Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu

Mahsup Ne Demek? Tutukluluğun Cezadan Mahsubu

Av. Kazım Ceylan
•
16.11.2026

Mahsup ne demek sorusunun kısa cevabı, bir tutarın ya da sürenin başka bir tutardan veya süreden düşülmesidir. Ceza hukukunda kelime daha dar bir anlam taşır ve hüküm kesinleşmeden önce gözaltında, tutuklulukta ya da benzeri bir özgürlük kısıtlamasında geçen sürenin verilen cezadan indirilmesini anlatır. Üç ay tutuklu kalan ve sonunda bir yıl hapis cezası alan kişi, cezanın tamamını değil, kalan kısmını çeker.

Hangi sürelerin düşüleceği, başka bir dosyadaki tutukluluğun sayılıp sayılmayacağı ve mahsup unutulduğunda ne yapılacağı ise kanunda ve Yargıtay içtihadında ayrıca belirlenmiştir.

Yazı Özeti
  • Mahsup ne demek sorusunun ceza hukukundaki cevabı, Türk Ceza Kanunu'nun 63. maddesine göre gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin hapis cezasından indirilmesidir.
  • Yargıtay 1. Ceza Dairesi'ne göre başka dosyadaki tutukluluğun mahsubu için yeni suçun o dosyadaki hüküm kesinleşmeden önce işlenmiş olması gerekir.
  • Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre gözaltı ve tutuklulukta geçen süresi aldığı cezadan fazla olan hükümlü Devletten tazminat isteyebilir.
İçindekiler9 başlık
  1. Mahsup Ne Demek?
  2. Ceza Hukukunda Mahsup ve TCK 63
  3. Gözaltı ve Tutukluluğun Cezadan Mahsubu
  4. Ev Hapsi ve Adli Kontrol Cezadan Mahsup Edilir mi?
  5. Başka Suçtan Tutukluluğun Mahsubu
  6. Yurt Dışında Geçen Sürenin Mahsubu
  7. Mahsup Unutulduysa ya da Yanlış Hesaplandıysa
  8. Fazla Tutuklulukta Tazminat Hakkı
  9. Mahsup Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mahsup Ne Demek?

Mahsup, bir tutarın başka bir tutardan düşülmesini anlatan ve sözlükte hesaba geçirilmiş anlamına gelen Arapça kökenli bir kelimedir. Günlük dilde faturada, kira hesabında ya da cari hesapta "mahsup edildi" denildiğinde, bir alacağın başka bir borca sayıldığı anlatılır. Peşin ödenen bir bedelin sonraki taksitten düşülmesi de aynı mantıktır.

Vergi hukukunda kelime kanun metninde geçer. Gelir Vergisi Kanunu'na göre yıl içinde kaynakta kesilen vergiler, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisine mahsup edilir. Kesilen tutar hesaplanan vergiden fazlaysa fark mükellefe iade olunur.

Borçlar hukukunda ise benzer işin teknik adı takastır. Türk Borçlar Kanunu, karşılıklı olarak para ya da özdeş edim borçlu olan iki kişiden her birinin, borçlar muaccelse alacağını borcuyla takas edebileceğini düzenler. Gündelik konuşmada "mahsup etmek" denilen şey çoğu zaman bu takastır.

Ceza hukukundaki mahsupta ortada bir alacak yoktur. Karşılaştırılan şey, kişinin hüküm öncesinde gözaltında ya da cezaevinde geçirdiği süre ile mahkemenin verdiği cezadır.

Mahsup ne demek sorusunu günlük dil, vergi, borçlar ve ceza hukukunda ayıran şema
Mahsup Kelimesinin Dört Kullanım Alanı

Ceza Hukukunda Mahsup ve TCK 63

Ceza hukukunda mahsup, hüküm kesinleşmeden önce kişinin özgürlüğünü sınırlayan her durumda geçen sürenin, sonunda verilen cezadan indirilmesidir. Mahsubun dayanağı Türk Ceza Kanunu'nun 63. maddesidir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.63/1

"Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır."

Maddenin iki yönü öne çıkar. Birincisi, mahsup mahkemenin takdirine bırakılmamıştır ve şartları varsa süre indirilir.

