Mahkemenin belirlediği nafaka miktarı, yıllar içinde enflasyon karşısında erimeye bırakılmaz. Nafaka hesaplama, mevcut nafaka tutarına, hükümde belirtilen ÜFE/TÜFE oranı veya güncel yargı uygulaması esas alınarak yeni dönem artışının uygulanmasıyla yapılır.
Aşağıdaki araç, mevcut nafaka tutarınızı ve artış esasını girdiğinizde güncel dönem için ödenmesi gereken tutarı hesaplar. Nafaka artırım veya tahsil sürecinizle ilgili avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Nafakanın dayanağı olan hükümlerin tam metnine Türk Medeni Kanunu sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Nafaka Bilgileri
İştirak Nafakası ile Yoksulluk Nafakası Arasındaki Fark
Nafaka hesaplamasında ilk adım, hangi nafaka türünden bahsedildiğini netleştirmektir. Çünkü ikisinin dayanağı ve mantığı farklıdır. İştirak nafakası, velayeti kendisinde olmayan ebeveynin, ortak çocuğun bakım, eğitim ve barınma giderlerine ekonomik gücü oranında katılmasıdır ve Türk Medeni Kanunu'nun 182. maddesine dayanır.[1]
Yoksulluk nafakası ise boşanma yüzünden ekonomik olarak zor duruma düşecek eşe, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla diğer eşin mali gücü oranında bağlanan nafakadır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesidir.[2] İştirak nafakası çocuk için, yoksulluk nafakası ise eş için ödenir ve ikisi aynı davada birlikte hükmedilebilir.
Nafaka Hesaplama Aracı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Nafaka Miktarı Hangi Kriterlere Göre Belirlenir?
Kanunda nafaka için sabit bir tutar veya maaşa bağlı bir oran yoktur. Hakim, nafaka yükümlüsünün geliri, nafaka isteyen tarafın ihtiyacı, evlilik boyunca sürdürülen yaşam standardı ve iştirak nafakasında ayrıca çocuğun yaşı ile ihtiyaçlarını birlikte değerlendirir.
Bu kriterler kanunda sayılı bir liste halinde değil, mahkeme içtihadıyla şekillenmiş genel ilkeler olarak uygulanır. Aynı gelir düzeyine sahip iki dosyada, farklı yaşam standardı veya farklı çocuk sayısı nedeniyle birbirinden farklı tutarlara hükmedilmesi bu yüzden olağandır.
Bu kriterlerin somut olayda nasıl tartıldığına ve hangi gelir düzeyinde ne kadar nafakaya hükmedildiğine dair ayrıntılı açıklama Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir yazımızda yer almaktadır.
Nafakanın TÜFE'ye Göre Artırılması: TMK m.176
Mahkeme, nafakaya hükmederken kararında her yıl uygulanacak bir artış oranı da belirleyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesinin dördüncü fıkrası, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın, hakim tarafından takdir edilecek bir oranda artırılabileceğini öngörür.[3]
Uygulamada mahkemeler çoğunlukla bu oranı, TÜİK'in açıkladığı yıllık TÜFE artış oranına bağlar. Kararda böyle bir artış hükmü varsa taraflar her yıl yeniden dava açmadan, yalnızca güncel TÜFE oranını uygulayarak yeni tutarı hesaplayabilir.
Kararda otomatik artış hükmü yoksa veya mevcut oran ihtiyacı karşılamıyorsa, nafaka yükümlüsünün gelirinde veya çocuğun ihtiyaçlarında somut bir değişiklik ispatlanarak nafaka artırım davası açılması gerekir.
Tedbir Nafakası, İştirak ve Yoksulluk Nafakasından Farklıdır
Boşanma davası sürerken, dava sonuçlanana kadar geçici olarak hükmedilen nafakaya tedbir nafakası denir ve dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesidir.[4] Tedbir nafakası, dava süresince tarafların ve varsa çocukların geçimini sağlamak için verilir ve boşanma kararıyla birlikte yerini iştirak ve/veya yoksulluk nafakasına bırakır.
