33/a ve 50/d araştırma görevlisi farkları, aynı unvanı taşıyan iki kadronun güvence düzeyi ve atanma amacı bakımından tamamen ayrışmasından kaynaklanır; her iki statü de 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda düzenlenir. 33/a, üniversitenin kendi ihtiyacı için kalıcı biçimde kadro tahsis ettiği bir statüyken, 50/d lisansüstü eğitim gören öğrencinin öğrenimi boyunca mali yönden desteklenmesi amacıyla kurulmuştur. Bu fark, göreve son verilme kolaylığından maaş barajına kadar birçok noktada sonuç doğurur.
- Farklı amaç: 33/a kalıcı istihdam, 50/d ise lisansüstü öğrencinin mali yönden desteklenmesi içindir.
- Süre farkı: 33/a en çok 3 yıl, 50/d en çok 1 yıl için ve eğitim süresiyle sınırlı olarak atanır.
- Güvence düzeyi: 33/a'da görev sonlandırma somut bir sebep gerektirir, 50/d'de eğitim bitince kendiliğinden sona erer.
- 2018'den beri yeni girişler 50/d'dir: Ek Madde 38 uyarınca yeni atamalar hukuki statü olarak 50/d kapsamında yapılır.
- Geçiş penceresi kapandı: 2023'teki toplu geçiş hakkının süresi dolmuştur, bugün yol kadro ilanı ve sınavdır.
33/a ve 50/d Statüleri Hangi Kanuna Dayanır?
Araştırma görevlisi kadroları, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesinin (a) fıkrası ile 50. maddesinin (d) fıkrasında düzenlenir. Her iki statüdeki personel de kanunda öğretim yardımcısı olarak tanımlanır.[1]
33/a, ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanının önerisi, bölüm başkanı ile dekan veya enstitü müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayıyla kurulan, hizmetin yürütülmesi amaçlı bir kadrodur. 50/d ise tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimine devam eden öğrenciler arasından, öğrenimin mali yönden desteklenmesi amacıyla yapılan bir görevlendirmedir. Görev tanımı ikisinde de araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olmaktır; fark atanma amacında ve buna bağlı güvence düzeyindedir.
33/a Kadrosunun Atanma Usulü ve Güvence Düzeyi
33/a kadrosuna atanabilmek için, sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak aranır. Bu statüdeki araştırma görevlisi en çok 3 yıl süreyle atanır; sürenin sonunda görev kendiliğinden sona erse de aynı usulle yeniden atanabilir. Yargı kararlarında bu düzenli yenileme pratiğinin ilgililer için haklı bir beklenti doğurduğu, idarenin süreyi uzatmama yönündeki takdirinin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu kabul edilir. Bu nedenle 33/a'lı bir araştırma görevlisinin görevine son verilebilmesi için akademik yetersizlik, disiplinsizlik veya hizmete ihtiyaç kalmaması gibi somut ve hukuken kabul edilebilir bir sebep gösterilmesi gerekir.
50/d Statüsünün Atanma Usulü ve Süre Sınırı
50/d kadrosunda atama, her seferinde en fazla 1 yıl için yapılır ve görev süresi doğrudan lisansüstü eğitimdeki azami yasal sürelerle sınırlıdır. Eğitim başarıyla tamamlandığında veya azami süre dolduğunda, kadroyla ilişik hiçbir ek işleme gerek kalmadan kendiliğinden kesilir. Sağlık raporu veya af kanunları nedeniyle öğrencilik süresinin uzaması, 50/d kadrosundaki görev süresini otomatik olarak uzatmaz. Bu yapı, 50/d'yi 33/a'ya göre çok daha kırılgan ve tez sürecine bağımlı bir statü haline getirir.
33/a ve 50/d Araştırma Görevlisi Arasındaki Temel Farklar
İki statü arasındaki farkları tek bakışta görmek için aşağıdaki karşılaştırma yararlı olur.
