Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşmiş bir mahkumiyet sayılmadığı için adli sicile ve arşive girmez, bu yüzden HAGB sicile işler mi diye soran kişinin adli sicil belgesi bu karar yüzünden değişmez. Karar bunlara mahsus ayrı bir sistemde tutulur. E-Devlet'ten alınan adli sicil belgesinde de görünmez.
Sicile işlememek, kaydın hiçbir yerde görünmediği anlamına gelmez. Kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırmasında ve bazı meslek kanunlarının aradığı şartlarda HAGB kararı dikkate alınır.
"HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- HAGB kararı sicile işlemez ve CMK 231. maddeye göre yalnızca savcı, hakim ve mahkemenin görebildiği ayrı bir sistemde tutulur.
- 7315 sayılı Kanun'a göre kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırmasında HAGB ve kovuşturma ertelemesi kararları da incelenir.
- Adli para cezası, ertelenen hapis cezası ve koşullu salıverilme kararı 5352 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre adli sicile işlenir.
HAGB Kararı Neden Adli Sicile İşlemez?
HAGB kararı adli sicile işlemez, çünkü kanun bu kararı kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması olarak tanımlar. Tanım Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinde yer alır.[1] Adli sicile ise yalnızca kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri kaydedilir.
Karar verilen kişi beş yıllık denetim süresine tabi tutulur ve bu süre içinde hakkında kurulan hüküm askıda kalır.
Yargıtay, bir sulh ceza mahkemesinin HAGB kaydını "adli sicilden silip arşive alma" kararını bozarken bu ayrımı açıkça ortaya koymuştur.[2]
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2013/25047, K. 2014/27335, T. 25.09.2014"Bu itibarla, kesinleşmiş mahkumiyet hükmü niteliğinde bulunmadığı için adli sicil kaydına alınmayan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla ilgili olarak, CMK'nın 231/10-11. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekirken, adli sicilden silinerek arşive alınmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır."
Denetim süresi kasten yeni suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçerse hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Bu durumda karar hiçbir aşamada adli sicile girmez.
HAGB Kaydı Güvenlik Soruşturmasında Görünür mü?
17 Nisan 2021'den bu yana memuriyete ya da kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırmasında HAGB ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları incelenir. 7315 sayılı Kanun'un 4. maddesi bu iki türdeki kararları arşiv araştırmasının konuları arasında açıkça sayar.[3]
Bu yetkinin tarihçesi, eski tarihli işlemlere karşı açılan davalarda belirleyici olur. HAGB kayıtlarına ulaşma yetkisi ilk kez 26 Ekim 2018'de tanınmış, Anayasa Mahkemesi bu hükmü 19 Şubat 2020'de iptal etmiş, yetki 7315 sayılı Kanun'la yeniden getirilmiştir. Danıştay, yetkinin bulunmadığı bir dönemde elde edilen HAGB bilgisine dayanarak polis meslek eğitim merkezinden ilişik kesilmesini hukuka aykırı bulmuştur.[4]
Bazı meslek kanunları HAGB kararını açıkça engel sayar. Örneğin 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlisinde hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ve cinsel dokunulmazlık gibi suçlardan HAGB verilmemiş olmasını şart koşar. HAGB'nin memuriyete girişe genel etkisi ise Memuriyete Engel Suçlar Nelerdir? yazımızda ayrıca anlatılmıştır.
Adli Sicile İşlenmeyen Diğer Kararlar
HAGB sicile işler mi sorusunu soranların çoğu aslında başka kararları da merak eder, çünkü HAGB dışında da sicile hiç girmeyen ya da ayrı bir sistemde tutulan kararlar vardır. Aşağıdaki tablo bunları kanuni dayanağıyla birlikte gösterir.
| Karar | Adli sicile işler mi? | Dayanak |
|---|---|---|
| Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve düşme kararları | İşlemez, mahkumiyet değildir | 5352 sayılı Kanun m.4 |
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi | İşlemez, ayrı sistemde tutulur | CMK m.171/5 |
| Hükmün açıklanmasının geri bırakılması | İşlemez, ayrı sistemde tutulur | CMK m.231/13 |
| İdari para cezası, trafik cezası dahil | İşlemez | 5352 sayılı Kanun m.5 |
| Disiplin cezası, disiplin ve tazyik hapsi | İşlemez | 5352 sayılı Kanun m.5 |
| Sırf askeri suçlardan mahkumiyet | İşlemez | 5352 sayılı Kanun m.5 |
| Karşılıksız yararlanmada etkin pişmanlık kararı | Ayrı sistemde 15 yıl saklanır | 5352 sayılı Kanun m.6/2 |
Tablodaki idari ve disiplin kararlarının sicile girmemesi doğrudan kanundan gelir.[5] Gözaltı, ifade ya da şikayet gibi soruşturma işlemleri de adli sicilde iz bırakmaz. Emniyetin tuttuğu GBT kaydı ise ayrı kurallara tabidir ve bu ayrım GBT Nedir, GBT'de Neler Çıkar? Adli Sicil Kaydından Farkı yazımızda ele alınmıştır.