İkincisi, kanun tek tek tedbir saymaz, "bütün haller" der. Bu yüzden ölçüt tedbirin adı değil, kişinin fiilen özgürlüğünden yoksun kalıp kalmadığıdır. Maddenin güncel metni mevzuat.gov.tr'deki Türk Ceza Kanunu sayfasından okunabilir.

Adli para cezasında gün karşılığı da kanunla belirlenmiştir. Bu karşılık 2 Mart 2024 değişikliğiyle beş katına çıkarıldı, yani o tarihten önce verilmiş hükümlerde daha düşük bir gün karşılığı esas alınmıştır. Eski bir karara bakarken bu fark akılda tutulmalıdır.

Gözaltı ve Tutukluluğun Cezadan Mahsubu

Gözaltında ve tutuklulukta geçen süre, aynı dosyada verilen hapis cezasından gün gün düşülür. Gözaltı, Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre soruşturmanın tamamlanması için yakalanan kişinin savcılıkça bırakılmayıp tutulmasıdır. Tutukluluk ise hakim kararıyla, yargılama sürerken kişinin cezaevinde kalmasıdır.

Akıl sağlığının tespiti için şüpheli ya da sanığın resmi bir sağlık kurumunda gözlem altına alınması da özgürlüğü kısıtlayan bir haldir ve aynı şekilde hesaba katılır. Kanunun "bütün haller" ifadesi bu tür tedbirleri de kapsar.

Mahsup kararı hükmün içinde yer alır. Mahkeme cezayı belirledikten sonra hüküm fıkrasında gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan indirilmesine karar verir. Hesap ise infaz aşamasında, hükümlünün cezaevinde kalacağı süreyi gösteren belgede yapılır.

Tutuklu ile hükümlü statüsü arasındaki geçişi Tutuklu ile Hükümlü Arasındaki Fark Nedir yazısında ayrıca ele aldık.

Tutuklulukta geçen sürenin ne kadar uzayabileceği ise ayrı bir sorudur. Suçun türüne göre değişen üst sınırları Tutukluluk Azami Süre Hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Gözaltından infaza kadar tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülme sırasını gösteren akış
Gözaltından İnfaza Mahsubun Sırası

Ev Hapsi ve Adli Kontrol Cezadan Mahsup Edilir mi?

Adli kontrol kural olarak cezadan mahsup edilmez, ama konutunu terk etmemek ile bağımlılık tedavisi gibi tedavi ya da muayene tedbiri bu kuralın iki istisnasıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu bunu açıkça söyler.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.109/6

"Adlî kontrol altında geçen süre, şahsî hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemez. Bu hüküm, maddenin üçüncü fıkrasının (e) ve (j) bentlerinde belirtilen hallerde uygulanmaz."

Halk arasında "ev hapsi" denilen tedbir, CMK m.109/3-j'deki konutunu terk etmemek yükümlülüğüdür. CMK m.109/6'ya 8 Temmuz 2021 değişikliğiyle eklenen cümleye göre bu yükümlülük altında geçen her iki gün, mahsupta bir gün sayılır. Dört ay ev hapsinde kalan kişinin cezasından yaklaşık iki ay düşülür.

Gözaltından imza yükümlülüğüne kadar her tedbirin cezadan ne ölçüde düşüldüğü, tedbirin türüne göre değişir.

Tedbir Cezadan mahsup
Gözaltı Geçen sürenin tamamı düşülür
Tutukluluk Geçen sürenin tamamı düşülür
Gözlem altına alınma Geçen sürenin tamamı düşülür
Konutunu terk etmemek (adli kontrol) Her iki gün bir gün sayılır
Bağımlılık tedavisi gibi tedavi ya da muayene tedbiri Mahsup yasağı uygulanmaz (CMK m.109/6)
İmza, yurt dışına çıkış yasağı gibi diğer adli kontrol tedbirleri Mahsup edilmez

İmza yükümlülüğünün kendine özgü sonuçları Adli Kontrolde İmza Yükümlülüğü ve İhlali yazısında anlatıldı. Adli kontroldeki ev hapsi, hükümden sonra cezanın evde çektirilmesiyle de karıştırılmamalıdır; ikincisi bir infaz usulüdür. O konu Ev Hapsi (Konutta İnfaz) Nedir, Nasıl Uygulanır yazısında anlatıldı.

