Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihinde çok önemli bir karar verdi. Süresiz nafakanın dayanağı olan ibareyi iptal etti. İptal, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki "süresiz olarak" ifadesini kapsamaktadır.[1]
Süresiz nafaka iptali, boşanma hukukunda uzun süredir tartışılan bir başlıktır.
Karar, nafakayı tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Amaç, nafakaya süre sınırı ve öngörülebilirlik kazandırmaktır. Belirlenen tutarın hangi ölçütlere göre saptandığı Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir yazımızda ele alınmaktadır.
İptal hükmü hemen yürürlüğe girmez. Gerekçeli karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı ve hüküm, yayım tarihinden dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.[2] Mevcut nafakalar ise kendiliğinden sona ermez.
- Süresiz nafaka iptali Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026'da Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki süresiz olarak ibaresini iptal etmeye karar vermesidir.
- İptal hükmü, kararın 30 Eylül 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek ve mevcut nafakalar kendiliğinden sona ermeyecek.
- Karar yalnızca yoksulluk nafakasını etkiler, iştirak, tedbir ve yardım nafakası kapsam dışıdır.
- Nafakanın bir yıllık sınırı 1988 değişikliğiyle kaldırılmıştı ve süresiz uygulama o tarihten beri sürüyordu.
İçindekiler17 başlık
- Süresiz Nafaka Nedir?
- Süresiz Nafaka Kalktı mı? İptal Kararı Nasıl Verildi?
- Süresiz Nafaka İptali Neden Tartışılıyordu? Lehte ve Aleyhte Görüşler
- Bu Karar Mevcut Nafakaları Etkiler mi?
- Ödenen Nafakalar İade Edilir mi?
- Süresiz Nafaka İptali Sonrası Nafaka Süreleri
- Yeni Düzenleme Ne Zaman Gelecek?
- Geçiş Döneminde Taraflar Ne Yapmalı?
- Süresiz Nafaka İptali Hakkında Sık Sorulan Sorular
Süresiz Nafaka Nedir?
Türk hukukunda "süresiz nafaka" başlıklı bağımsız bir madde yoktur. Bu tabir uygulamada kullanılır. Belirli bir bitiş tarihi konmadan bağlanan nafakayı anlatır.
Hukuki adı yoksulluk nafakasıdır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesidir.
İptal kararından bağımsız olarak, mevcut bir nafakanın şartları değiştiğinde açılan davanın kendi usulü vardır. Bkz. Süresiz Nafakanın Kaldırılması Davası.
İlgili madde şu ifadeyi taşımaktaydı: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir." Maddedeki "süresiz olarak" ibaresi belirleyiciydi. Nafakanın bir takvime bağlanmadan hükmedilmesine imkan tanıyordu.
Kanunda açık bir üst sınır yoktu. Bu nedenle nafaka uzun yıllar devam edebiliyordu. Kamuoyundaki "ömür boyu nafaka" tabiri buradan gelmektedir.
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır. Süresiz nafaka, özel bir kanunla getirilmiş bir kurum değildir.
Mevcut sistem 1 Ocak 2002'de şekillendi. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu o tarihte yürürlüğe girdi.
Öncesinde yoksulluk nafakası bir yıl ile sınırlıydı. 1988 değişikliği bu sınırı kaldırdı. Süresiz nafakaya hükmetmenin önü o tarihte açıldı.
Süresiz Nafaka Hangi Nafaka Türüne Girer?
Boşanma sonrası ödenen yardımların tamamı "nafaka" olarak isimlendirilse de nafakanın dört ayrı türü vardır. Süresiz nafaka iptali yalnızca birini ilgilendirmektedir. Bu da yoksulluk nafakasıdır.
| Nafaka Türü | Kime / Ne İçin | Hukuki Dayanak | İptalden Etkilenir mi? |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Dava sürerken muhtaç eş veya çocuk | TMK m. 169 | Hayır |
| İştirak nafakası | Velayeti almayan eşten çocuk için | TMK m. 182 | Hayır |
| Yoksulluk nafakası | Yoksulluğa düşecek eş | TMK m. 175 | Evet |
| Yardım nafakası | Altsoy, üstsoy ve kardeşler | TMK m. 364 | Hayır |
Etki sınırlı kalıyor. Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafaka iptali, iştirak ile yardım ve tedbir nafakasını kapsamaz. Bu türlerin tutarını kendi verilerinizle görmek isterseniz Nafaka Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Çocuklar için ödenen iştirak nafakası, tartışmanın tamamen dışındadır. Karar yalnızca yoksulluk nafakası için geçerlidir.