| Ölçüt | 33/a | 50/d |
|---|---|---|
| Amaç | Hizmetin yürütülmesi, kalıcı istihdam | Lisansüstü öğrencinin mali yönden desteklenmesi |
| Atama süresi | En çok 3 yıl, yenilenebilir | En çok 1 yıl, eğitim süresiyle sınırlı |
| Görevin sona ermesi | Somut ve haklı bir sebep aranır | Mezuniyet veya azami sürede kendiliğinden |
| Yaş şartı | Sınav yılı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak | Aranmaz, lisansüstü öğrenci olmak yeterlidir |
| Kadronun niteliği | Kalıcı, üniversitenin kendi ihtiyacına bağlı | Öğrencilik statüsüne bağlı, geçici |
33/a ve 50/d Kadro Dönüşüm Süreci
2016 yılında 1/9/2016 tarihli ve 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 49. maddesiyle 2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 30 ile, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33/a statüsünde bulunan araştırma görevlilerinin kadroları toplu halde 50/d statüsüne dönüştürülmüş, bu değişiklik güvence kaybı gerekçesiyle akademik çevrelerde yoğun tepki toplamıştı.[2] Bu toplu dönüşümün ardından, 2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 38 ile 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren yeni araştırma görevlisi kadrolarına atamaların, 33. maddedeki onay zinciriyle ama hukuki statü olarak 50/d kapsamında yapılması esası getirilmiştir.[3] Bu düzenleme fiilen şu sonucu doğurur: bugün yeni işe başlayan bir araştırma görevlisi göreve doğrudan 33/a statüsüyle giremez, önce 50/d statüsünde çalışır. 33/a kadrosu tamamen ortadan kalkmamıştır, ancak tabana yeni giriş kapısı olarak fiilen kapanmış durumdadır.
50/d'den 33/a'ya Geçiş Mümkün mü?
Evet, ama bugün için genel yol kadro ilanına başvurup atama sınavını kazanmaktır. 2547 sayılı Kanun'a 7437 sayılı Kanun'la eklenen Geçici Madde 84, tıp, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapanlar hariç olmak üzere, tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bunu tamamlamış 50/d'li araştırma görevlilerine, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 9 Şubat 2023 tarihinden itibaren 6 ay içinde talep etmeleri halinde kadrolarının bulunduğu üniversite tarafından 33/a'ya atanma imkanı tanımıştı.[4] Bu tek seferlik bir geçiş penceresiydi ve süresi dolmuştur; halen 50/d statüsünde olan bir araştırma görevlisi için 33/a'ya geçişin yolu, açılan kadro ilanına girip sınavı kazanmaktan geçer. Doğrudan naklen atama yargı kararlarında da kabul görmez, çünkü mevzuatta öngörülen ilan ve sınav şartlarının yeniden sağlanması aranır.
33/a ve 50/d araştırma görevlisi kadroları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Araştırma görevlisi kadro sorunları konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Görev süresinin uzatılmaması, kadro ilanına itiraz veya 33/a'ya geçiş başvurunuzla ilgili sorularınız için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
33/a ve 50/d Araştırma Görevlisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Araştırma görevlisi kadro türleriyle ilgili en çok sorulan soruları burada yanıtladık.
33/a ile 50/d arasındaki en belirgin fark nedir?
33/a, üniversitenin kalıcı istihdam amacıyla kurduğu ve en çok 3 yıllık dönemlerle yenilenen bir kadrodur; 50/d ise lisansüstü öğrencinin öğrenimi boyunca en fazla 1 yıllık dilimlerle atandığı, eğitimin bitmesiyle kendiliğinden sona eren bir statüdür.
Bugün yeni atanan araştırma görevlileri hangi statüde işe başlar?
2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 38 uyarınca 1 Ocak 2018'den itibaren yeni kadrolara atamalar 50/d statüsünde yapılmaktadır; 33/a'ya doğrudan giriş artık mümkün değildir.
50/d'li bir araştırma görevlisinin görev süresi ne zaman biter?
Lisansüstü eğitimin başarıyla tamamlanması veya bu eğitimdeki azami yasal sürenin dolmasıyla, ek bir işleme gerek kalmadan kendiliğinden sona erer.
50/d'den 33/a'ya nasıl geçilir?
2023'teki geçici düzenlemenin süresi dolduğu için bugün tek yol, üniversitenin açtığı 33/a kadro ilanına başvurup ön değerlendirme ve atama sınavını kazanmaktır.
33/a'lı bir araştırma görevlisinin görev süresi uzatılmazsa dava açılabilir mi?
Evet, idarenin süreyi uzatmama kararının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı bir takdir olduğu kabul edildiğinden, somut bir sebep gösterilmeden alınan bu tür kararlara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, madde 33/a ve madde 50/d.
[2] 1/9/2016 tarihli ve 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, madde 49 (2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 30).
[3] 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Ek Madde 38.
[4] 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Geçici Madde 84 (7437 sayılı Kanunla eklenmiştir, RG T. 09.02.2023, S. 32099).
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 1 Ağustos 2026
