Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu

Beraat Ne Demek? Beraat Kararı, Halleri ve Sonuçları

Av. Kazım Ceylan
•
14.11.2026

Beraat ne demek sorusunun hukuktaki cevabı açıktır, beraat ceza davasında sanığın kendisine yüklenen suçtan aklandığını ve hakkında mahkumiyet kurulmadığını gösteren hükümdür. Bu hüküm yalnız Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinde sayılan beş halden birinde kurulabilir.[1] Karar kesinleştiğinde dava sanık lehine kapanır ve adli sicile bir kayıt düşmez.

Kesinleşme ise kendiliğinden gelmez. Savcı ya da katılan istinaf yoluna giderse beraat bölge adliye mahkemesinde kaldırılabilir, bu yüzden hükmün hangi gerekçeye dayandığı ve süreler önemlidir.

Yazı Özeti
  • Beraat ne demek sorusunun hukuktaki cevabı, sanığın yargılandığı suçtan aklandığını gösteren ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesindeki beş halde verilen hükümdür.
  • Adli Sicil Kanunu yalnız kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin kaydını öngördüğü için beraat kararı adli sicile ve arşiv kaydına işlenmez.
  • Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre beraat kararına karşı gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılabilir.
İçindekiler9 başlık
  1. Beraat Ne Demek, Beraat Kararı Nedir?
  2. Hangi Hallerde Beraat Kararı Verilir?
  3. Derhal Beraat Kararı ve Zamanaşımı
  4. Beraat ile Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Farkı
    1. Düşme Kararından Farkı
  5. Beraat Kararı Adli Sicile İşler mi?
  6. Beraat Kararına İstinaf ve Kesinleşme
  7. Beraat Sonrası Tazminat ve Vekalet Ücreti
  8. Beraat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Beraat Ne Demek, Beraat Kararı Nedir?

Beraat kararı, yargılama bittiğinde sanığın mahkum edilmediğini gösteren hükümdür. Kanun duruşmadan sonra kurulabilecek hükümleri sayarken beraatı ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbiri, davanın reddi ve düşmeyle aynı fıkraya koyar.[2] Sanık için en temiz sonuç yine de budur, çünkü suç ya hiç oluşmamıştır ya da ona yüklenememiştir.

Sözlükte aklanma anlamına gelen kelime, hükümlerde "sanığın beraatine" biçiminde geçer. Hakim, kararını ancak duruşmada tartışılmış delillere dayandırabilir ve bu delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder.[3] Delillerin suçu kesin biçimde göstermediği dosyada sonuç mahkumiyet değil, beraattır.

Beraat çoğu zaman tahliyeyle karıştırılır. Tahliye, tutuklu sanığın serbest bırakılmasıdır ve yargılama sürerken de verilebilir, davanın nasıl biteceği hakkında bir şey söylemez. Tutukluluğun hükümlülükten farkı Tutuklu ile Hükümlü Arasındaki Fark yazımızda ayrıca anlatılır.

Beraat ne demek sorusunu ceza davasındaki hüküm türleri içinde cevaplayan şema
Beraat Kararının Anlamı

Hangi Hallerde Beraat Kararı Verilir?

Beraat kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin ikinci fıkrasındaki beş halden biri gerçekleştiğinde verilir. Kanun bu halleri bent bent sayar:

  • (a) bendi: "Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması"
  • (b) bendi: "Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması"
  • (c) bendi: "Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması"
  • (d) bendi: "Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması"
  • (e) bendi: "Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması"

Bentler arasındaki fark kağıt üzerinde kalmaz. Örneğin (b) bendi olayı sanığın gerçekleştirmediğini olumlu biçimde tespit eder, (e) bendi ise yalnız ispatın yetmediğini söyler. Meşru savunma gibi bir hukuka uygunluk nedeninde (d) fiil sanık tarafından işlenmiştir ama hukuka aykırı sayılmaz.

Beraat hükmünün gerekçesinde bu hallerden hangisine dayanıldığı gösterilmek zorundadır.[4] Bent yazılmadan kurulan beraat hükmü, gerekçe eksikliği nedeniyle istinafta kaldırılma riski taşır.

En sık görülen gerekçe (e) bendidir, yani delil yetersizliğinden beraat. Hangi bende dayanırsa dayansın, hukuk hakimi tazminat davasında kusuru değerlendirirken ceza hakiminin verdiği beraat kararıyla bağlı değildir.[5] Ceza davasında beraat eden kişi, aynı olaydan doğan tazminat davasında yine de sorumlu tutulabilir.