Süresiz Nafakaya Hükmedilmesinin Şartları
Yoksulluk nafakası belirli koşullara bağlıdır. Bu koşullar yeni düzenlemenin de zeminini oluşturmaktadır.
- Kesinleşmiş bir boşanma kararı bulunmalıdır. Davanın reddi veya ayrılık halinde nafakaya hükmedilmez.
- Nafaka talep edilmiş olmalıdır. Hakim kendiliğinden karar veremez.
- Nafaka isteyen eşin kusuru daha ağır olmamalıdır. Eşit kusur ve tam kusursuzluk halinde talep mümkündür.
- Talep eden taraf yoksulluğa düşme tehlikesi içinde olmalıdır.
- Yoksulluk ile boşanma arasında illiyet bağı bulunmalıdır.
- Nafaka yükümlüsü borcu ödeyebilecek mali güce sahip olmalıdır.
Süresiz Nafaka Kalktı mı? İptal Kararı Nasıl Verildi?
En çok merak edilen soru nafakanın kalkıp kalkmadığıdır. İptal edilen şey süresiz nafaka ödemeleridir.
Anayasa Mahkemesi "süresiz olarak" ibaresinin iptaline karar verdi, ancak iptal hükmü henüz yürürlüğe girmedi. Mevcut sistem belirli bir süre daha geçerlidir.
Sürecin anlaşılması için tarihsel arka plan önemlidir. "Süresiz olarak nafaka" ibaresi uzun bir denetim geçmişine sahiptir. Bu geçmiş, kararın 2026'da çıkmasını da açıklamaktadır.
| Tarih | Gelişme | Önemi |
|---|---|---|
| 17.05.2012 | AYM iptal istemini reddetti | Süresiz nafaka, güçsüz tarafın korunması için Anayasa'ya uygun bulundu |
| 17.06.2015 | Yeni başvuru reddedildi | On yıl geçmeden yeniden başvuru yapılamayacağı için red verildi. |
| 27.03.2025 | Başvuru usulden reddedildi | "Uygulanacak norm" şartı taşımadığı için esasa girilmedi |
| 10.07.2025 | Tekrar başvuru yapıldı. | Reddedilen başvuru sonrası yeni başvuru yapıldı |
| 04.06.2026 | AYM ibarenin iptaline karar verdi | Yürürlük dokuz ay ertelendi, gerekçeli karar henüz yayımlanmamıştı |
| 30.09.2026 | Gerekçeli karar Resmi Gazete'de yayımlandı | RG S. 33386; yürürlük tarihi 30.06.2027 olarak netleşti |
Karara giden olay bir aile mahkemesinde başladı. Mahkeme, süresiz nafakanın dayanağını Anayasa'ya aykırı buldu. İbarenin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
Yüksek Mahkeme başvuruyu esastan inceledi. Sonuçta ibareyi iptal etti.
Burada bir ayrıntının altı çizilmelidir. Karar oy birliğiyle değil, oy çokluğuyla alındı: Engin Yıldırım, Selahaddin Menteş ve Kenan Yaşar iptale karşı oy kullandı, Yıldız Seferinoğlu ise sonuca farklı bir gerekçeyle katıldı. Buna karşılık dokuz aylık erteleme süresine oy birliğiyle karar verildi.
Karşı oyu yazan üç üyeye göre mevcut TMK m.176 zaten yeterli dengeleme aracı içeriyor. Nafakanın azaltılması, kaldırılması ve toptan ödenmesi mümkün olduğuna göre sorun kanunun kendisinde değil, Yargıtayın ibareyi emredici sayan yerleşik yorumunda.
