Ceza İstinaf Dilekçesi Örneği

Ceza İstinaf Dilekçesi

Ceza istinaf dilekçesi, ilk derece ceza mahkemesinin verdiği hükme karşı sanık, katılan ya da savcının gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sunduğu kanun yolu başvurusudur. Başvuru, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 272 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir ve bölge adliye mahkemesince incelenir.^[1]

İstinaf dilekçesi, süre ve inceleme sonuçları aşağıda ele alınıyor. Seri muhakeme kararlarında istinaf değil itiraz yolu açıktır ve Seri Muhakeme Usulü Kararına İtiraz Dilekçesi yazımızda, hırsızlık suçuna özgü istinaf gerekçeleri ise Hırsızlık Suçu İstinaf Dilekçesi Örneği yazımızda ele alınmaktadır.

İstinaf Süresi Ne Zaman Başlar?

Süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır. 2024 yılında yürürlüğe giren değişiklikle süre yedi günden iki haftaya çıkarılmış ve gerekçeli karar tebliğ edilmeden sürenin işlemesi uygulaması sona ermiştir.

Süre tutum dilekçesi kaldırılmıştır. Eski uygulamada tefhimden itibaren yedi gün içinde "süre tutum" dilekçesi verilip gerekçeli karar beklenirdi. Artık süre gerekçeli kararın tebliğiyle başladığı için bu dilekçeye gerek yoktur.

Sanıkların bir kısmı kararı tefhimde öğrenip süreyi geçiriyor sanır. Süre tefhimden değil gerekçeli tebliğden başlar. Ancak tebligat adresinin güncel olmaması tebliğin usulsüz yapılmasına ve sürenin fark edilmeden dolmasına yol açar.

Hangi Kararlara Karşı İstinaf Yoluna Gidilemez?

Hapis cezasından çevrilenler hariç üç bin Türk lirası ve altındaki adli para cezasına mahkumiyet hükümleri ile üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat kararları kesindir. Kanunun kesin olduğunu belirttiği diğer kararlar da istinafa kapalıdır.

On beş yıl ve üzeri hapis cezalarında istinaf kendiliğinden işler. Bu hükümler, taraflar başvurmasa bile bölge adliye mahkemesince incelenir.

Katılan ve savcı da istinaf edebilir. Beraat kararına ya da düşük cezaya katılan, sanık lehine ya da aleyhine ise savcı başvurabilir. Savcının başvurusu, gerekçesi yazılı olarak bildirilir ve sanık iki hafta içinde cevap verebilir.

İstinaf Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

Dilekçede hükmün hangi yönden hukuka aykırı olduğu somut olarak yazılır. Delil değerlendirmesi, hukuki nitelendirme, ceza miktarı ve usul hataları ayrı başlıklarda gösterilir. "Karar hatalıdır" biçimindeki genel ifade inceleme kapsamını daraltır.

Dilekçede şunların bulunması gerekir:

• Hükmün tarihi, dosya numarası ve gerekçeli kararın tebliğ tarihi
• Delil değerlendirmesine ilişkin itirazlar
• Hukuki nitelendirme ve uygulanmayan lehe hükümler
• Ceza miktarı ve bireyselleştirme itirazı
• Usul hataları
• Kaldırma ve yeniden yargılama ya da beraat talebi

Sanık istinaf sebebi göstermek zorunda değildir. Sanığın sebep göstermeyen başvurusu da incelenir. Ancak sebep gösterilmesi bölge adliye mahkemesinin dikkatini yönlendirir ve çoğu dosyada sonucu etkiler.

Bölge Adliye Mahkemesi Nasıl Karar Verir?

Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi önce dosya üzerinden ön inceleme yapar. Süre ve kesinlik yönünden başvuru uygunsa esasa geçilir. Başvuru yerinde görülmezse esastan ret kararı verilir ve hüküm kesinleşir.

Hüküm hukuka aykırıysa iki yol vardır. Daire, hükmü kaldırıp dosyayı ilk derece mahkemesine gönderebilir ya da duruşma açarak davayı yeniden görüp kendisi hüküm kurabilir. Kanunun sınırlı olarak saydığı haller dışında daire duruşma açıp kendisi karar verir.

Yalnızca sanık istinaf etmişse ceza ağırlaştırılamaz. Aleyhe değiştirme yasağı gereği katılan ya da savcı başvurmamışsa daire, sanığın cezasını artıramaz. Bu güvence sanığın başvurudan çekinmemesini sağlar.

İstinaf Kararına Karşı Temyiz Yolu Açık mı?

Bölge adliye mahkemesinin kararlarından beş yıl ve üzeri hapis cezasına ilişkin olanlar ile Kanun'da sayılan diğer hükümler temyiz edilebilir. Temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır ve başvuru Yargıtay'da incelenir.

Beş yılın altındaki hapis cezalarında istinaf kararı kesindir. Bu hükümlere karşı yalnızca yargılamanın yenilenmesi ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu kalır. Bireysel başvuru otuz gün içinde yapılır.

Tutuklu sanıkta istinaf süresince tutukluluk devam eder. Sanık, istinaf aşamasında da tahliye talep edebilir ve talep Tutukluluğa İtiraz Dilekçesi yazımızda anlatılan usulle bölge adliye mahkemesine sunulur.

Ceza İstinaf Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

İki haftalık sürenin ne zaman başladığı ve aleyhe değiştirme yasağı en sık sorulanlar.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 272-285 ve 286; 7499 sayılı Kanun (RG 12.03.2024).