Nafaka nasıl alınır sorusunun cevabı, hangi nafaka türünün (tedbir, iştirak veya yoksulluk) talep edildiğine ve bu türe özgü şartların dosyada gösterilmesine bağlıdır. Nafaka, boşanma davası içinde veya bağımsız bir dava ile aile mahkemesinden istenir. Talep haklı görülürse mahkeme, tarafların gelir ve ihtiyaç durumuna göre bir tutara hükmeder.
Nafaka nasıl alınır konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Üç nafaka türü vardır: Tedbir nafakası dava sürerken, yoksulluk nafakası boşanma sonrası eşe, iştirak nafakası ise çocuk için ödenir.
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir: Bulunmayan yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi yürütür.
- Anlaşmalı boşanmada süre protokole bağlıdır: Nafakanın süresi kanunla değil tarafların imzaladığı protokolle belirlenir.
- İştirak nafakası erginlikte sona erer: Çocuk on sekiz yaşını doldurduğunda kural olarak biter, eğitim devam ediyorsa uzayabilir.
- Çekişmeli boşanmada da istenebilir: Belirleyici olan davanın türü değil, kusur durumu ve yoksulluğa düşme koşuludur.
- Kusur oranı etkilidir: Boşanmada tam kusurlu olan eş yoksulluk nafakası talep edemez.
Nafaka Türleri Nelerdir?
Türk hukukunda tek bir "nafaka" kalemi yoktur. Sürece göre değişen üç ayrı nafaka türü uygulanır.
- Tedbir nafakası: Boşanma veya ayrılık davası sürerken, dava sonuçlanana kadar eşlerin ve çocukların geçimi için hükmedilir. Dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesidir ve hakim bu önlemi taraf talebi olmasa da kendiliğinden alabilir.[1]
- İştirak nafakası: Boşanma sonrası velayeti kendisinde olmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Çocuk ergin olana, öğrenim sürüyorsa öğrenim bitene kadar devam eder.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, kusuru karşı taraftan ağır olmamak koşuluyla bağlanır. Uygulamada "süresiz nafaka" olarak da anılır.
Tedbir nafakası dava süresince geçerlidir ve boşanma kararıyla birlikte yerini iştirak ile yoksulluk nafakasına bırakır. Üç tür aynı davada art arda gündeme gelebilir, ama her biri ayrı şartlara ve ayrı bir hukuki dayanağa sahiptir.
Nafaka nasıl alınır ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Nafaka Davası Nasıl ve Nereye Açılır?
Nafaka davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir.[2] Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla davaya bakar. Boşanma davası açılırken nafaka talebi aynı dilekçeye eklenebilir, boşanma kesinleştikten sonra da ayrı bir dava ile istenebilir.
Yetkili mahkeme konusunda kanun, nafaka alacaklısını korur. Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka isteyen tarafın yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.[3] Davacının, nafaka ödeyecek tarafın bulunduğu şehre gitmesi gerekmez.
Karşı tarafın açtığı bir boşanma davasına yanıt verilecekse süre ve içerik kuralları ayrıca önem taşır; bu konuyu Boşanma Davası Cevap Dilekçesi yazımızda örnekle anlattık.
Nafaka talepleri için dava şartı olan zorunlu arabuluculuk uygulanmaz. Aile hukukundan doğan ve kişiye sıkı sıkıya bağlı bu tür uyuşmazlıklarda arabulucuya gitmeden doğrudan dava açılabilir. Taraflar isterse dava dışında ihtiyari arabuluculuğu da tercih edebilir, ancak bu bir zorunluluk değildir.
Aşağıdaki tablo, nafaka türüne göre talebin ne zaman ve hangi şartla ileri sürülebileceğini özetler.
| Nafaka Türü | Talep Edilebileceği Zaman | Öne Çıkan Şart |
|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma/ayrılık davası sürerken | Davanın derdest olması yeterlidir |
| İştirak nafakası | Boşanma kararıyla birlikte veya sonrasında | Çocuğun velayeti talep edende olmamalıdır |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma kararıyla birlikte veya sonrasında | İsteyen taraf, karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamalıdır |
Nafaka Talebi Hangi Durumlarda Reddedilir?
Yoksulluk nafakasında en sık ret gerekçesi kusur dengesidir. Nafaka isteyen taraf, boşanmaya sebep olan olaylarda karşı taraftan daha ağır kusurluysa talep reddedilir. Bu kusur değerlendirmesi yalnızca nafakayı etkiler, mal paylaşımını doğrudan etkilemez, bu ayrımı Aldatan Eş Mal Alabilir mi? yazımızda ayrıca ele aldık.
Talep eden tarafın zaten çalışıyor olması ve boşanma sonrası yaşamını sürdürebilecek bir gelire sahip olması da yoksulluk şartının oluşmadığı anlamına gelebilir. Burada belirleyici olan salt gelirin varlığı değil, bu gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığıdır.[4]
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2-1584, K. 2018/503, T. 21.03.2018"Asgari ücretle çalışılıyor olması, tek başına yoksulluk nafakasının istenmesini engelleyen bir durum değildir. Ancak bu durum nafaka miktarının değerlendirilmesinde dikkate alınacak bir olgudur."
Nafakanın miktarı belirlenirken hakim, tarafların gelir ve ihtiyaç dengesini ayrıca tartar. Bu değerlendirmenin kriterleri Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Kaç Yıl Ödenir?