Hakkınızdaki hükmün hangi bende dayandığını ve bunun ileride açılabilecek bir tazminat davasına etkisini değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.

Derhal Beraat Kararı ve Zamanaşımı

Derhal beraat, dosyada ayrıca araştırma yapılmasına gerek kalmadan beraat verilebilecek durumlarda durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilememesidir.[6] Yargıtay, Kanun'un gerekçesine dayanarak fiilin suç oluşturmaması ya da yeni bir düzenlemeyle suç olmaktan çıkarılmasını bu hallerin başında sayar.[7]

Dava zamanaşımı dolmuşsa kural değişir. Derhal beraat gerektiren bir durum yoksa sonuç beraat değil, zamanaşımı nedeniyle düşmedir.[8] Sürenin nasıl hesaplandığı Dava ve Ceza Zamanaşımı Hesaplama aracımızda görülebilir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin (e) bendine göre kurduğu beraat hükmünü kaldırıp zamanaşımından düşmeye hükmetmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi sanık müdafiinin temyizinde hukuki yarar görmeyerek isteği reddetti, katılanın temyizi üzerine de Yargıtay bu kararı onadı.[9] Uygulamada delil yetersizliğinden beraat ile zamanaşımından düşme arasındaki tercih sanığa bırakılmaz.

Sanığın ölümü ise derhal beraat kuralının dışında kalır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, beraat hükmü verildikten sonra ölen sanık hakkındaki onamayı kaldırıp davayı ölüm nedeniyle düşürmüştür:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/436, K. 2026/501, T. 30.09.2026

"CMK'nın 223/9. maddesinin ölüm dışında kalan düşme sebepleri bağlamında değerlendirilmesi gerektiğinin kabulü zorunludur. Bu nedenle sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşmesine karar verilir."

Genel Kurul bu sonuca oy çokluğuyla varmış, beş üye itirazın reddi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

Beraat ile Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Farkı

Ceza verilmesine yer olmadığı kararında fiil suç olarak oluşmuştur, ancak failin kusuru yoktur ya da Kanun ona ceza verilmemesini öngörür. Beraatte ise suç ya hiç oluşmamıştır ya da sanığa yüklenememiştir. Fark, gerekçede de yazılmak zorundadır.[10]

Kusursuzluk halleri arasında yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, zorunluluk hali ve meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaşla aşılması sayılır.[11] Fiil suç olmaya devam ettiği halde etkin pişmanlık, şahsi cezasızlık sebebi, karşılıklı hakaret ya da haksızlık içeriğinin azlığı nedeniyle de ceza verilmez.[12]

İki hükmün ortak yanı, sanığın yalnız kendi kusurundan doğan yargılama giderlerini ödemesidir.[13] Sicil bakımından ise ayrılırlar. Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirine ilişkin karar adli sicile kaydedilir, beraat kaydedilmez.[14]

Düşme Kararından Farkı

Düşme, Türk Ceza Kanunu'ndaki düşme sebeplerinden biri ortaya çıktığında ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceği anlaşıldığında verilir.[15] Ölüm, zamanaşımı ve şikayetten vazgeçme bunların en bilinenleridir. Düşme sanığın suçu işleyip işlemediği hakkında hiçbir tespit içermez, beraat ise tam olarak bu soruya cevap verir.

Beraat ile ceza verilmesine yer olmadığı kararının kusur ve sicil yönünden farkını gösteren şema
Beraat ve Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

Elinizdeki hükmün beraat mi, düşme mi yoksa ceza verilmesine yer olmadığı mı olduğunu anlamakta zorlanıyorsanız Avukata Sor üzerinden sorabilirsiniz.

Beraat Kararı Adli Sicile İşler mi?

Beraat kararı adli sicile işlenmez, çünkü Adli Sicil Kanunu sicile yalnız kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin kaydedileceğini düzenler.[16] Arşiv kaydı da sicilden silinen mahkumiyet bilgilerinden oluştuğu için beraat eden kişinin arşivinde bu davaya dair bir satır bulunmaz. İki kayıt arasındaki farkı Adli Sicil Kaydı Yoktur Arşiv Kaydı Vardır Ne Demek yazımız anlatır.