Farklı gerekçeyle katılan üye ise iptali doğru bulmakla birlikte gerekçeyi Anayasa'nın 5. ve 17. maddelerindeki hak dengesine değil, 2. maddedeki belirlilik ilkesine dayandırıyor. Kuralın metni süresiz nafakayı zorunlu kılmadığı halde yerleşik uygulamanın onu öyle yorumlaması, bu üyeye göre kanunun yeterince açık olmadığını gösteriyor.
İptal, Nafakanın Tamamen Kalkması mı Demek?
İptal edilen şey nafakanın kendisi değildir. İptal, nafakanın süresiz olmasını mümkün kılan ifadeyi kapsar.
Boşanma sonrası korunmaya muhtaç eş için destek varlığını sürdürür. Hedef, bu desteğin sınırsız bir taahhüde dönüşmesini önlemektir.
Dokuz Aylık Süre Ne Anlama Geliyor?
Anayasa'nın 153. maddesi Mahkeme'ye bir yetki tanır. İptal hükmünün yürürlüğünü erteleme yetkisidir.[3]
Mahkeme bu yetkiyi kullandı. Gerekçeli kararda, iptalin doğuracağı hukuksal boşluğun kamu yararını ihlal edeceği belirtilerek hükmün Resmi Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.
Dokuz aylık sürenin amacı: Bu süre, yasama organına yeni düzenleme için zaman tanır. Süre boyunca mevcut sistem uygulanmaya devam eder. Asıl değişiklik, yapılacak yeni düzenlemeyle şekillenir.
Anayasa Mahkemesi kararı 30 Eylül 2026'da Resmi Gazete'de yayımlandı; dokuz aylık süre bu tarihten itibaren işlemeye başladı ve 30 Haziran 2027'de dolacak. Yasama organının bu tarihe kadar yeni düzenlemeyi yürürlüğe koyması gerekiyor, aksi halde ibare kanunda karşılıksız kalır.
Süresiz Nafaka İptali Neden Tartışılıyordu? Lehte ve Aleyhte Görüşler
Süresiz nafaka iptali yıllarca kamuoyunu ikiye böldü. Arka planın anlaşılması için iki tarafın gerekçeleri önemlidir.
Sınırlandırmayı savunanların temel argümanları şöyledir:
- Kısa evliliğin ömür boyu ödeme doğurması ölçülülükle bağdaşmaz. Eleştirilerin odağı bu noktadır.
- Süresiz yükümlülük, ödeyen tarafın yeniden hayat kurmasını zorlaştırır.
- Bazı alacaklıların kayıt dışı çalışmaya yöneldiği ileri sürülmektedir.
- Ödeme gücünü yitiren borçlunun tazyik hapsiyle karşılaşması sorunu derinleştirir.
Korunmasını savunanların gerekçeleri ise şunlardır:
- Türkiye'de kadın istihdamı düşüktür. Birçok kadın ev hanımlığı nedeniyle kariyerinden vazgeçer. Boşanma sonrası yoksulluk riski yüksektir.
- Nafaka zaten tam olarak süresiz değildir. Yeniden evlenme veya yoksulluğun sona ermesi halinde nafaka kalkar.
- İş tecrübesi olmayan ileri yaştaki eş mutlak yoksulluğa itilebilir.
İptal kararı bu iki yaklaşım arasında bir denge arayışıdır. Nafaka hakkını devam ettirme ancak süresine sınır çizme amacı taşır.
Bu Karar Mevcut Nafakaları Etkiler mi?
Mevcut nafakaların doğrudan etkilenmemesi beklenmektedir. Daha önce bağlanmış nafaka, karar yürürlüğe girince kendiliğinden kesilmez.
Bunun temel sebebi geriye yürümezlik ilkesidir. İlke, Anayasa'nın 153. maddesinde düzenlenmiştir.[4]
Yeni kural, yürürlük tarihinden sonraki durumlara uygulanır. Geçmişteki kesinleşmiş kararlara etkisi ise yeni yasaya bağlıdır. Basına yansıyan taslak, mevcut nafakaların kanundan sonra bir yıl daha ödenmeye devam edeceği yönünde bir geçiş hükmü içeriyor. Kesin sonuç için yine de kanun metnini beklemek gerekir.