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçu da ayrı bir örnektir. Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesine göre bu suçta şüpheli hakkında önce beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve en az bir yıl denetimli serbestlik tedbirine karar verilir, süre ihlalsiz geçerse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve adli sicile hiçbir şey işlenmez.
Adli Sicile İşlediği Halde Sık Karıştırılan Kararlar
Hapis yerine verilen ya da infazı ertelenen her ceza sicilden kurtulmak anlamına gelmez. Adli para cezası, ertelenen hapis cezası, seçenek yaptırıma çevrilen kısa süreli hapis ve koşullu salıverilme kararı adli sicile işlenir.[6]
Ceza mahkemesinin verdiği belli bir meslek ya da sanatın icrasının yasaklanması ve sürücü belgesinin geri alınması kararları da sicile kaydedilir. Bu kayıtlar infaz tamamlanınca adli sicilden silinip arşive geçer, arşivden ne zaman tamamen silineceği ise suçun türüne göre değişir ve Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir, Ne Zaman Silinir? yazımızda hesap örnekleriyle anlatılmıştır.
Denetimli serbestlik de aynı mantıkla değerlendirilir. Cezaevinden denetimli serbestlikle çıkan hükümlünün mahkumiyeti zaten sicildedir, denetim süresinin bitmesi yalnızca infazın tamamlandığı tarihi belirler ve kayıt o tarihte arşive alınır. Kısa hapiste cezaevine girip birkaç gün sonra bu yolla çıkma durumu Girdi Çıktı Sicile İşler mi? Girdi Çıktı Kaç Gün Sürer? yazımızın konusudur.
HAGB Denetim Süresinde İhlal Edilirse Ne Olur?
Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenirse ya da denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranılırsa mahkeme hükmü açıklar ve açıklanan hüküm kesinleşince adli sicile işlenir. Mahkeme bu aşamada, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine, koşulları varsa ertelemeye ya da seçenek yaptırıma çevirmeye karar vererek yeni bir hüküm de kurabilir.
Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle ikinci kez HAGB kararı verilemez. Açıklanan ya da yeni kurulan hükme karşı itiraz yolu açıktır.
Kaydın tamamen silinme süreçleri Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir? yazımızda anlatılmıştır.
"HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
HAGB Sicile İşler mi Sorusuna Dair Sık Sorulan Sorular
HAGB ve sicil ilişkisinde en çok sorulan üç durum aşağıda cevaplanmıştır.
Trafik kazası ya da alkollü araç kullanma sicile işler mi?
Suç niteliğindeki trafik olaylarından verilen mahkumiyet işler. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma ya da taksirle yaralama gibi bir suçtan kesinleşen hapis veya adli para cezası adli sicile kaydedilir, yalnızca trafik idari para cezası gibi idari yaptırımlar kaydedilmez.
HAGB kararına karşı hangi kanun yoluna başvurulur?
HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulur. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin 12. fıkrası, 2024'teki değişiklikle itiraz yerine istinafı getirmiş ve istinaf incelemesinin usul ve esas yönünden yapılacağını düzenlemiştir.
Karakolda ifade vermek ya da hakkında soruşturma açılması sicile işler mi?
Hayır. Adli sicile Türk mahkemelerinin verdiği kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri ve bunlara bağlı kararlar kaydedilir, ifade tutanağı ya da soruşturmanın açılmış olması bu bilgiler arasında yer almaz (5352 sayılı Kanun m.4). Devam eden ya da sonuçlanmış soruşturmalar ise kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırmasında tespit edilir (7315 sayılı Kanun m.4/1-ç).
Referans ve Kaynaklar
[1] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/5 ve m.231/13 (7589 sayılı Kanun ile değişik) - HAGB kararının hukuki sonuç doğurmaması ve bunlara mahsus sisteme kaydedilmesi.
[2] Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2013/25047, K. 2014/27335, T. 25.09.2014 - kesinleşmiş mahkumiyet niteliğinde olmayan HAGB kararı adli sicile alınmaz, bu karar hakkında CMK 231/10-11 uyarınca işlem yapılır.
[3] 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4/1-ç - arşiv araştırmasında CMK 171/5 ve 231/13 kapsamındaki kararların incelenmesi.
[4] Danıştay 8. Dairesi, E. 2020/643, K. 2023/423, T. 07.02.2023 - 26.10.2018 öncesinde ve 19.02.2020 ile 17.04.2021 arasında tesis edilen işlemlerde HAGB kararlarının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birimlerince görülemeyeceği.
[5] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.5 ve m.6 - adli sicile kaydedilmeyecek bilgiler ile HAGB, kovuşturma ertelemesi ve karşılıksız yararlanma kararlarının kaydı.
[6] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4/1 - adli sicile kaydedilecek hapis, erteleme, adli para cezası, seçenek yaptırım ve hak yoksunluğu kararları.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Eylül 2026
