Bir alacağın gerçek tutarı çoğu zaman ana paradan ibaret değildir. Borç vadesinde ödenmediğinde geçen her gün için faiz işler. Faiz hesaplama, ana paraya, faiz oranına ve geçen gün sayısına göre bu birikmiş tutarın bulunmasıdır. Sonuç üç veriye bağlıdır: ana para, doğru faiz türü ve oranı, faizin işlediği gün sayısı. Aşağıdaki faiz hesaplama aracı yasal faiz, ticari avans faizi ve mevduat faizi için gün bazında hesap yapar.
Faiz alacağınızın takibi ve dosyanıza uygulanacak doğru faiz türünün belirlenmesi için avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Faiz Nasıl Hesaplanır?
Faiz hesaplama, kural olarak basit faiz yöntemiyle yapılır. Mantığı şudur: ana para, faiz oranı ve geçen gün sayısı çarpılır. Çıkan sonuç bir yıllık gün sayısına bölünür. Yani faiz yalnızca ana para üzerinden ve geçen gün kadar işler. Birikmiş faizin üzerine tekrar faiz eklemek, yani bileşik faiz, Türk hukukunda kural olarak yasaktır.[1]
Basit Faiz Formülü ve Örnek Hesaplama
Günlük basit faizde kullanılan formül şudur:
Faiz = (Ana Para × Yıllık Faiz Oranı × Gün Sayısı) / 36500
Buradaki 36500 sayısı, yüzdeyi (100) ile yıl gün sayısını (365) birleştirir. Bir örnek üzerinden bakalım. Ana parası 80.000 TL olan bir alacağa yıllık %24 yasal faiz, 200 gün boyunca işlemiş olsun:
80.000 × 24 × 200 / 36500 = 10.520,55 TL
İşlemiş faiz 10.520,55 TL, toplam alacak 90.520,55 TL olur. Oran ve gün sayısı değiştikçe sonuç da değişir. Bu yüzden faiz türünün ve başlangıç tarihinin doğru saptanması ana paradan daha kritik olabilir.
Faiz Hesabında 1 Yıl Kaç Gün Alınır?
Hukuki faiz hesabında bir yıl 365 gün esas alınır. Formüldeki bölen de bu nedenle 36500'dür. Bankacılık işlemlerinde ve bazı mali tablolarda 360 gün esası kullanılır. Bu durumda bölen 36000 olur. İki yöntem arasındaki fark, uzun vadeli ve yüksek tutarlı alacaklarda gözle görülür hale gelir. İcra takipleri ve alacak davalarında 365 gün esası geçerlidir.
Günlük, Aylık ve Yıllık Faiz
Faiz oranı yıllık ilan edilir, ama hesap gün üzerinden yürür. Aylık ya da günlük sonuç istendiğinde yıllık oran ilgili gün sayısına oranlanır. Örneğin yıllık %24 oran, 30 günlük bir dönem için ana paranın yaklaşık %1,97'sine denk gelir. Faiz, vadenin dolduğu günden tahsil gününe kadar her takvim günü için işler. Hafta sonu ve resmi tatiller de bu sayıma dahildir.
Türlerine Göre Faiz Hesaplama
Faiz hesaplamada hangi türün uygulanacağı, alacağın niteliğine ve tarafların sıfatına göre değişir. Yanlış tür seçimi, ana para doğru olsa bile binlerce liralık fark doğurur. Aşağıdaki tablo dört temel türü ve 2026 oranlarını özetler.
| Faiz Türü | Uygulama Alanı | 2026 Oranı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yasal (kanuni) faiz | Sözleşmede oran yoksa: bireysel borç, kira, tazminat | Yıllık %24 | 3095 s.K. m.1 |
| Ticari temerrüt (avans) faizi | Tacirler arası ve ticari nitelikli alacaklar | Yıllık %39,75 | 3095 s.K. m.2 |
| Akdi (sözleşmesel) faiz | Tarafların sözleşmede belirlediği oran | Sözleşmedeki oran | TBK m.88 |
| En yüksek mevduat faizi | Kıdem tazminatı ve bazı işçilik alacakları | Değişken (bilirkişi tespiti) | 1475 s.K. m.14 / 4857 s.K. m.34 |
İşçilik alacaklarında çoğu kaleme yasal faiz değil, mevduata uygulanan en yüksek faiz işler. Başında kıdem tazminatı gelir. Bu oran bilirkişi tespitiyle belirlenir ve yasal faizin üzerindedir. İşçilik alacaklarına işleyen faiz türleri için İşçi Alacaklarına Hangi Faiz İşler yazımıza bakabilirsiniz.