Şu ayrım önem taşımaktadır:
- Kesinleşmiş nafaka hükümleri otomatik olarak ortadan kalkmaz. Yeni kanunda geçiş hükmü yer alırsa, uyarlama veya kaldırma davası imkanı tanınabilir.
- Devam eden davalarda mahkemeler mevcut maddeyi uygular. Süre dolup yeni yasa yürürlüğe girince, kesinleşmemiş dosyalarda yeni sistem esas alınır.
Geriye Yürüme Beklentisi: Mevcut Dosyalar İçin Senaryo
Anayasa m. 153/5'e göre iptal kararları geçmişe yürümez. Kesinleşmiş kararları ve bunlara dayanan uygulamaları doğrudan etkilemez. "Kararla birlikte ödediğim nafaka biter" beklentisinin hukuki karşılığı yoktur.
Hukukçular arasında öne çıkan senaryo dava yoludur. Geriye yürüme otomatik değil, dava üzerine işler. Beklenen akış şöyledir:
- AYM kararıyla devam eden nafaka ödemeleri kendiliğinden kesilmez. Ödeme yükümlülüğü, aksi karar çıkana kadar sürer.
- Nafaka ödeyen eş kaldırma davası açar. Yeni hukuki durumu dayanak gösterir.
- TBMM'nin çıkaracağı yeni madde belirleyici olur. Mahkemeler bu davalarda geçiş hükümlerini esas alır.
Bu senaryo geriye yürümezlik ilkesiyle çelişmez. Geçmişin tümden silinmesi söz konusu değildir. Yeni çerçeve sonrası mevcut nafakalar dava üzerine yeniden değerlendirilir.
Yine de bu bir beklentidir. Kesin sonuç gerekçeli karara ve yeni yasaya bağlıdır.
Mevcut Nafaka Miktarının Değiştirilmesi
Süresiz nafaka iptalden önce de dokunulamaz değildi. Yürürlükteki sistemde dahi kaldırma veya azaltma davası mümkündü.
Aşağıdaki hallerde nafaka yeniden değerlendirilir:
- Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi (nafaka kendiliğinden sona erer)
- Resmi nikah olmadan evli gibi yaşaması
- Yoksulluğunun ortadan kalkması
- Taraflardan birinin ekonomik durumunda önemli değişiklik olması
- Nafaka alacaklısının ölümü (nafaka kendiliğinden son bulur)
Bu sebeplerden biri ortaya çıktığında talep mümkündür. Koşulların ispatı gerekir. Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.
Yoksulluğun ortadan kalkması, salt "asgari ücretle çalışmaya başladı" savunmasıyla reddedilecek kadar dar yorumlanmaz. Mahkeme, nafaka alacaklısının nafaka takdir edildiği tarihe göre mali durumundaki gerçek iyileşmeyi bir bütün olarak değerlendirmelidir:[5]
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2010/15876, K. 2010/17147, T. 21.10.2010"Davada, davalının yetim aylığı gelirinin yetersiz olması gerekçe gösterilerek nafakanın kaldırılması talebi reddedilmiştir. Oysa davalı kadının mali durumunda, babasının ölümü ve çalışmaya başlaması ile yoksulluk nafakasının hükmedildiği duruma göre yoksulluğu ortadan kaldıracak oranda iyileşme olmuştur. Bu durumda mahkemece yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir."
Buradaki ölçüt tek bir gelir kalemi değil, mirastan gelen pay, düzenli maaş gibi unsurların birlikte incelenmesidir. Nafaka yükümlüsü, alacaklının gelirindeki artışı tek başına değil, önceki nafaka takdirindeki dengeyi bozacak ölçekte olduğunu göstererek ileri sürmelidir.
"Evli gibi yaşama" iddiasında ispat eşiği yüksek tutulur. Salt sık görüşme yeterli sayılmaz, aynen evlilik gibi süreklilik arz eden bir ortak hayatın somut delillerle gösterilmesi gerekir:[6]
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2020/1980, K. 2020/3397, T. 29.06.2020"Nafaka alacaklısının, evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluk nafakasının kaldırılması sebebidir (TMK m.176/2). Bu düzenlemeye göre, yoksulluk nafakasının kaldırılması için, aynen evlilik gibi ortak bir hayat kurularak, fiilen birlikte yaşamak gerektiği açıkça belirtilmiştir."
