Adli sicil kaydı yoktur arşiv kaydı vardır ifadesi, kişinin şu anda infazı süren bir mahkumiyeti bulunmadığını ama geçmişte verilmiş ve cezası tamamlanmış bir mahkumiyetin Adalet Bakanlığı arşivinde hala durduğunu gösterir. Belgedeki bu ibare yeni bir suç ya da soruşturma anlamına gelmez. Eski kayıt, kanunda öngörülen süre dolunca arşivden de tamamen silinir.
İbare çoğu zaman memuriyet, silah ruhsatı ya da özel güvenlik başvurusu için alınan belgede karşımıza çıkar. Asıl mesele "temiz miyim" sorusundan çok, arşivdeki kaydın başvurulan işte engel doğurup doğurmadığıdır.
"Adli Sicil Kaydı Yoktur Arşiv Kaydı Vardır Ne Demek?" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Adli Sicil Kaydı Yoktur Arşiv Kaydı Vardır Ne Demek?" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Adli sicil kaydı yoktur arşiv kaydı vardır ifadesi cezası infaz edilen ya da zamanaşımına uğrayan eski bir mahkumiyetin arşivde saklandığını gösterir.
- Özel sektör işvereni 5352 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre arşiv kaydını isteyemez, kamu kurumları ise yalnızca özel kanunun izin verdiği hallerde görür.
- Arşivdeki kayıt suçun türüne göre arşive alındığı tarihten itibaren 5, 15 ya da 30 yıl sonra tamamen silinir.
Arşiv Kaydı Vardır İbaresi Hangi Durumu Gösterir?
Arşiv kaydı vardır ibaresi, kesinleşmiş bir mahkumiyetin Kanun'da sayılan sebeplerden biriyle adli sicilden silinip arşive alındığını gösterir. Bu sebepler cezanın ya da güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, mahkumiyeti bütün sonuçlarıyla kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması ve genel aftır.[1]
Uygulamada en sık rastlanan örnekler cezaevinden tahliye olup cezası bitmiş kişi, ertelenen cezasının denetim süresini sorunsuz tamamlayan kişi ve adli para cezasını ödemiş kişidir. Bu kişilerin hepsinde kayıt adli sicilden çıkar, fakat 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun öngördüğü süre dolana kadar arşivde kalır.
İbarenin iyi hal karşılığında verilen bir ayrıcalık olduğu sanılır, oysa arşive alınma kişinin davranışına bağlı değildir. Kanuni sebep gerçekleştiği anda kayıt kendiliğinden arşive geçer ve kişinin ayrıca başvuru yapmasına gerek yoktur. Farkın pratik sonucu erişimdedir, adli sicil kaydını kamu kurumları kullanım amacını belirterek görebilirken arşiv kaydına erişim çok daha dardır.
Belgedeki Dört Farklı İfade ve Anlamları
Adli sicil belgesinde adli sicil ve arşiv kaydı için ayrı ayrı "vardır" ya da "yoktur" yazar ve dört farklı sonuç ortaya çıkar. Aşağıdaki tablo her birinin neyi gösterdiğini açıklar.
| Belgedeki ifade | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Adli sicil kaydı yoktur, arşiv kaydı yoktur | Hiç mahkumiyet yoktur ya da eski kayıtlar arşivden de tamamen silinmiştir |
| Adli sicil kaydı yoktur, arşiv kaydı vardır | Cezası tamamlanmış, affedilmiş ya da zamanaşımına uğramış eski bir mahkumiyet arşivde durur |
| Adli sicil kaydı vardır, arşiv kaydı yoktur | İnfazı süren ya da denetim süresi devam eden bir mahkumiyet vardır, arşivde eski kayıt yoktur |
| Adli sicil kaydı vardır, arşiv kaydı vardır | Hem infazı süren bir mahkumiyet hem de arşive geçmiş eski bir kayıt birlikte bulunur |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları bu dört ifadenin hiçbirini değiştirmez. Bu kararlar mahkumiyet sayılmadığı için belgede görünmez.
Arşiv Kaydı Vardır Yazan Belge Hangi Başvurularda Sorun Olur?
