Müsadere ne demek sorusunun ceza hukukundaki cevabı, suçta kullanılan, suçtan doğan ya da suçla elde edilen eşya ve kazancın mahkeme kararıyla devlete geçirilmesidir. Bu yolla alınan şey sahibine geri verilmez, mülkiyeti kesin olarak el değiştirir. Türk Ceza Kanunu bu yaptırımı eşya müsaderesi ve kazanç müsaderesi olarak iki ayrı maddede düzenler.
Kelime en çok ele geçirilen uyuşturucu, ruhsatsız silah, kaçak sigara ya da bunları taşıyan araç için duyulur. Aracın, paranın ya da telefonun devlete kalıp kalmayacağı ise suçun türüne, eşyanın kime ait olduğuna ve müsaderenin suça göre ağırlığına bağlıdır.
- Müsadere ne demek sorusunun cevabı, suçla bağlantılı eşya ve kazancın Türk Ceza Kanunu'nun 54 ve 55. maddelerine göre devlete geçirilmesidir.
- Türk Ceza Kanunu iyiniyetli üçüncü kişiye ait eşyanın müsaderesini yasaklar ve suça göre ağır sonuç doğuracak müsadereden hakimin vazgeçebilmesine izin verir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre yalnız müsadereye ilişkin kararlarda istinafın esastan reddi temyiz edilemediği için itiraz istinafta eksiksiz yapılmalıdır.
İçindekiler8 başlık
Müsadere Ne Demek?
Müsadere, ceza hukukunda suçla bağlantılı belirli bir eşya ya da kazanç üzerindeki mülkiyetin hükümle devlete geçmesidir. Kelime tarih derslerinde de geçer. Oradaki "müsadere usulü", Osmanlı Devleti'nde devlet görevlilerinin servetine el konulmasını anlatır ve bugünkü ceza hukuku kurumundan farklıdır.
Kişinin bütün malvarlığına el konulması anlamına gelen genel müsadere ise Anayasa ile yasaklanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.38"Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez."
Bu yüzden Türk hukukundaki her müsadere özel müsaderedir. Mahkeme, hangi eşyanın ya da hangi kazancın neden suçla bağlantılı olduğunu kararında tek tek göstermek zorundadır.

Müsadere Ceza mı, Güvenlik Tedbiri mi?
Müsadere bir ceza değil, güvenlik tedbiridir. Türk Ceza Kanunu suç karşılığında uygulanan cezaları yalnız hapis ve adli para cezası olarak sayar, müsadereyi güvenlik tedbirleri arasında düzenler.[1] Halk arasında söylenen "müsadere cezası" ifadesi bu yüzden teknik olarak yanlıştır.
Ayrım kağıt üzerinde kalmaz. Ceza kişiye bağlıdır ve onunla birlikte sona erer, müsadere ise eşyanın kendisine yönelir. Kanundaki dört kural bu farkı açıkça gösterir.
- Sanık yargılama sırasında ölürse dava düşer, ama niteliği gereği müsadereye tabi eşya için davaya devam edilerek müsadereye hükmolunabilir.[2]
- Genel af, özel af ve şikayetten vazgeçme, müsadere edilmiş şeylerin geri alınmasını gerektirmez.[3]
- Önödeme yapılıp kamu davası açılmasa da müsadereye ilişkin hükümler etkilenmez.[4]
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurulan hükmü sonuçsuz bırakır, ama müsadereye ilişkin kısım bunun dışında kalır.[5]
Müsadere hükmünün de bir zamanaşımı vardır. Karar kesinleştikten sonra yirmi yıl geçerse artık infaz edilmez.[6] HAGB kararının sicil kaydına etkisini HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar yazımızda ayrıca anlattık.
Eşya Müsaderesinin Şartları (TCK m.54)
Eşya müsaderesi, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan, suça tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın devlete geçirilmesidir. Kural Türk Ceza Kanunu'nun 54. maddesindedir ve iyiniyetli üçüncü kişinin eşyasını korur.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/1"İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur."
Taksirli suçta kullanılan eşya bu fıkraya girmez. Sürücünün taksirle ölüme neden olduğu trafik kazasındaki araç bu yüzden müsadere edilmez. Suçta kullanılmak üzere hazırlanan ama kullanılmayan eşya ise ancak kamu güvenliği, kamu sağlığı ya da genel ahlak bakımından tehlikeliyse müsadere edilir.[7]
Uyuşturucu madde ve ruhsatsız silah gibi üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya müsadere edilir.[8] Kanun bu fıkrada kasıtlı suç ya da iyiniyetli üçüncü kişi ayrımı yapmaz. Ruhsatsız Silah Cezası yazımızda anlattığımız gibi ruhsatsız silah, sanık hakkında HAGB kararı verilse de sahibine dönmez.