Bu üç nafaka türü zaman bakımından art arda gelir: önce tedbir nafakası, boşanma kararından sonra iştirak ve/veya yoksulluk nafakası. Her birinin miktarı, o aşamadaki güncel gelir ve ihtiyaç durumuna göre ayrı ayrı belirlenir. Tedbir nafakasının miktarı boşanma sonrası nafakayı otomatik olarak bağlamaz.
Süresiz Nafakada Güncel Hukuki Durum
Yoksulluk nafakası, kusuru daha ağır olmayan eş lehine süre sınırı konmadan hükmedildiği için uygulamada "süresiz nafaka" olarak anılır. Bu konudaki güncel Anayasa Mahkemesi kararı ve nafakaya süre sınırı getirilmesi sürecinin ayrıntıları Süresiz Nafaka İptali yazımızda ele alınmaktadır.
Bu değişiklik, mevcut yoksulluk nafakalarını kendiliğinden sona erdirmemektedir. Yürürlük tarihine kadar açılan ve açılacak davalarda mevcut kriterler uygulanmaya devam eder. Nafaka hesaplamanızı yaparken bu geçiş sürecinin dosyanıza etkisini ayrıca değerlendirmeniz gerekir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Nafaka alacaklısı, ödenmeyen nafaka için doğrudan icra takibi başlatabilir. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borç ödenmezse, önce yükümlünün maaşına, yetmezse diğer mal varlığına haciz konulur.
Nafaka borcuna özgü ayrı bir yaptırım da vardır: İcra ve İflas Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca, nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikayeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir.[5] Bu hapis cezai değil, ödemeye zorlayıcı niteliktedir. Borçlu parayı öderse tahliye edilir ve nafaka borcu ortadan kalkmaz.
Alacaklının bu şikayeti, ödenmeyen her dönem için ayrı ayrı ve o dönemin üzerinden 2 ay geçmeden yapılması gerekir. Süre geçirilen aylar için şikayet hakkı düşer, ancak sonraki aylara ilişkin haklar saklı kalır.
Nafaka Davasında Gelir Nasıl Tespit Edilir?
Mahkeme, nafaka miktarını belirlerken tarafların beyanıyla yetinmez. Gelir düzeyini resmi kayıtlarla doğrular. SGK üzerinden istenen hizmet dökümü, işveren nezdinde yapılan maaş yazışması ve banka hesap hareketleri bu araştırmanın temel dayanaklarıdır.
Kayıt dışı çalışan veya gelirini gizleyen taraflarda mahkeme, sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırarak yaşam standardını (ikametgahın niteliği, araç, harcama alışkanlıkları) inceler. Bu araştırma raporu, beyan edilen resmi gelirle yaşam standardı arasında çelişki varsa nafaka miktarını doğrudan etkiler.
Nafaka yükümlüsünün gelirini eksik göstermesi, sonradan tespit edilirse nafaka artırım davasına gerekçe oluşturabilir.
Çözümlü Örnek: TÜFE Artışlı Nafakanın Güncellenmesi
Mahkeme kararıyla aylık 5.000 TL iştirak nafakasına hükmedilmiş ve kararda "her yıl TÜFE oranında artırılır" hükmü bulunuyor olsun. Bir önceki yıla ait TÜFE artış oranı %32 ise yeni dönem nafakası şöyle hesaplanır:
Artış Tutarı = 5.000 × %32 = 1.600 TL
Yeni Nafaka = 5.000 + 1.600 = 6.600 TL
Yükümlü, yeni dönemden itibaren 6.600 TL ödemekle yükümlü olur. Kararda otomatik artış hükmü yoksa bu güncelleme kendiliğinden uygulanmaz, ayrıca artırım davası açılması gerekir.
Nafaka Miktarı Sonradan Azaltılabilir mi?
Nafaka artırım davasının simetriği olan nafakanın azaltılması davası da mümkündür. Nafaka yükümlüsünün gelirinde işini kaybetme, sağlık sorunu veya emeklilik gibi kalıcı ve ciddi bir azalma yaşanması bu davanın şartıdır.