Yargılamanın yenilenmesi ya da kanun yararına bozma sonucunda beraat eden kişinin önceki mahkumiyeti ise tamamen silinir. Kanun bu durumda hem adli sicil hem arşiv kaydının ortadan kalkmasını öngörür.[17]

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması beraatle aynı şey değildir. Bu karar adli sicile girmez ama kendine özgü bir sisteme kaydedilir ve savcı ya da mahkeme bu kaydı görebilir.[18] Ayrıntısı HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar yazısındadır.

Emniyetin tuttuğu kayıt ise ayrı bir sistemdir ve GBT Nedir, GBT'de Neler Çıkar? yazımızda incelenmiştir.

Beraat Kararına İstinaf ve Kesinleşme

Beraat kararına karşı istinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.[19] Süre, 2 Mart 2024 değişikliğiyle hükmün açıklanmasından değil tebliğden başlatılmıştır. Bu sürede savcı, katılan ya da katılma hakkı olan suçtan zarar gören başvurmazsa hüküm kesinleşir.

Her beraat kararı istinafa açık değildir. Üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan verilen beraat hükümleri kesindir.[20] Bölge adliye mahkemesinin vereceği sonuç da bazı suçlarda temyize gidemez, başvuruda bulunacak kişinin bu sınırı baştan kontrol etmesi gerekir. Dilekçe yapısı için Ceza İstinaf Dilekçesi Örneği sayfamıza bakılabilir.

Kesinleşen beraatten sonra aynı fiil için aynı kişi hakkında yeni dava açılırsa sonuç davanın reddidir.[21] Aleyhe yargılamanın yenilenmesi ise dar hallerle sınırlıdır. Bunlardan biri, sanığın beraat ettikten sonra hakim önünde güvenilebilir bir ikrarda bulunmasıdır.[22]

Beraat kararının açıklanmasından kesinleşmesine kadar istinaf sürecini gösteren akış şeması
Beraat Kararının Kesinleşme Süreci

Beraat Sonrası Tazminat ve Vekalet Ücreti

Kanuna uygun biçimde yakalanan ya da tutuklanan, sonra beraat eden kişi maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilir.[23] Konutu terk etmeme ya da tedavi şeklinde adli kontrol uygulanıp beraat edenler için de aynı hak tanınmıştır.[24] Bu hakkın ilgiliye bildirilmesi ve hükme geçirilmesi zorunludur.[25]

Bu istemler 2 Mart 2024'ten beri ağır ceza mahkemesine değil, Tazminat Komisyonuna yapılır.[26] Başvuru süresi, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her halde kesinleşmeyi izleyen bir yıldır.[27] Tazminatın nasıl hesaplandığı ayrı bir yazının konusudur, burada yalnız sürenin kaçırılmaması önemlidir.

Avukatlık ücreti, Kanun'a göre yargılama giderlerindendir.[28] Beraat eden kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderleri ise Devlet Hazinesi üstlenir.[29] Yargıtay, vekalet ücretine hükmetmeyen bölge adliye mahkemesi kararını bu yönden düzelterek onamıştır:

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/645, K. 2026/7947, T. 15.09.2026

"Beraat eden ve vekil veya müdafi ile temsil edilen sanık yararına Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir."

Daire bu cümleyi, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nden aktarmıştır. Tarife her yıl yenilendiği için ücretin miktarı hükmün verildiği tarihteki tarifeye göre belirlenir. Beraatten sonra tazminat başvurusu ya da vekalet ücretinin tahsili için destek almak isterseniz İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?

Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!

Beraat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Beraatle ilgili en çok sorulan soruları aşağıda kısaca cevapladık.

Beraat eden kişinin sabıka kaydı olur mu?

Olmaz. Adli sicile yalnız kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri kaydedilir, beraat ne adli sicilde ne de arşiv kaydında görünür.

Savcı beraat kararına itiraz edebilir mi?

Edebilir. Savcı ve katılan, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir. Üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezası gerektiren suçlardan verilen beraat ise kesindir.

Beraat edilen dava tekrar açılabilir mi?

Kesinleşen beraatten sonra aynı fiil için aynı kişiye yeni dava açılırsa dava reddedilir. Kişinin beraatten sonra hakim önünde güvenilir bir ikrarda bulunması gibi dar hallerde ise aleyhe yargılamanın yenilenmesi mümkündür.

Savcının beraat mütalaası mahkemeyi bağlar mı?

Bağlamaz. Hakim duruşmada tartışılan delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder, savcı beraat istese de mahkumiyet, mahkumiyet istese de beraat çıkabilir.