Kanun, eşyanın tamamını almanın gereksiz olduğu durumlarda müsadereyi daraltır. Bir şeyin yalnız bazı kısımlarının müsaderesi gerekiyorsa ve bu kısım bütüne zarar vermeden ayrılabiliyorsa yalnız o kısım müsadere edilir. Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşyada ise sadece suça iştirak edenin payı alınır.[9]
Eşya ortadan kaldırılmış, elden çıkarılmış ya da tüketilmişse mahkeme, eşyanın değeri kadar paranın müsaderesine karar verir.[10] Define aramada kullanılan dedektörün durumunu Define Arama Cezası ve Tarihi Eser Kaçakçılığı, kaçakçılığa konu silahların cezasını Silah Kaçakçılığı Suçu ve Cezası yazımızda bulabilirsiniz.
Uyuşturucu ya da Kaçak Eşya Taşınan Aracın Müsaderesi
Uyuşturucu ya da kaçak eşya taşımak için kullanılan araç, kasıtlı suçun işlenmesinde kullanılan eşyadır ve TCK m.54/1 uyarınca müsadere edilebilir. Mahkemeyi bu kararda iki ölçüt sınırlar: aracın iyiniyetli üçüncü kişiye ait olmaması ve müsaderenin suça göre ölçüsüz olmaması.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/3"Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir."
Ruhsatta başkasının adının yazması aracı tek başına kurtarmaz. İlk derece mahkemesi, annesi adına kayıtlı çekici ve dorseyle uyuşturucu taşıttığı sabit görülen sanığın kullandığı araçların müsaderesine hükmetti. Malikin iyiniyetli üçüncü kişi olduğu itirazı Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2024/5718, K. 2025/2162, T. 17.03.2025 kararının kendi gerekçesinde reddedildi ve Yargıtay bu kararı onadı.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2024/5718, K. 2025/2162, T. 17.03.2025"araçların uzun süredir sanığın işletmesinde olduğuna dair sanığın kabulü, araçta zulalama yapılması, çekici ve dorsenin müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğurmadığı ve bu nedenle müsaderenin hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından maddelerin taşındığı çekici ve dorsenin müsaderesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış"
Kararda belirleyici olan, ruhsattaki ad değil aracın fiilen kimin kullanımında olduğu ve suç için özel bir hazırlık yapılıp yapılmadığıdır. Araç gerçekten malikin kullanımındaysa ve malik aracın suçta kullanılacağını bilmiyorsa durum değişir.
Uygulamada orantılılık itirazının zamanında yapılması belirleyicidir. Kaçak sigara taşınan aracın müsaderesi kesinleştikten sonra Adalet Bakanlığının talebiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, müsaderenin orantılılık ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle kanun yararına bozma istedi. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2025/171, K. 2025/14835, T. 01.12.2025 kararında bu istemi reddetti:
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2025/171, K. 2025/14835, T. 01.12.2025"Bu itibarla nakil aracının müsaderesi ile şahsi hak niteliğindeki vekâlet ücretine yönelik kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir."
Daire, aracın müsaderesini takdire ilişkin bir konu saydı ve kanun yararına bozma yolunun buna elverişli olmadığını belirtti. Aracın değerinin suça göre fazla olduğu itirazı bu yüzden ilk derece mahkemesinde ve istinafta ileri sürülmelidir, hüküm kesinleşince bu kapı büyük ölçüde kapanır.

Aracınız başkası kullanırken suçta kullanıldıysa ve dosyada aracın devlete geçmesi isteniyorsa, iyiniyet ve orantılılık itirazlarını bir avukatla değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.
Kazanç Müsaderesi ve Karşılığın Müsaderesi
Kazanç müsaderesi, suçun işlenmesiyle elde edilen, suçun konusunu oluşturan ya da suç için sağlanan maddi menfaatlerin ve bunların dönüştürülmesiyle oluşan ekonomik kazancın devlete geçirilmesidir.[11] Rüşvet olarak verilen para, uyuşturucu satışından elde edilen gelir ve bu gelirle alınan daire bu kapsama girer.