Alacak Türüne Göre Faiz Oranları
Doğru türü seçmek, oranı bilmekten daha çok hata yapılan noktadır. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan alacak türlerini uygulanacak faizle eşleştirir.
| Alacak / Uyuşmazlık | Uygulanan Faiz |
|---|---|
| Kira alacağı | Yasal faiz (%24) |
| İki tacir arası fatura ve cari hesap | Avans faizi (%39,75) |
| Bono, poliçe, çek (kambiyo senedi) | Avans faizi (%39,75) |
| Sözleşmede oran kararlaştırılmış borç | Akdi faiz (sözleşmedeki oran) |
| Kıdem tazminatı | En yüksek mevduat faizi |
| Trafik kazası ve haksız fiil tazminatı | Yasal faiz (01.09.2026 sonrası için belirsiz) |
Tarafların tacir olması ya da alacağın bir işçilik kalemi olması, uygulanacak oranı baştan değiştirir. Haksız fiil tazminatlarındaki belirsizliğin nedeni, aşağıda ele alınan Anayasa Mahkemesi kararıdır.
Yasal (Kanuni) Faiz Hesaplama
Yasal faiz, taraflar sözleşmeyle bir oran belirlemediğinde uygulanan kanuni orandır. 2026 yılında yıllık %24'tür. Bu oran 1 Haziran 2024'ten beri yürürlüktedir. Öncesinde uzun yıllar %9 olarak uygulanmıştı.[1] Kira alacağı, ödünç para, sözleşmede faiz kararlaştırılmamış borçlar ve mahkeme ilamında özel düzenleme bulunmayan tazminatlar yasal faize tabidir. Hesap, yukarıdaki basit faiz formülüyle yapılır, orana %24 yazılır.
Ticari Temerrüt (Avans) Faizi Hesaplama
Ticari işlerden doğan alacaklarda yasal faiz değil, ticari temerrüt faizi işler. Bu oran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı orandır ve 2026 yılı için yıllık %39,75 olarak belirlenmiştir.[2] İki tacir arasındaki fatura alacakları, cari hesaplar ve kambiyo senetleri (bono, poliçe, çek) bu kapsamdadır. Aynı 150.000 TL'lik alacağa 120 gün boyunca %39,75 avans faizi işlediğinde:
150.000 × 39,75 × 120 / 36500 = 19.602,74 TL
İşlemiş faiz 19.602,74 TL olur. Ticari alacakta faiz, yasal faize göre çok daha hızlı birikir.
Akdi (Sözleşmesel) Faiz Hesaplama
Taraflar sözleşmede bir faiz oranı belirlemişse hesap o oran üzerinden yapılır. Adi işlerde sözleşmeyle kararlaştırılan temerrüt faizi, yasal faiz oranının yüzde yüzünü aşamaz. Ticari işlerde ise faiz serbestçe belirlenebilir. Ancak fahiş ve dürüstlük kuralına aykırı oranlar Yargıtay denetimine tabidir. Sözleşmede oran varsa, araçta faiz oranı alanına o değer girilir.
Bileşik Faiz ve Bileşik Faiz Yasağı
Bileşik faiz, işlemiş faizin ana paraya eklenip yeni dönemde tekrar faize tabi tutulmasıdır. Türk hukukunda kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik faiz yürütülemez.[1] İstisna dardır: üç aydan az olmamak kaydıyla yalnızca cari hesaplarda ve her iki taraf için de ticari nitelik taşıyan ödünç sözleşmelerinde uygulanabilir. Mevduat ve yatırım getirisi hesaplarında ise bileşik faiz, dönemsel kar payının ana paraya eklenmesiyle ortaya çıkar.
2026 Güncel Faiz Oranları
Faiz hesaplama yapmadan önce güncel oranın kontrolü şarttır, çünkü oranlar Cumhurbaşkanı kararı ve TCMB tebliğleriyle değişir. 2026 yılında geçerli oranlar aşağıdadır.
| Faiz Türü | Güncel Oran | Yürürlük | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yasal (kanuni) faiz | Yıllık %24 | 01.06.2024'ten itibaren | 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| Ticari avans faizi | Yıllık %39,75 | 20.12.2025'ten itibaren | TCMB tebliği |
| Reeskont faizi | Yıllık %38,75 | 20.12.2025'ten itibaren | TCMB tebliği |
| Önceki dönem yasal faiz | Yıllık %9 | 2006 - 31.05.2024 | Bakanlar Kurulu Kararı |
Vade tarihi 1 Haziran 2024 öncesine düşen alacaklarda dönemsel hesap yapılır. Yani 31 Mayıs 2024'e kadar %9, sonrası için %24 oran ayrı ayrı uygulanır ve sonuçlar toplanır. Tek oran üzerinden yapılan hesap bu tür alacaklarda hatalı çıkar. Güncel oranlar için TCMB'nin Reeskont ve Avans Faiz Oranları sayfası esas alınır. Son güncelleme: 24 Haziran 2026.