Arşiv kaydı vardır yazan belge özel sektördeki sıradan bir iş başvurusunda sorun oluşturmaz, çünkü özel işveren arşiv kaydını isteme yetkisine sahip değildir. Kanun, arşiv bilgisini isteyebilecekleri kişinin kendisi, savcılık ve mahkemeler, seçim kurulları ve özel kanunun izin verdiği kamu kurumlarıyla sınırlamıştır.[2]
Sorun, arşivdeki mahkumiyete özel bir kanunun yasak bağladığı işlerde çıkar. Memuriyete girişte yapılan arşiv araştırması, silah ruhsatı, özel güvenlik kimliği ve avukatlığa kabul bu işlerin başında gelir. Avukatlık Kanunu, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçlardan hüküm giyenlerin cezası ertelenmiş, paraya çevrilmiş ya da affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmeyeceğini açıkça yazar.[3]
Bu işlerde belirleyici olan kaydın arşivde mi adli sicilde mi durduğu değil, mahkumiyetin hangi suçtan verildiğidir. Hangi mesleklerin hangi suçları engel saydığı Sabıka Kaydı Nelere Engel? Meslekler ve Haklar Listesi yazımızda, iş başvurusundaki etkisi ise Sabıka Kaydı Olan Biri İşe Girebilir mi? yazımızda ayrıca anlatılmıştır.
Arşiv Kaydı Vardır İbaresi Ne Zaman Kalkar?
İbare, arşivdeki kayıt tamamen silindiğinde kalkar ve bu da suçun türüne göre arşive alınma tarihinden itibaren 5, 15 ya da 30 yıl sonra gerçekleşir. Anayasa'da ya da Türk Ceza Kanunu dışındaki bir kanunda hak yoksunluğu doğurmayan mahkumiyetlerde 5 yıl, hırsızlık gibi bu nitelikte yoksunluk doğuranlarda yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla 15 yıl, bu karar olmadan 30 yıl beklenir.
Bu hesap kişiye başvuru yaptırmadan işler ve kayıt Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce re'sen silinir. Süre dolduğu halde ibare kalkmıyorsa e-Devlet üzerinden silme talebi yapılabilir. Hangi suçun hangi süreye girdiği ve sürenin başladığı tarih Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir, Ne Zaman Silinir? yazımızda, başvuru yolu ise Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir? yazımızda anlatılmıştır.
"Adli Sicil Kaydı Yoktur Arşiv Kaydı Vardır Ne Demek?" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Adli Sicil Kaydı Yoktur Arşiv Kaydı Vardır Hakkında Sık Sorulan Sorular
Belgesinde bu ibareyi gören kişilerin en çok sorduğu dört durum aşağıda cevaplanmıştır.
Arşiv kaydı vardır yazan kişi memur olabilir mi?
Arşivde kayıt bulunması tek başına memuriyete engel değildir, belirleyici olan mahkumiyetin 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde sayılan suçlardan olup olmadığıdır. Kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis ya da zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlardan mahkumiyet, kayıt arşive geçmiş olsa da engel oluşturur.
Arşiv kaydı vardır yazan mahkumiyet polisin GBT sorgusunda da görünür mü?
Görünebilir, çünkü GBT adli sicilden ayrı bir sistemdir ve Bilgi Toplama Yönergesi'nin 9/b listesindeki suçlarda adli sicil kaydının silinmesi GBT kaydını kaldırmaz (Danıştay 10. Dairesi, E. 2017/2353, K. 2021/4784).
Arşiv kaydı vardır yazıyorsa yeni bir suçta ceza artar mı?
Cezanın süresi artmaz, fakat önceki cezanın infazından itibaren 3 ya da 5 yıl geçmeden işlenen yeni suçta tekerrür hükümleri uygulanır, seçimlik cezada hapse hükmedilir ve ceza mükerrirlere özgü infaz rejimiyle çektirilir (TCK m.58). Önceki mahkumiyet kasıtlı bir suçtan verilmiş ve arşivden silinme süresi dolmamışsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı da verilemez.
Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı aynı anda silinir mi?
Kural olarak hayır, kayıt önce adli sicilden silinip arşive alınır ve arşivden silinmesi için Kanun'daki süre ayrıca beklenir. İlgilinin ölümü, fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması ya da yargılamanın yenilenmesi veya kanun yararına bozma sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hallerinde ise iki kayıt birlikte tamamen silinir (5352 sayılı Kanun m.9/2 ve m.12).
Referans ve Kaynaklar
[1] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9 - adli sicil bilgilerinin silinerek arşiv kaydına alınma halleri.
[2] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.10 - arşiv bilgilerini isteyebilecek kişi ve merciler.
[3] 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5 - avukatlığa kabulde engeller ve yüz kızartıcı suçlarda erteleme, paraya çevirme ve affın engeli kaldırmaması.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Eylül 2026