Maddi menfaat suçun mağduruna iade edilebiliyorsa müsadere edilmez. Hırsızlıkta çalınan para bu yüzden devlete değil sahibine döner. Kazancı sonradan edinen kişi Türk Medeni Kanunu'nun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanabiliyorsa elindeki mal da müsadere edilemez.[12]
Müsadere konusu eşyaya ya da kazanca el konulamamışsa veya merciine teslim edilmemişse mahkeme, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmeder.[13] Suç bir şirket yararına işlenmişse müsadere hükümleri o şirkete de uygulanır.[14] Yasa dışı bahiste ortaya konulan ve kazanılan paranın akıbetini Kaçak Bahis Oynama Cezası yazımızda anlattık.
Müsadere ile El Koyma Arasındaki Fark
El koyma, soruşturma ve kovuşturma sırasında eşyanın geçici olarak devletin muhafazasına alındığı bir koruma tedbiridir, müsadere ise yargılama sonunda mülkiyeti kesin olarak devlete geçiren karardır. İspat aracı olarak yararlı görülen ya da müsaderenin konusunu oluşturan eşya muhafaza altına alınır, kişi rızasıyla teslim etmezse bu eşyaya el konulabilir.[15]
El konulan eşya müsadere edilmek zorunda değildir. Muhafazasına gerek kalmadığında ya da müsadereye tabi tutulmayacağı anlaşıldığında Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme eşyanın geri verilmesine karar verir, istemin reddine itiraz edilebilir.[16]
Araç sahiplerinin en çok işine yarayan kural, rayiç değer karşılığı teslimdir. El konulan eşyanın delil olarak saklanmasına gerek kalmamışsa, rayiç değeri derhal ödenerek ilgiliye teslim edilebilir ve müsadere kararının konusu artık ödenen bedel olur.[17] Böylece araç yargılama boyunca otoparkta beklemez.
Suç değil kabahat söz konusuysa müsadere yerine mülkiyetin kamuya geçirilmesi adlı idari tedbir uygulanır. Bu tedbire ancak kanunda açık hüküm bulunan hallerde karar verilebilir ve fail hakkında idari para cezası verilmiş olması şart değildir.[18]

Soruşturmada el konulan eşyanızın iadesini istediğiniz halde talebiniz reddedildiyse, itiraz yolunu Avukata Sor üzerinden sorabilirsiniz.
Müsadere Kararı ve Kanun Yolları
Müsadere kararı kural olarak esas hükümle birlikte verilir ve mahkumiyet, HAGB ya da düşme kararıyla aynı hükümde yer alır. Kamu davası açılmamışsa ya da açılmış olup esasla birlikte karar verilmemişse Cumhuriyet savcısı veya katılan, davayı görmeye yetkili mahkemeden ayrıca müsadere kararı isteyebilir.[19] Ağır cezalık bir suçta bu mahkeme Ağır Ceza Mahkemesi olur.
Bu ayrı yargılama duruşmalı yapılır. Müsadere edilecek eşya üzerinde hakkı olan kişiler de duruşmaya çağrılır ve sanığın sahip olduğu hakları kullanabilir.[20] Suç konusu olmayıp yalnız müsadereye tabi eşyada ise sulh ceza hakimi duruşma yapmadan karar verir.[21]
Ayrı müsadere yargılamasında verilen hükme karşı Cumhuriyet savcısı, katılan ve eşya üzerinde hakkı olanlar istinaf yoluna başvurabilir.[22] Yalnız eşya veya kazanç müsaderesine ya da buna yer olmadığına ilişkin ilk derece kararlarında bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddederse bu karar temyiz edilemez.[23] Bu nedenle müsadereye karşı bütün itirazların istinaf dilekçesinde eksiksiz yazılması gerekir.
Hükümle birlikte ya da ayrı yargılamada kurulan bir müsadere kararına karşı istinaf dilekçenizi süresi içinde hazırlamak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Müsadere Hakkında Sık Sorulan Sorular
Müsadere kararıyla ilgili en çok sorulan sorular şunlardır.
Müsadere edilen araç ne olur?
Karar kesinleşince aracın mülkiyeti devlete geçer ve araç sahibine iade edilmez. Yargılama sırasında rayiç değeri ödenerek teslim alınmış bir araçta ise müsadere aracın kendisine değil ödenen bedele uygulanır.
Başkasına ait araç müsadere edilir mi?
İyiniyetli üçüncü kişiye ait araç Türk Ceza Kanunu'na göre müsadere edilmez. Yargıtay ise ruhsatta başkasının adı yazsa da araç uzun süredir sanığın kullanımındaysa ve suç için zula yapılmışsa müsadereyi hukuka uygun bulmaktadır.