Dönemsel Oran Değişiminde Çözümlü Örnek
Bir alacağın faizi iki farklı oran döneminin içinden geçiyorsa, her dönem ayrı hesaplanır. Vade tarihi 1 Ocak 2024 olan 120.000 TL'lik bir kira alacağı, 9 Haziran 2026'da takibe konuluyor olsun. Bu sürede yasal faiz 1 Haziran 2024'te %9'dan %24'e yükseldi. Doğru hesap iki parçadan oluşur:
| Dönem | Oran | Gün | İşleyen Faiz |
|---|---|---|---|
| 01.01.2024 - 31.05.2024 | %9 | 151 | 4.467,95 TL |
| 01.06.2024 - 09.06.2026 | %24 | 739 | 58.310,14 TL |
| Toplam | — | 890 | 62.778,09 TL |
Doğru işlemiş faiz 62.778,09 TL'dir. Toplam alacak 182.778,09 TL olur. Aynı alacak tüm süre için yanlışlıkla tek başına %24 ile hesaplansaydı faiz 70.224,66 TL çıkar, yani 7.446 TL fazla talep edilirdi. Fazla faiz talebi, takibin o kalem yönünden iptaline ve aleyhe vekalet ücretine yol açabilir.
Faiz Ne Zaman İşlemeye Başlar?
Faiz, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. Temerrüt tarihinin yanlış belirlenmesi, faiz hesaplamada oranın yanlış seçilmesi kadar büyük fark yaratır. Üç temel durum vardır:
- Vadesi belirli borçlarda: Ödeme günü belli bir takvim gününe bağlanmışsa (örneğin kira), o gün geçince borçlu kendiliğinden temerrüde düşer, ihtara gerek kalmaz.
- Vadesi belirsiz borçlarda: Faizin başlaması için alacaklının ihtarı gerekir. İhtarname noter aracılığıyla gönderilir ve tebliğ tarihi faiz başlangıcı olur.
- Haksız fiilde: Trafik kazası ve benzeri haksız fiillerde faiz, olay tarihinden itibaren işler.
İcra takibinde ise takip tarihine kadar işlemiş faiz ile takipten sonra işleyen faiz ayrı kalemlerdir. Takip açılması faizi durdurmaz. Alacak ödenene kadar her gün faiz birikmeye devam eder.
İcra Takibinde Faiz ve Dosya Kapatma Tutarı
İcra dosyası kapatılırken ödenecek tutar yalnızca ana para ile faizden ibaret değildir. Harçlar, masraflar ve vekalet ücreti de eklenir. Bu kalemlerin tamamını gösteren toplam hesaba kapak hesabı denir ve çoğu borçlu yalnızca ana parayı hesaba kattığı için eksik ödeme yapar. Dosya kapatma tutarının kalem kalem nasıl bulunacağına dair detay için İcra Kapak Hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
AYM'nin Yasal Faiz İptal Kararı ve 1 Eylül 2026 Sonrası
Anayasa Mahkemesi, 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla yasal faizi düzenleyen 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesini, yalnızca sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etti.[3] Karar 1 Aralık 2025'te Resmi Gazete'de yayımlandı. Yürürlüğe giriş tarihi 1 Eylül 2026 olarak belirlendi. Gerekçe, %24'lük yasal faizin enflasyon karşısında alacağın değer kaybını telafi edememesi ve mülkiyet hakkını zedelemesidir.
İptal, trafik kazası tazminatları, haksız fiil alacakları ve sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme dışı alacakları kapsar. Sözleşmeye dayalı borçlarda (kira, ödünç, satım) ve ticari alacaklarda mevcut oranlar uygulanmaya devam eder. Anayasa Mahkemesi, yasal boşluk doğmaması için yürürlüğü dokuz ay erteledi. Bu süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yeni bir oran belirlemesi beklenmektedir. Düzenleme yapılmazsa 1 Eylül 2026'dan sonra sözleşme dışı alacaklarda uygulanacak oran tartışmalı hale gelecektir. Bu nedenle haksız fiil kaynaklı alacaklarda faiz hesabı yapmadan önce kararın yürürlük durumu kontrol edilmelidir.