Ödenen Nafakalar İade Edilir mi?
Sık sorulan sorulardan biri de iadeye ilişkindir. Cevap mevcut hukuki çerçevede nettir: hayır.
Bunun iki temel dayanağı bulunmaktadır:
- İptal kararları geçmişe etki etmez. İptal edilen ibare, yürürlükten sonraki durumlar için sonuç doğurur. Hukuka uygun karara dayanan ödemeler sonradan "haksız" hale gelmez. Geçmiş aylıkların iadesi söz konusu olmaz.
- Toptan ödenen nafakanın niteliği farklıdır. Ödeme ile taraflar arasındaki hukuki bağ kesin sona erer. Sonraki değişiklikler kesinleşmiş ödemeye etki etmez. Ödenen miktar geri istenemez. Nafakanın aylık mı toptan mı bağlanacağı ve tahsil yolları Nafaka Nasıl Alınır yazımızda ele alınmaktadır.
İptal kararına dayanarak geçmişte ödenen nafakaların iadesi istenemez. Doğru zemin, bundan sonrası için kaldırma veya azaltma yollarıdır.
Süresiz Nafaka İptali Sonrası Nafaka Süreleri
Yeni düzenlemenin içeriği, kanun teklifi Meclis'e geldiğinde netleşecek olsa da bazı modeller öne çıkmaktadır.
En çok konuşulanı nafaka modeli, kademeli modeldir. Nafaka süresini evlilik süresiyle ilişkilendirir. Mantığı şudur: evlilik uzunsa destek de uzun olur.
Kısa evlilikler ömür boyu yüke dönüşmez. Tartışılan bir örnekte kısa evliliklerde nafaka hiç hükmedilmez. Eşiğin üzerindeki evliliklerde süre, evliliğin yarısı kadar olur.
Aşağıdaki tablo bu modele göre örnek bir hesaplamadır:
| Evlilik Süresi | Beklenen Nafaka Süresi |
|---|---|
| 0 – 5 yıl | Nafaka yok |
| 6 yıl | 3 yıl |
| 12 yıl | 6 yıl |
| 18 yıl | 9 yıl |
| 24 yıl | 12 yıl |
Dikkat: Tablodaki eşik ve oranlar henüz yasalaşmış kural değildir. Rakamlar tartışılan bir modeli yansıtır. Nihai kanun yayımlanana kadar kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
Basına Yansıyan Taslakta Süre Nasıl Hesaplanıyor?
Eylül 2026 başında basına yansıyan taslak bilgileri, yukarıdaki modelden farklı bir yöne işaret ediyor.[7] Bu bilgilere göre evlilik altı ay ya da bir yıl sürmüş olsa bile en az beş yıl nafaka bağlanacak, daha uzun evliliklerde ise süre evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı kadar olacak. Nafaka alan eşin çalışamayacak durumda olması ya da ileri yaşta bulunması halinde mahkeme daha uzun bir süre belirleyebilecek. Bu ek süre için başvurunun, nafaka süresinin bitiminden itibaren bir yıl içinde yapılması gerekecek.
Aynı taslakta iki ayrıntı daha var. Başlangıçta aylık bağlanan nafakanın sonradan toplu ödemeye çevrilebilmesi öngörülüyor. Kesinleşmiş kararlarla bağlanmış mevcut nafakalar ise yeni kanunla birlikte hemen kesilmeyecek, bir yıl daha ödenmeye devam edecek.
İki model arasındaki fark küçük değil. Tartışılan kademeli modelde kısa evlilikte nafaka hiç yokken, taslak kısa evliliği bile beş yıllık asgari süreyle koruyor. Hangisinin kanun metnine gireceği teklif Meclis'e sunulunca belli olacak, o güne kadar iki tabloya da kesin gözüyle bakmamak gerekir.
Gündemdeki diğer modeller şöyle sıralanabilir:
- Rehabilitasyon nafakası: İş hayatından uzak kalmış eşe sınırlı süre nafaka ödenir. Örneğin üç ila beş yıl.