Hakkınızda uygulanan adli kontrol tedbirinin cezanızdan ne kadar düşüleceğini dosyanız üzerinden birlikte hesaplamak isterseniz randevu alabilirsiniz.

Başka Suçtan Tutukluluğun Mahsubu

Başka bir dosyada tutuklu kalınan süre, mahsup istenen cezaya konu suç o dosyadaki hüküm kesinleşmeden önce işlenmişse bu cezadan düşülebilir. Tutukluluk dosyası beraatle bitmiş ya da süre o dosyada hiç kullanılmamışsa kişi bu süreyi kaybetmez, başka mahkumiyetine saydırabilir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 17 Nisan 2026 tarihli kanun yararına bozma kararında bu ölçütü uyguladı. Olayda hükümlü 2006'da iki ay gözaltı ve tutuklulukta kalmış, o dosyanın hükmü 2010'da kesinleşmişti. Hükümlü bu süreyi, 2010 sonunda işlediği suçlardan aldığı cezaya saydırmak istedi.

Başsavcılık istemde, tutuklu kalınan dosyanın beraatle ya da mahkumiyetle bitmesinin mahsup için önemli olmadığını, belirleyici olanın suç tarihleri olduğunu ileri sürdü. Daire istemi yerinde buldu ve ölçütü kendi gerekçesinde şöyle koydu:

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2025/4855, K. 2026/3039, T. 17.04.2026

"hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran hallerin bir başka mahkumiyet kararında yer alan cezadan mahsup edilebilmesi için, mahsup istenen mahkumiyete ait suçun, tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesi gerekmektedir."

Somut olayda ilk suç kesinleşmeden sonra işlendiği için mahsup şartı oluşmadı ve itiraz merciinin kararı kanun yararına bozuldu. Ölçütün mantığı basittir. Tutukluluk sona erip hüküm kesinleştikten sonra işlenen bir suç için, önceden geçirilmiş süre bir tür "kredi" gibi kullanılamaz.

Uygulamada böyle bir talep geldiğinde infaz hakimliği, tutukluluğun geçtiği dosyanın mahkemesine yazı yazarak o sürenin başka bir cezadan düşülüp düşülmediğini sorar. Aynı süre iki ayrı cezadan iki kez indirilmez.

Başka dosyadaki tutukluluğun mahsup edildiği ve edilmediği durumları karşılaştıran şema
Başka Suçtan Tutukluluğun Mahsup Şartı

Yurt Dışında Geçen Sürenin Mahsubu

Aynı suç nedeniyle yabancı bir ülkede gözaltında, tutuklulukta ya da hükümlülükte geçen süre, Türkiye'de verilecek cezadan düşülür. Türk Ceza Kanunu bunu 16. maddede ayrıca düzenler.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.16/1

"Nerede işlenmiş olursa olsun bir suçtan dolayı, yabancı ülkede gözaltında, gözlem altında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre, aynı suçtan dolayı Türkiye'de verilecek cezadan mahsup edilir."

Burada şart suçun aynı olmasıdır. Yurt dışında başka bir suçtan tutuklu kalınan süre bu madde üzerinden Türkiye'deki cezaya sayılmaz. Yabancı makamdan alınacak tutukluluk ve tahliye belgeleri, sürenin ispatı için mahkemeye sunulur.

Mahsup Unutulduysa ya da Yanlış Hesaplandıysa

Hükümde mahsup kararı unutulmuşsa ya da süre eksik hesaplanmışsa hükümlü bu hakkını kaybetmez. Hüküm henüz kesinleşmediyse mahsup eksikliği istinaf ya da temyiz dilekçesinde ileri sürülür.

Hüküm kesinleşip infaza geçildiyse yol, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 98. maddesidir. Kanunun 98/1-b hükmüne göre çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa infaz hakimliğinden karar istenir. Mahsup edilmemiş bir tutukluluk süresi bu yolla hesaba eklenir, başvuru ise kendiliğinden infazı ertelemez.