Mevduat ve Kredi Faizi Getirisi Hesaplama
Faiz hesaplama yalnızca borç ve alacaklarda değil, birikimde de gündeme gelir. Vadeli mevduatta getiri ana para, vade gün sayısı ve faiz oranı üzerinden bulunur. Önce brüt faiz hesaplanır, ardından stopaj kesintisi düşülerek net getiri elde edilir. Mevduatta yıl esası, artık olmayan yıllarda 365, artık yıllarda 366 gündür. Formülün böleni buna göre 36500 veya 36600 olur.
Brüt getiri ile net getiri arasındaki farkı stopaj oluşturur. Aynı faiz oranı, farklı vade ve tutarlarda farklı sonuç verir. Bu yüzden yalnızca orana bakmak yanıltıcıdır. Kredi faizinde ise hesap, ana paraya ek olarak vade, taksit sayısı ve dosya masraflarını da içerdiğinden ayrı bir yöntemle yürür.
Faiz Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
Faiz hesaplamada en sık karşılaşılan hata, gün sayısının yanlış sayılmasıdır. Başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki gün farkı hatalı çıkarıldığında faiz de hatalı olur. İkinci sık hata, faiz türünün karıştırılmasıdır. Ticari bir alacağa yasal faiz işletmek alacaklının ciddi kayba uğramasına yol açar. Üçüncüsü, dönemsel oran değişimini atlamaktır: 1 Haziran 2024 öncesine sarkan alacaklarda tek oran kullanmak yanlış sonuç verir.
Bir diğer nokta da faizin faize işletilememesidir. İşlemiş faiz ana paraya eklenip yeniden faize tabi tutulamaz. Takip talebinde ana para ve işlemiş faiz ayrı kalemler olarak yazılır. Hatalı ve fahiş faiz talebiyle açılan takipler, o kalem yönünden iptal edilebilir. Bu da harç ve vekalet ücreti kaybı demektir.
Faiz Hesaplama Araçları Doğru Mudur?
İnternet üzerinden yapılan faiz hesaplama araçları kesin ve bağlayıcı bir hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Aracın amacı, yasal yollara başvurmadan önce uyuşmazlığın ekonomik boyutu hakkında ön bir vizyon sunmaktır. Dosyanızdaki faiz başlangıç tarihi, temerrüt koşulları, alacağın ticari niteliği ve sözleşmenizdeki özel maddeler sonucu önemli ölçüde değiştirebilir.
Faiz hesaplama ve alacağınızın takibi konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Faiz Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Faiz hesaplama sürecinde en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.
Faiz oranı %5 ne demek?
Yıllık %5 faiz, 100 TL ana paraya bir yılda 5 TL faiz işlemesi anlamına gelir. Oran yıllık ifade edilir, daha kısa süreler için gün sayısına oranlanarak hesaplanır.
%43 faiz oranı nasıl hesaplanır?
Hangi oran olursa olsun yöntem aynıdır: ana para, oranla ve gün sayısıyla çarpılıp 36500'e bölünür. Örneğin 100.000 TL'ye %43 oran 90 gün işlediğinde faiz, 100.000 × 43 × 90 / 36500 = 10.602,74 TL olur.
Günlük faiz mi karlı, aylık faiz mi?
Aynı yıllık oranda günlük ve aylık faizlendirme arasında basit faiz bakımından fark yoktur. Süre gün üzerinden işler. Fark, bileşik faizde ortaya çıkar: faizlendirme sıklığı arttıkça getiri bir miktar yükselir.
Faiz işletilemeyen tutar var mıdır?
Türk hukukunda işlemiş faize tekrar faiz yürütülemez. Yani birikmiş faiz ana paraya eklenip yeniden faize tabi tutulamaz. Faiz yalnızca asıl alacak üzerinden hesaplanır.
Faiz hesabında bir yıl kaç gün sayılır?
Hukuki hesapta bir yıl 365 gündür. Formüldeki bölen de bu nedenle 36500'dür. Bankacılık işlemlerinde ise 360 gün esası kullanılabilir; icra takipleri ve alacak davalarında 365 gün geçerlidir.
[1] 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 ve m.3. Yasal faiz oranı, 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile (21.05.2024 tarihli Resmi Gazete) 01.06.2024'ten itibaren yıllık %24 olarak belirlenmiştir.
[2] Ticari avans faizi yıllık %39,75, reeskont faizi yıllık %38,75. TCMB'nin 20.12.2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tebliği.
[3] Anayasa Mahkemesi, E.2024/24, K.2025/164, 22.07.2025 tarihli karar. 01.12.2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı, yürürlük 01.09.2026.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Haziran 2026
