreyle orantılı ödenir, yıllık ücretli izin süresi tam süreli işçininkiyle aynıdır.
GENEL HÜKÜMLER : Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır. Sözleşme iki nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunup imzalanmıştır. Tarih
İŞVEREN : Ad Soyad – Unvan – İmza ve Kaşe
İŞÇİ : İşçinin Ad Soyadı – İmza
Çağrı Üzerine Çalışma Sözleşmesi
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi, işçinin iş görme borcunu işverenin ihtiyaç duyduğu anda yaptığı çağrıyla yerine getirmeyi üstlendiği kısmi süreli iş sözleşmesidir. Tanım 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde yer alır ve sözleşmenin yazılı yapılması aranır.[1]
Taraflar bazı noktaları boş bırakırsa kanun üç varsayımla boşluğu doldurur. Haftalık süre yirmi saat sayılır, çağrı en az dört gün önceden yapılır ve her çağrıda işçi günde en az dört saat üst üste çalıştırılır.
Bu sözleşme türünde yazılı şekil kurucu şarttır. Yazılı sözleşme bulunmayan bir ilişkiyi çağrı üzerine çalışma sayıp yirmi saat varsayımıyla hesap yapan yerel mahkeme kararını Yargıtay şu gerekçeyle bozmuştur.[2]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/30412, K. 2020/15035, T. 05.11.2020"Öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 14/1. maddesinde çağrı üzerine çalışma yazılı şekil şartına bağlandığından iş ilişkisinin bu şekilde nitelendirilmesi hatalıdır."
Aynı kararda uyuşmazlığın, çalışmaya hazır olduğu halde iş verilmeyen işçinin ücretini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun 411. maddesine göre çözülmesi istenmiştir. Kısmi süreli işçinin izin, tazminat ve sigorta hakları Kısmi Süreli Part Time Çalışan Hakları yazımızda, iş sözleşmesinin genel yapısı ise İş Sözleşmesi Örneği yazımızda ayrıca anlatılıyor.
Çağrı Üzerine Çalışmada Haftalık Süre Ne Kadardır?
Çağrı üzerine çalışmada haftalık süre, taraflar başka bir süre yazmamışsa yirmi saattir. Taraflar süreyi hafta yerine ay ya da yıl gibi daha uzun bir dönem için de kararlaştırabilir.
Kararlaştırılan süre işçinin ücret güvencesidir. Kanun, bu süre içinde işçi çalıştırılsın ya da çalıştırılmasın ücrete hak kazanacağını açıkça yazar. İşverenin işçiyi az çağırması, ücretin kararlaştırılan süreden daha düşük hesaplanmasına yol açmaz.
Kararlaştırılan süreyi düzenli olarak aşan çalışmada mahkemeler sözleşmenin adına değil fiili çalışma düzenine bakar ve ilişkiyi tam süreli sayabilir.
Çağrı Ne Kadar Önceden Yapılmalıdır?
Çağrı, aksi kararlaştırılmadıkça işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapılır. Bu süre, işçinin başka bir işini ve özel yaşamını çağrıya göre düzenleyebilmesi için tanınmıştır.
Kanundaki "aksi kararlaştırılmadıkça" ifadesi, sözleşmeyle farklı bir çağrı süresi belirlenmesine imkan verir. Hiç süre tanımayan ve işçiyi her an hazır bekleten bir hüküm ise dört günlük sürenin amacıyla bağdaşmaz, geçerliliği tartışmalıdır.
Süreye uygun yapılan çağrıya uymak işçinin borcudur. Mazeretsiz gelmemek iş görme borcunun ihlalidir ve koşulları oluşursa devamsızlık nedeniyle fesih gündeme gelir. İşçinin gelmediği gün işyerinde devamsızlık tutanağıyla belgelenir.
Süreye uymayan çağrıda tablo tersine döner. Kararlaştırılan süre dolmadan gelen çağrıya uyma yükümlülüğü doğmaz ve işçinin bu çağrıyı reddetmesi devamsızlık sayılmaz.