Beraat eden kişi tazminat alabilir mi?

Yakalanan, tutuklanan ya da konutu terk etmeme gibi adli kontrol uygulanan kişi beraat ederse maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilir. Başvuru Tazminat Komisyonuna, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her halde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılır.

Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.

Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.


Referans ve Kaynaklar

[1] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/2 - beraat kararının verildiği haller.

[2] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/1 - duruşmanın sona ermesinden sonra verilen hüküm türleri.

[3] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.217/1 - hakimin kararını duruşmaya getirilip tartışılmış delillere dayandırması ve delillerin vicdani kanaatle serbestçe takdiri.

[4] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.230/2 - beraat hükmünün gerekçesinde 223/2'deki hallerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi.

[5] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.74/I - hukuk hakiminin ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla bağlı olmaması.

[6] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/9 - derhal beraat kararı verilebilecek hallerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilememesi.

[7] Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/436, K. 2026/501, T. 30.09.2026 - CMK 223/9 gerekçesine göre fiilin suç oluşturmaması veya suç olmaktan çıkarılması gibi araştırma gerektirmeyen hallerde derhal beraat kararı verilebilmesi.

[8] Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2026/617, K. 2026/10063, T. 29.09.2026 - zamanaşımı gerçekleştiğinde derhal beraat hali yoksa diğer iddialardan önce düşme kararı verilmesinin zorunlu olması.

[9] Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2026/617, K. 2026/10063, T. 29.09.2026 - beraat hükmünün kaldırılarak zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesine karşı sanık müdafiinin temyizinde hukuki yarar bulunmaması.

[10] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.230/3 - ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın gerekçesinde 223/3 ve 223/4'teki hallerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi.

[11] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/3 - kusurun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen haller.

[12] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/4 - etkin pişmanlık, şahsi cezasızlık, karşılıklı hakaret ve haksızlık içeriğinin azlığı halinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı.

[13] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.327/1 - beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen kişinin yalnız kendi kusurundan doğan giderleri ödemesi.

[14] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4/1-k - akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kararların adli sicile kaydedilmesi.

[15] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/8 - düşme sebeplerinin varlığı ya da kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması halinde davanın düşmesi.

[16] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4/1 - Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin adli sicile kaydedilmesi.

[17] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.12/3 - kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat kararının kesinleşmesiyle önceki mahkumiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kaydının tamamen silinmesi.

[18] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/13 - hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının bunlara mahsus bir sisteme kaydedilmesi ve kullanım amacı.

[19] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.273/1 - istinaf isteminin hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılması.

[20] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.272/3-b - üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümlerine karşı istinaf yoluna başvurulamaması.

[21] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/7 - aynı fiil nedeniyle aynı sanık için önceden verilmiş hüküm varsa davanın reddi.

[22] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.314/1-c - sanığın beraat ettikten sonra suçla ilgili hakim önünde güvenilebilir ikrarda bulunması halinde aleyhe yargılamanın yenilenmesi.

[23] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.141/1-e - kanuna uygun yakalama veya tutuklamadan sonra beraatine karar verilen kişinin maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilmesi.

[24] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.141/1-l - konutu terk etmemek veya tedavi yükümlülüğü şeklindeki adli kontrolden sonra beraat edenlerin tazminat hakkı.

[25] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.141/2 - (e), (f) ve (l) bentlerindeki kararları veren mercilerin tazminat hakkını bildirip karara geçirmesi.

[26] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.142/2 - 141/1-e, f ve l bentleri kapsamındaki istemlerde 6384 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması.

[27] 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.5/B/1 - koruma tedbirleri nedeniyle Komisyona müracaat süresi.

[28] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.324/1 - tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretlerinin yargılama gideri sayılması.

[29] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.327/2 - beraat eden kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderlerin Devlet Hazinesince üstlenilmesi.

HUKUKİ DENETİM

Av. Kazım Ceylan • Tarih: 14 Kasım 2026

Bu Makaleyi Paylaş
Avukat Kazım Ceylan
Avukat Kazım Ceylanİstanbul Barosu • Sicil No: 78121

Av. Kazım CEYLAN ve ekibi başta işçi hakları, boşanma, kira, miras ve ceza hukuku olmak üzere birçok alanda çözüm odaklı hukuki destek sunmaktadır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır.

Ücretsiz Danışmanlık

Formu gönderdiğinizde, KVKK koşullarını kabul etmiş sayılırsınız.