Anlaşmalı boşanmada nafakanın süresi kanunla değil, tarafların imzaladığı protokolle belirlenir. Taraflar nafakayı belirli bir süreyle sınırlı (örneğin üç yıl) ya da süre belirtmeden kararlaştırabilir.
Hakim, protokolü onaylamadan önce nafaka hükmünün açık ve tarafların özgür iradesiyle kabul edildiğinden emin olur. Protokolde süre belirtilmemişse nafaka, kanundaki genel sona erme sebepleri (yeniden evlenme, yoksulluğun sona ermesi gibi) gerçekleşene kadar devam eder.
Boşanan Erkek Nafakayı Ne Kadar Süre Öder?
Süre, ödenen nafakanın türüne göre değişir. İştirak nafakası çocuğun erginliğine kadar, yoksulluk nafakası ise kural olarak süre sınırı olmadan devam eder.
Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafakanın dayanağını iptal eden kararı, bu süreye ileride bir sınır getirilmesini gündeme taşımaktadır. Karar henüz yürürlüğe girmediği için mevcut nafakalar bugün itibarıyla etkilenmemektedir. Sürecin ayrıntıları için Süresiz Nafaka İptali yazımıza bakabilirsiniz.
Çekişmeli Boşanmada Kadın Nafaka Alabilir mi?
Evet, çekişmeli boşanmada da yoksulluk nafakası istenebilir. Belirleyici olan dava türü değil, kusur ve yoksulluk şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Ortak konutu terk etmenin bu değerlendirmeye etkisini Evi Terk Eden Kadın Nafaka Alabilir mi yazımızda ayrıca inceledik. Kadının erkekten daha ağır kusurlu olmaması ve boşanma sonrası yoksulluğa düşme tehlikesi içinde olması yeterlidir.
Çekişmeli süreçte kusurun tespiti, anlaşmalı boşanmaya göre daha uzun sürebilir çünkü taraflar birbirinin kusurunu iddia ve ispat etmek durumunda kalır. Uygulamada mahkemeler bu noktada tanık beyanı, mesaj kayıtları ve varsa şiddet ya da ihmal belgeleri gibi delilleri birlikte değerlendirir.
Nafaka Tutarını Önceden Tahmin Etmek
Dava açmadan önce, mevcut gelir düzeyine göre yaklaşık bir nafaka aralığı görmek mümkündür. Aracın verdiği sonuç yol gösterici bir tahmindir, hakimin somut dosyadaki değerlendirmesi bu tahmini değiştirebilir. Tahmini tutar için Nafaka Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İstanbul'da bu alanda deneyimli bir avukatla görüşmek isterseniz İstanbul Avukat sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Nafaka nasıl alınır konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Nafaka Nasıl Alınır Hakkında Sık Sorulan Sorular
Nafaka davası açmadan önce en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık.
Nafaka davası açmak için avukat tutmak zorunlu mudur?
Hayır, nafaka davalarında avukatla temsil zorunlu değildir. Dosyanın delil ve hesaplama boyutu teknik olduğu için uygulamada hak kaybı yaşamamak amacıyla avukatla takip tercih edilmektedir.
Nafaka davası ne kadar sürede sonuçlanır?
Süre, mahkemenin iş yüküne, delillerin toplanma hızına ve tarafların itirazlarına göre değişir. Boşanma davasıyla birlikte açılan nafaka talepleri, davanın genel seyrine bağlı olarak birkaç ay ile bir yıl arasında sonuçlanabilir.
Kısa süreli evlilikte (1-2 yıl) nafaka alınabilir mi?
Evet, kanun yoksulluk nafakası için asgari bir evlilik süresi aramaz. Kısa süreli evlilikte de yoksulluk ve kusur şartları gerçekleşmişse nafakaya hükmedilebilir, ancak evliliğin kısalığı hakimin takdir edeceği miktarı etkileyebilir.
Evlilik devam ederken nafaka istenebilir mi?
Evet. Eşlerden biri, ortak hayatın kişiliğini veya ekonomik güvenliğini ciddi biçimde tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle ayrı yaşama hakkını kullanırsa, Türk Medeni Kanunu'nun 197. maddesi uyarınca diğer eşten mali katkı istenebilir. (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.197)
Nafaka davası boşanma davasından ayrı açılabilir mi?
Evet. Yoksulluk ve iştirak nafakası, boşanma kararı kesinleştikten sonra da ayrı bir dava ile talep edilebilir. Tedbir nafakası ise yalnızca boşanma veya ayrılık davası derdestken istenir.
Çalışan kadın yoksulluk nafakası alabilir mi?
Çalışıyor olmak tek başına talebi engellemez. Belirleyici olan, mevcut gelirin kişiyi boşanma sonrası yoksulluktan koruyup korumadığıdır; düşük bir gelir yoksulluk şartını ortadan kaldırmayabilir.
Erkek yoksulluk nafakası alabilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakası cinsiyete bağlı bir hak değildir. Şartları taşıyan erkek eş de boşanma sonrası nafaka talep edebilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169: Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır.
[2] 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.4: Aile hukukundan doğan dava ve işlere aile mahkemesi bakar.
[3] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.177: Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
[4] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2-1584, K. 2018/503, T. 21.03.2018 — asgari ücret seviyesinde gelire sahip olmanın tek başına yoksulluk nafakasına engel olmadığı, ancak nafaka miktarının tespitinde dikkate alınacağı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