Mahkeme, azaltma talebinde de aynı kriterleri (güncel gelir, ihtiyaç, yaşam standardı) yeniden değerlendirir ve nafakayı azaltabilir veya şartlar oluşmuşsa tamamen kaldırabilir. Geçici bir gelir düşüşü, kural olarak azaltma davası için yeterli görülmez. Değişikliğin süreklilik arz etmesi aranır.
Nafaka Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
En sık yapılan hata, iştirak nafakası ile yoksulluk nafakasını aynı kalem sanıp toplu bir "maaşa göre nafaka" hesabı yapmaya çalışmaktır. İkisi ayrı dayanaklara sahiptir ve ayrı ayrı değerlendirilir.
İkinci hata, kararda otomatik artış hükmü olmamasına rağmen TÜFE'nin kendiliğinden uygulanacağını varsaymaktır. Bu durumda artırım davası açılmadan tutar değişmez.
Üçüncü hata, birden fazla yılın artışını üst üste (bileşik biçimde) uygulamaktır. Her yılın artışı kendi TÜFE oranıyla, bir önceki yılın güncellenmiş tutarı üzerinden ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Nafaka Hesaplama Aracı Ne Kadar Kesindir?
İnternet üzerinde yapılan bu ve benzeri e-araç hesaplamaları kesin ve bağlayıcı bir hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Aracın amacı, mevcut nafaka kararınıza göre güncel dönem tutarını hızlıca hesaplamanıza yardımcı olmaktır. Kararınızdaki özel artış hükümleri ve tarafların değişen ekonomik durumu sonucu değiştirebilir.
Nafaka artırımı ve tahsili sürecinde detaylı bilgi almak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Nafaka Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hesaplama aracının yanı sıra, nafaka miktarına dair en çok merak edilen soruları burada yanıtladık.
Maaşı 50.000, 60.000 veya 80.000 TL olan ne kadar nafaka öder?
Maaşa bağlı sabit bir oran yoktur. Yoksulluk ve tedbir nafakası, ödeyenin geliri, alacak tarafın ihtiyacı, evlilik boyunca sürdürülen yaşam standardı ve tarafların kusuru birlikte değerlendirilerek hakim takdiriyle belirlenir. Aynı maaşa sahip iki kişi için bağlanan nafaka farklı olabilir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası bu tutara ayrıca eklenir.
1 çocuğa ne kadar nafaka bağlanır?
İştirak nafakasının sabit bir tutarı yoktur. Çocuğun barınma, eğitim, sağlık ve genel bakım ihtiyaçları ile ana ve babanın ekonomik gücü esas alınarak belirlenir. Bu nafaka türü süresiz nafaka tartışmasından bağımsızdır ve kural olarak çocuk ergin olana, öğrenimi sürüyorsa öğrenimi bitene kadar ödenir.
İştirak nafakası ile yoksulluk nafakası aynı anda alınabilir mi?
Evet. Boşanma davasında çocuğun velayeti kendisine bırakılmayan taraftan iştirak nafakası, ayrıca şartları oluşmuşsa diğer eşten yoksulluk nafakası da talep edilebilir. İkisi farklı kişiler yararına ve farklı kanun maddelerine dayanır, birbirini engellemez.
Nafaka her yıl otomatik olarak artar mı?
Yalnızca mahkeme kararında bu yönde açık bir hüküm varsa artar. "Her yıl TÜFE oranında artırılır" ibaresi kararda yer alıyorsa taraflar dava açmadan güncel oranı uygular. Hüküm yoksa artırım için ayrıca dava açılması gerekir.
Nafaka artışında hangi TÜFE oranı kullanılır?
Mahkemeler genellikle TÜİK'in açıkladığı bir önceki yıla ait yıllık TÜFE artış oranını esas alır. Kararda farklı bir endeks (örneğin ÜFE) belirtilmişse o esas alınır.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182: Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılması, iştirak nafakasının dayanağıdır.
[2] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir.
[3] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176/4: İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, hakim tarafından belirlenen bir oranda artırılabilir.
[4] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169: Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, dava süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır.
[5] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.344: Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikayeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilir.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Mayıs 2026