- Toptan ödemenin teşviki: Aylık ödeme yerine tek seferlik ödeme önceliklendirilir. Ekonomik bağ kesin koparılır.
- Kriter esaslı hakim takdiri: Eşlerin yaşı, sağlığı ve çalışma kapasitesi kanuna yazılır. Süreyi belirleme yetkisi hakime bırakılır.
Tartışılan modellerin ortak noktası istisnadır. Süre sınırı istisnasız uygulanmaz. Ağır engellilik, ileri yaş veya bakıma muhtaç çocuk halinde nafaka süresiz devam edebilir.
Nafaka süresi dolan eşler için sosyal fon imkanı da gündemdedir. Bu yaklaşım nafakayı sosyal destek sistemiyle birlikte ele alır.
Kısa Süreli Evliliklerde Toplu Nafaka
En çok dile getirilen yöntemlerden biri toplu nafakadır. Mevcut sistemde dahi mümkündür.
Hakim, TMK m. 176 uyarınca nafakanın toptan ödenmesine karar verebilir. Özellikle kısa evliliklerde bu yola gidilmektedir.
Kısa evlilikte ekonomik bağımlılık düşüktür. Destek ihtiyacı kısa vadelidir. Böyle durumlarda toplu ödeme daha adil bir denge kurar.
Tarafları yıllarca süren dava ve icradan da kurtarır. İstinaf mahkemeleri de bu yönde kararlar vermiştir. Yeni düzenlemede bu modelin daha sık kullanılması beklenmektedir.
Yargıtay, evlilikte geçen süre, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile hakkaniyet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde toptan ödemenin daha uygun düştüğü durumlarda, bölge adliye mahkemesinin bunu aylık irada çevirmesini dahi bozma nedeni saymıştır:[8]
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/10931, K. 2022/1652, T. 22.02.2022"TMK'nun 176/1 maddesi gereğince, tarafların fiilen evli kaldıkları süre, ekonomik durumları, kusur durumları ve hakkaniyet ilkesi ile benzer mahiyette yüksek yargı kararları da dikkate alınarak yoksulluk nafakasının toptan şekilde davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir... Mahkemece, yoksulluk nafakasının kadın yararına aylık şeklinde ödenmesine hükmedilmesi tarafların ekonomik sosyal durumları, evlilikte geçen süre, tarafların yaşları dikkate alındığında Kanunun (TMK m. 176/1) amacına uygun değildir."
Yeni Düzenleme Ne Zaman Gelecek?
Anayasa Mahkemesi kararı yasama organına dokuz aylık bir süre tanıdı ve bu sürede yeni bir yasal düzenleme yapılması gerekiyor. İlk beklenti düzenlemenin 12. Yargı Paketi'nde yer alması yönündeydi, ancak 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren paket nafakaya hiç dokunmadı.
Takvim 7 Eylül 2026'da netleşti. Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara 2 No'lu Baro'nun adli yıl açılışında süresiz nafakaya ilişkin yasal düzenlemenin ekim ayında Meclis'e gelecek pakette yer alacağını açıkladı. Bakan bu paketi 12. Yargı Paketi'nin ikinci kısmı olarak adlandırıyor ve yaklaşık 24-25 maddeden oluşacağını söylüyor. Aynı pakette boşanma davalarının uzamasını önleyecek tedbirlerin de bulunacağı ifade edildi.
Bu açıklama bir niyet beyanı, henüz kanun değil. Madde metni Meclis'e sunulup Resmi Gazete'de yayımlanana kadar yoksulluk nafakası bugünkü kurallarla bağlanmaya devam edecek.
TBMM kayıtlarında komisyonda bekleyen teklif, ibarenin silinmesiyle yetinmiyor. Nafaka süresini evlilik süresi, eğitim, meslek, sağlık ve çocuk durumu gibi ölçütlere bağlıyor. Bu ayrıntı önemli, çünkü ibare kaldırılıp yerine ölçüt yazılmazsa uygulama belirsizleşir. Ekim paketinin bu teklifi mi esas alacağı yoksa yeni bir metin mi getireceği henüz açıklanmadı.