HAGB kararında müsadere uygulanır mı?
Uygulanır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurulan hükmü sonuçsuz bırakır, ama Ceza Muhakemesi Kanunu müsadereye ilişkin kısmı bu kuralın dışında tutar. Bu yüzden HAGB verilen dosyada da suçta kullanılan eşya geri dönmeyebilir.
Müsadere kararı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Müsadereye ilişkin hüküm, kesinleştiği tarihten itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmez. Bu süre ceza zamanaşımından ayrı işler.
Savcı müsadere kararı verebilir mi?
Veremez. Müsadere kararını ceza mahkemesi ya da yalnız müsadereye tabi eşyada sulh ceza hakimi verir. Savcı soruşturmada el koyma yoluna gidebilir ve kamu davası açılmayan hallerde mahkemeden müsadere kararı verilmesini isteyebilir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.45/1 - suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezaların hapis ve adli para cezalarından ibaret olması.
[2] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.64/1 - sanığın ölümünde kamu davasının düşmesi, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunabilmesi.
[3] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.74/1 - af ve şikayetten vazgeçmenin müsadere olunan şeylerin geri alınmasını gerektirmemesi.
[4] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.75/5 - önödeme nedeniyle kamu davasının açılmamasının müsadereye ilişkin hükümleri etkilememesi.
[5] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/5 - hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, müsadereye ilişkin hükümler hariç, hükmün hukuki sonuç doğurmamasını ifade etmesi.
[6] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.70/1 - müsadereye ilişkin hükmün kesinleşmeden itibaren yirmi yıl geçtikten sonra infaz edilmemesi.
[7] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/1 ikinci cümle - suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşyanın kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilmesi.
[8] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/4 - üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşyanın müsaderesi.
[9] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/5 ve 54/6 - ayrılabilen kısmın müsaderesi ve paylı eşyada yalnız suça iştirak eden paydaşın payının müsaderesi.
[10] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54/2 - müsaderesi imkansız hale gelen eşyanın değeri kadar para tutarının müsaderesi.
[11] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.55/1 - suçla elde edilen, suçun konusunu oluşturan veya suç için sağlanan maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesiyle ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesi.
[12] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.55/1 ikinci cümle ve 55/3 - mağdura iade edilemeyen maddi menfaatin müsaderesi ve sonradan iktisap edenin Türk Medeni Kanunu'nun iyiniyet hükümlerinden yararlanamıyor olması şartı.
[13] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.55/2 - el konulamayan veya teslim edilmeyen eşya ya da maddi menfaatlerin karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesi.
[14] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.60/2 - müsadere hükümlerinin yararına işlenen suçlarda özel hukuk tüzel kişileri hakkında da uygulanması.
[15] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.123/1 ve 123/2 - ispat aracı ya da müsadere konusu malvarlığı değerlerinin muhafaza altına alınması ve rızayla teslim edilmeyen eşyaya el konulabilmesi.
[16] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.131/1 - elkonulan eşyanın muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması halinde geri verilmesi ve ret kararına itiraz.
[17] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.132/6 - delil olarak saklanmasına gerek kalmayan elkonulan eşyanın rayiç değerinin ödenmesi karşılığında teslimi ve müsadere kararının konusunun ödenen değer olması.
[18] 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.16/2, m.18/1 ve 18/5 - mülkiyetin kamuya geçirilmesinin idari tedbir olması, ancak kanunda açık hüküm bulunan hallerde karar verilebilmesi ve idari para cezası verilmiş olmasının şart olmaması.
[19] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.256/1 - kamu davası açılmamış veya esasla birlikte karar verilmemiş hallerde Cumhuriyet savcısı veya katılanın müsadere kararı için yetkili mahkemeye başvurabilmesi.
[20] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.257/1 ve 257/2 - müsadere kararlarının duruşmalı verilmesi ve eşya üzerinde hakkı olanların duruşmaya çağrılması.
[21] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.259/1 - suç konusu olmayıp sadece müsadereye tabi eşyanın müsaderesine sulh ceza hakimince duruşmasız karar verilmesi.
[22] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.258/1 - 256. maddeye göre verilen hükümlere karşı istinaf yolu.
[23] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286/2-f - sadece eşya veya kazanç müsaderesine ilişkin kararlarda istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararların temyiz edilememesi.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 16 Kasım 2026
