İşçi alacaklarına hangi faiz işler? Yanıt, alacağın türüne göre değişir. İşçi alacaklarında faiz iki türde karşımıza çıkar.
Ücret sayılan kalemlere bankaların mevduata uyguladığı en yüksek faiz, tazminat ve diğer kalemlere ise yasal faiz uygulanır. Mevduat faizi yasal faizin üzerinde olduğu için yanlış tür seçimi işçinin zarara uğramasına yol açar.
- Faiz türü alacağa göre değişir: Ücret niteliğindeki alacaklarda en yüksek mevduat faizi, tazminat ve diğer kalemlerde yasal faiz uygulanır.
- Kıdem tazminatında mevduat faizi işler: Mülga 1475 sayılı Kanun m. 14 uyarınca bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi esas alınır.
- Kıdem tazminatında ihtar gerekmez: Faiz, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren kendiliğinden işlemeye başlar.
- Diğer alacaklarda temerrüt aranır: İhbar tazminatı ve fazla mesai gibi kalemlerde faiz, ihtarname veya dava tarihinden itibaren işler.
- Ücret alacağında yirmi gün kuralı vardır: Ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmeyen ücrete en yüksek mevduat faizi uygulanır.
- Talep açıkça belirtilmelidir: Dava ve arabuluculuk başvurusunda faiz istemi ile başlangıç tarihi ayrıca yazılmalıdır.
İşçi Alacaklarında Faiz Türleri
Aşağıdaki tablo, sık görülen işçi alacaklarını uygulanan faiz türü ve yasal dayanağıyla birlikte gösterir.
| Alacak Kalemi | Uygulanan Faiz | Dayanak |
|---|---|---|
| Ücret (maaş) | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| Fazla mesai ücreti | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| Hafta tatili ücreti | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| UBGT (ulusal bayram/genel tatil) ücreti | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| İkramiye, prim | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| Kıdem tazminatı | En yüksek mevduat faizi | 1475 s.K. m.14 |
| Boşta geçen süre ücreti (işe iade) | En yüksek mevduat faizi | İş K. m.34 |
| İhbar tazminatı | Yasal faiz | 3095 s.K. m.1 |
| Yıllık izin ücreti | Yasal faiz | 3095 s.K. m.1 |
| İşe başlatmama tazminatı | Yasal faiz | 3095 s.K. m.1 |
| Kötüniyet ve ayrımcılık tazminatı | Yasal faiz | 3095 s.K. m.1 |
En Yüksek Mevduat Faizi mi, Yasal Faiz mi?
Ayrım, alacağın ücret mi yoksa tazminat ya da başka bir kalem mi olduğuna bakar. İş Kanunu m.34, gününde ödenmeyen ücretlere mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağını belirtir.
Yargıtay ücret kavramını geniş yorumlar. Çıplak ücretin yanında fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de bu kapsamdadır.[1]
Kıdem tazminatı ayrı bir maddeye (1475 s.K. m.14) dayansa da yine en yüksek mevduat faizine tabidir. Kıdem tazminatınızı hesaplamak için Kıdem Tazminatı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İhbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve işe başlatmama tazminatına yasal faiz işler.[2] Yıllık izin ücreti çoğu kişinin faizi karıştırdığı bir alacaktır. Adında ücret geçse de Yargıtay'a göre mevduat faizi değil yasal faiz uygulanır.
Yasal faiz oranı %31'dir. Bu oran sabit bir rakam değildir: 12. Yargı Paketi ile değiştirilen 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca, Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık tarihinde kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni esas alınır. Oranın nasıl belirlendiği, hangi dönemde hangi oranın uygulanacağı ve geçmiş yıllara ait oranlar için Güncel Yasal Faiz Oranı Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Yasal faiz alt sınırdır. Sözleşmede ya da toplu iş sözleşmesinde daha yüksek bir oran kararlaştırılmışsa, bu oran uygulanır.
Faiz Ne Zaman Başlar?
Kıdem tazminatında faiz, ihtara gerek olmaksızın iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten işler. Diğer alacaklarda faiz, borçlunun temerrüde düştüğü andan başlar:
- Sözleşmede ödeme günü belliyse o tarihi
- Belli değilse işverene çekilen ihtarın tebliğ tarihi
- Zorunlu arabuluculukta son tutanak tarihi
- İhtar yoksa kısmi alacak için dava tarihi, artırılan kısım için ıslah tarihi
Başlangıç tarihini ve gün sayısını belirledikten sonra alacağınıza işleyen faiz tutarını Faiz Hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Referans ve Kaynaklar
[1] Yargıtay 9. HD, E. 2023/6814 K. 2023/5538: fazla çalışma ücreti İş K. m.34 kapsamında ücret niteliğinde olup en yüksek mevduat faizine tabidir.
[2] Yargıtay 22. HD, E. 2017/35657 K. 2017/15104: ücret, kıdem tazminatı ve dört aya kadar boşta geçen süre ücretine en yüksek mevduat faizi, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretine yasal faiz uygulanır.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 10 Haziran 2026