Pakette hangi başlıkların yer aldığı ve nafaka dışındaki düzenlemelerin kapsamı 12. Yargı Paketi Maddeleri Nelerdir yazımızda derlenmektedir.
Geçiş Döneminde Taraflar Ne Yapmalı?
Karar açıklandı, ancak yürürlük ertelendi. Bu nedenle bir geçiş dönemi bulunmaktadır. Bu dönemde atılacak yanlış adımlar hak kaybına yol açabilir.
Nafaka ödeyen taraf için:
- Mahkeme kararı olmadan ödemenin tek taraflı kesilmesi risklidir. Mevcut ilam yürürlükteyken icra takibi ve tazyik hapsi gündeme gelir.
- Gelir düşüşü, iş kaybı ve sağlık sorunu belgelenmelidir. Bu belgeler azaltma veya kaldırma davasının temelidir.
- Karşı tarafın yoksulluğunun sona erdiği iddiası ispat gerektirir. SGK kaydı, banka hareketi ve tapu verisi delil değeri taşır.
Nafaka alan taraf için:
- Mevcut ilamlar kararla birlikte kendiliğinden düşmez.
- Ödenmeyen aylıklar için icra takibi yolu açıktır.
- Çalışma gücü, yaş ve bakım yükü delil değeri taşır. Yeni dönemde süre belirlenirken bu unsurlar dikkate alınır.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Süresiz Nafaka İptali Hakkında Sık Sorulan Sorular
Süresiz nafaka iptali sonrası en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.
Anlaşmalı boşanmada kararlaştırılan nafaka etkilenir mi?
Taraflar nafakayı protokolle kararlaştırmışsa anlaşma bağlayıcıdır. İptal kararı, onaylanmış protokolü kendiliğinden değiştirmez.
Dokuz ay dolduğunda yeni yasa çıkmazsa ne olur?
İbare yürürlükten kalkar. Süreyi belirleyen ölçüt bulunmazsa takdir hakime kalır. Bu durumda uygulamada belirsizlik doğar.
Yoksulluk nafakasını erkek eş de alabilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakası cinsiyete bağlı değildir. Koşulları taşıyan erkek eş de talep edebilir.
Nafaka davasında avukat zorunlu mu?
Hayır. Nafaka davalarında avukat zorunlu değildir. Dosyaların teknik niteliği hukuki destekle takibi yaygın kılar.
Süresiz nafaka nasıl kaldırılır?
Mevcut bir nafaka, kanundaki sebeplerden biri gerçekleşince sona erer. Nafaka alan taraf yeniden evlenirse ya da taraflardan biri ölürse nafaka dava açmaya gerek kalmadan kendiliğinden kalkar (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176/3). Nafaka alan tarafın yoksulluğunun sona ermesi, evlilik gibi fiili bir birliktelik yaşaması ya da tarafların ekonomik durumunun değişmesi halinde ise Aile Mahkemesinde nafakanın kaldırılması ya da azaltılması davası açılır.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 175 (yoksulluk nafakası).
[2] Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, T. 4/6/2026, RG. 30/9/2026, S. 33386.
[3] Anayasa, m. 153/3 (iptal hükmü yürürlüğünün ertelenmesi).
[4] Anayasa, m. 153/5 (iptal kararlarının geriye yürümemesi).
[5] Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2010/15876, K. 2010/17147, T. 21.10.2010. — nafaka alacaklısının gelirindeki iyileşme yoksulluğu ortadan kaldıracak ölçekteyse yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği.
[6] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2020/1980, K. 2020/3397, T. 29.06.2020. — yoksulluk nafakasının kaldırılması için aynen evlilik gibi sürekli ve fiilen ortak bir hayatın kurulmuş olması gerektiği, salt sık görüşmenin yetmediği.
[7] Habertürk'e dayandırılan taslak bilgileri, Yeni Şafak, 2 Eylül 2026. Resmi metin henüz TBMM'ye sunulmadı.
[8] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/10931, K. 2022/1652, T. 22.02.2022. — evlilik süresi, tarafların ekonomik durumu ve hakkaniyet toptan ödemeyi gerektiriyorsa nafakanın aylık irada çevrilmesinin bozma nedeni olduğu.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 30 Eylül 2026