Günlük Çalışma Süresi En Az Ne Kadar Olmalıdır?
Sözleşmede günlük süre yazılmamışsa işveren her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır. İki saat çalıştırılıp gönderilen işçi, dört saatin ücretini isteyebilir.
Sözleşmeyle bu süre değiştirilebilir. Günlük süre yazılı olarak farklı belirlenirse ücret de o süreye göre hesaplanır, bu yüzden sözleşmedeki günlük süre hanesi boş bırakılmaz.
Çağrı Üzerine Çalışan İşçinin Hakları Nelerdir?
Çağrı üzerine çalışan işçi, salt kısmi süreli çalıştığı için tam süreli emsalinden farklı işleme tabi tutulamaz, ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri ise çalıştığı süreyle orantılı ödenir.[3]
Yıllık izinde orantı uygulanmaz. İzin gün sayısı tam süreli işçininkiyle aynıdır, işçi izin dönemine denk gelen çalışma sürelerinin ücretini izin ücreti olarak alır.[4]
Kıdem, ihbar ve fazla çalışmada kısmi süreli işçiye şu kurallar uygulanır:
- Çalışma süresi en az bir yılı doldurmuşsa kıdem tazminatı
- Belirsiz süreli sözleşmede ihbar süresi ya da ihbar tazminatı
- Kararlaştırılan süreyi aşan ve haftalık 45 saate kadar yapılan çalışmada yüzde 25 zamlı ücret
- Haftalık 45 saati aşan çalışmada yüzde 50 zamlı fazla çalışma ücreti
Kıdem tazminatının hesap yöntemi Kıdem Tazminatı Nedir yazımızda gösterildi. Sigorta bildirimi çalışılan gün üzerinden yapılır ve ay içinde otuz günden az bildirilen işçi için eksik gün nedeni ayrıca gösterilir, kodların anlamı SGK Eksik Gün Kodları yazımızda yer alıyor.
İş Kanunu'nun 5. maddesi de aynı ayrım yasağını tekrarlar. İşveren esaslı bir sebep olmadıkça kısmi süreli çalışana tam süreli işçiden farklı işlem yapamaz, bu borcun sınırları İşverenin Eşit Davranma Borcu yazımızda anlatılıyor.
Çağrı Üzerine Çalışma Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesiyle çalışanların sık sorduğu konular işsizlik ödeneği, deneme süresi ve ikinci bir işte çalışma.
Çağrı üzerine çalışan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Evet. İş sözleşmesi kendi isteği ve kusuru dışında sona ermişse, son 120 gün hizmet akdine tabi çalışmış ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmişse alabilir. Kısmi çalışmada ay içinde bildirilen gün sayısı düşük kaldığı için 600 günün dolması daha uzun sürer.
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesine deneme süresi konabilir mi?
Evet, İş Kanunu'nun 15. maddesine göre sözleşmeye en çok iki aylık deneme süresi konabilir. Bu süre ancak toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.
Çağrı üzerine çalışan işçi başka işte çalışabilir mi?
Evet, kısmi süreli işçi başka bir işverende de çalışabilir. Sözleşmedeki rekabet yasağına ya da sadakat borcuna aykırılık oluşturmadıkça işveren bunu engelleyemez.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu m.14 - çağrı üzerine çalışmanın tanımı ile yirmi saat, dört gün ve dört saat kuralları.
[2] Yargıtay 9. HD, E. 2016/30412, K. 2020/15035, T. 05.11.2020 - yazılı sözleşme bulunmayan iş ilişkisinin çağrı üzerine çalışma olarak nitelendirilemeyeceği.
[3] 4857 sayılı İş Kanunu m.13 - kısmi süreli çalışanın farklı işleme tabi tutulamaması ve orantılı ödeme.
[4] Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.13 ve m.21 - kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanların izin süresi ve izin ücreti.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 23 Eylül 2026