Cezaevinde kalınacak gerçek süreyi koşullu salıverilme oranlarıyla birlikte görmek için Ceza İnfaz Hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Önceki mahkumiyet varsa tekerrürün infaz süresine etkisi Tekerrür Ne Demek yazısında anlatıldı.

İnfaz belgenizde tutuklulukta geçen bir sürenin eksik düşüldüğünü düşünüyorsanız sorunuzu Avukata Sor üzerinden sorabilirsiniz.

Fazla Tutuklulukta Tazminat Hakkı

Gözaltı ve tutuklulukta geçen süresi sonunda aldığı cezadan fazla olan hükümlü, aradaki fark için Devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141/1-f hükmü bu durumu açıkça sayar. Cezası yalnız para cezası olan bir suç için tutuklanan kişi de aynı bendin kapsamındadır.

Mahsup ile tazminat arasında bir bağ vardır. Süre başka bir cezadan düşüldüyse o kısım için ayrıca tazminat istenemez, çünkü kişi kaybettiği zamanın karşılığını mahsup yoluyla almıştır. Tazminat hesabında bu nedenle önce sürenin başka bir dosyada kullanılıp kullanılmadığına bakılır.

2 Mart 2024 değişikliği bu alana yeni bir bent ekledi. CMK m.141/1-l'ye göre konutunu terk etmemek ya da bağımlılıktan arınmak için tedavi şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişi de tazminat isteyebilir. Bu kararları veren merciler, ilgiliye tazminat hakkı bulunduğunu bildirmek ve bunu karara geçirmek zorundadır.

Uzun süre tutuklu ya da ev hapsinde kalıp düşük ceza aldıysanız ya da beraat ettiyseniz, sürelerin hesabı ve tazminat başvurusu için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?

Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!

Mahsup Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mahsup konusunda en çok sorulan soruları kısaca cevapladık.

Mahsup ne demek, kısaca nedir?

Mahsup, bir tutarın ya da sürenin başka bir tutardan veya süreden düşülmesidir. Ceza hukukunda, hüküm kesinleşmeden önce gözaltı, tutukluluk gibi hallerde geçen sürenin verilen cezadan indirilmesi anlamına gelir.

Tutukluluk süresi cezadan düşer mi?

Düşer. Türk Ceza Kanunu'nun 63. maddesine göre hüküm kesinleşmeden önce tutuklulukta ve gözaltında geçen süre, verilen hapis cezasından gün gün indirilir. Adli para cezasında ise her gün, kanundaki gün karşılığı üzerinden paradan düşülür.

Ev hapsi cezadan mahsup edilir mi?

Edilir. Konutunu terk etmemek şeklindeki adli kontrol altında geçen her iki gün, mahsupta bir gün sayılır. İmza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış yasağı gibi diğer adli kontrol tedbirleri ise cezadan düşülmez.

Başka davadaki tutukluluk cezadan düşülür mü?

Düşülebilir. Şart, mahsup istenen cezaya konu suçun, tutuklu kalınan dosyadaki hükmün kesinleşmesinden önce işlenmiş olmasıdır. Aynı süre daha önce başka bir cezadan indirilmişse ikinci kez düşülmez.

Mahsup unutulursa nereye başvurulur?

Hüküm kesinleşmemişse istinaf ya da temyiz yoluyla eksiklik ileri sürülür. Hüküm kesinleşip infaza geçildiyse cezanın hesabındaki duraksama için infaz hakimliğine başvurulur.

Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.

Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.

HUKUKİ DENETİM

Av. Kazım Ceylan • Tarih: 16 Kasım 2026

Bu Makaleyi Paylaş
Avukat Kazım Ceylan
Avukat Kazım Ceylanİstanbul Barosu • Sicil No: 78121

Av. Kazım CEYLAN ve ekibi başta işçi hakları, boşanma, kira, miras ve ceza hukuku olmak üzere birçok alanda çözüm odaklı hukuki destek sunmaktadır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır.

Ücretsiz Danışmanlık

Formu gönderdiğinizde, KVKK koşullarını kabul etmiş sayılırsınız.