Sürücü belgesine her sabıka değil yalnızca kanunda sayılan birkaç suç engel olur, bu yüzden sabıkası olan ehliyet alabilir mi diye soran kişilerin çoğu ehliyet alabilir. Karayolları Trafik Kanunu adli sicilinde uyuşturucu imal, ticaret ve kullanma, nitelikli kaçakçılık ya da silah kaçakçılığı suçlarından hüküm giydiğine dair kayıt bulunan kişiye ehliyet verilmesini yasaklar. Hırsızlık, kasten yaralama ya da dolandırıcılık sabıkası ehliyet almaya engel değildir.
Engel suçtan mahkum olan kişi de ehliyeti ömür boyu kaybetmez. Belge, adli sicildeki kayıt ortadan kalkıncaya kadar geri alınır ve şart sağlandığında yeniden verilir. Diğer alanlardaki sabıka engelleri Sabıka Kaydı Nelere Engel? Meslekler ve Haklar Listesi yazımızda tablo halinde yer alır.
"Sabıkası Olan Ehliyet Alabilir mi? Engel Suçlar" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Sabıkası Olan Ehliyet Alabilir mi? Engel Suçlar" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Sabıkası olan ehliyet alabilir mi sorusunun cevabı evettir, Karayolları Trafik Kanunu'nun 41. maddesi yalnızca uyuşturucu ve silah kaçakçılığı gibi belirli suçları engel sayar.
- Hırsızlık, kasten yaralama ve dolandırıcılık mahkumiyetleri 2918 sayılı Kanun'un 41/1-e bendinde sayılmadığı için sürücü belgesi almaya engel değildir.
- Danıştay 8. Dairesi 2023 tarihli kararında sonradan uyuşturucu mahkumiyeti alan sürücünün belgesinin daimi iptalini hukuka aykırı bulmuştur.
Ehliyet Almaya Engel Suçlar Hangileri?
Ehliyet almaya engel suçlar, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 41/1-e bendinde tek tek sayılan beş gruptur. Kanun sürücü adayında bu suçlardan hüküm giydiğine dair kayıt bulunmamasını şart koşar.[1] Aşağıdaki tablo engel suçları ve kapsadıkları fiilleri gösterir.
| Kanun maddesi | Suç | Kapsadığı fiil |
|---|---|---|
| TCK m.188 | Uyuşturucu imal ve ticareti | İmal, ithal, ihraç, satış, sevk, nakil ve depolama |
| TCK m.190 | Uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma | Yer ya da malzeme sağlama, kullanımı alenen özendirme |
| TCK m.191 | Kullanmak için uyuşturucu | Satın alma, kabul etme, bulundurma ya da kullanma |
| 5607 sayılı Kanun m.4/7 | Nitelikli kaçakçılık | Devletin güvenliğini bozan ya da toplum sağlığını tehdit eden eşya kaçakçılığı |
| 6136 sayılı Kanun m.12/2 ve devamı | Nitelikli silah kaçakçılığı | Birden çok kişiyle, örgüt faaliyetiyle ya da tüfek ve seri ateşli silahla kaçakçılık |
Listede alkol ya da uyuşturucu etkisinde araç kullanarak trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu yoktur. Bu fiil için ehliyet, mahkumiyetten değil Kanun'un 48. maddesindeki idari yaptırımdan dolayı geri alınır ve bu yol Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur yazımızda anlatılmıştır.
Hırsızlık veya Yaralama Sabıkası Ehliyete Engel mi?
Hırsızlık, kasten yaralama, tehdit ya da dolandırıcılık sabıkası ehliyet almaya engel değildir. Kanun engel suçları tek tek saymıştır ve bu suçlar listede yer almaz. Bu yüzden hırsızlıktan sabıkası olan kişi, diğer şartları taşıyorsa ehliyet alabilir.
Sürücü belgesi düzenlenirken adli sicil kaydı ve sağlık raporu gibi belgeler Emniyet Genel Müdürlüğünce elektronik sistem üzerinden alınır.[2] Kayıtta engel suç yoksa başka bir mahkumiyetin bulunması başvuruyu düşürmez.
Ticari araç sürücülüğü, taksicilik ve servis şoförlüğü için ayrı yönetmelikler ek şartlar arar. Bu mesleklerdeki sabıka engeli Sabıkası Olan Taksici Olabilir mi? SRC ve Servis Şoförlüğü yazımızda anlatılmıştır.
HAGB ve Kamu Davasının Ertelenmesi Ehliyete Engel mi?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları Kanun'un lafzına göre ehliyet engeli doğurmaz. Kanun adli sicilde hüküm giyme kaydı arar, oysa bu iki karar hukuki sonuç doğuran bir mahkumiyet hükmü değildir ve adli sicile işlenmez. Kullanmak için uyuşturucu bulundurmada savcılık 5 yıllık kamu davasının ertelenmesi kararı vermek zorundadır ve bu karar yalnızca kolluğa bildirilir.[3]
Kamu davasının ertelenmesi kararının kolluğa bildirilmesi, kararı adli sicil kaydına dönüştürmez. Bu kararların sicile hiç işlenmediği HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.
Ehliyet Aldıktan Sonra Verilen Mahkumiyetin Etkisi
Ehliyet aldıktan sonra engel suçlardan birinden mahkum olan kişinin sürücü belgesi süresiz iptal edilmez, adli sicildeki şart sağlanıncaya kadar geri alınır. 2013'ten önce Kanun'un 119. maddesi bu durumda belgenin süresiz alınmasını öngörüyordu, bu hüküm 6487 sayılı Kanun'la kaldırıldı ve yerine 41. maddenin son fıkrası getirildi.[4]
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.41, son fıkra"Sürücü belgesi alındıktan sonra bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen suçlardan biri ile mahkûmiyet hâlinde bu kişilerin sürücü belgeleri, bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen şartlar sağlanıncaya kadar geri alınır."
Danıştay 8. Dairesi 2023'te, kayıp ehliyetini yenilemek için başvuran ve sakınca kontrolünde uyuşturucu kaydı çıkan sürücünün belgesine daimi iptal şerhi konulmasını hukuka aykırı bulmuştur. Daire, idarenin belgeyi ancak şart sağlanıncaya kadar geri alabileceğini ve bu konuda kişiyi bilgilendirmesi gerektiğini belirtmiştir.
Engel Kaydın Kalkması ve Ehliyetin Yeniden Alınması
Kanun şartı adli sicilinde kayıt bulunmaması olarak yazmıştır ve cezanın infazı tamamlandığında kayıt adli sicilden silinip arşive alınır.[5] Uyuşturucu mahkumiyeti Karayolları Trafik Kanunu'nda hak yoksunluğu doğurduğu için arşiv kaydı ise 5 yılda değil, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla 15 yılda, bu karar olmadan 30 yılda silinir.
Kanun maddesi arşiv kaydından ayrıca söz etmez. Başvuru arşivdeki bir kayda dayanılarak reddedilirse ret işlemine karşı idare mahkemesinde dava açılabilir, arşiv süresini kısaltmak için de memnu hak kararı alınabilir. Bu kararın şartları Memnu Hakların İadesi Nedir, Nasıl Alınır? yazımızda, arşiv kaydının silinme süreleri ise Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir, Ne Zaman Silinir? yazımızda anlatılmıştır.
"Sabıkası Olan Ehliyet Alabilir mi? Engel Suçlar" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Sabıkası Olan Ehliyet Alabilir mi Sorusuna İlişkin Sık Sorulan Sorular
Sabıka kaydı olan sürücü adaylarının en çok sorduğu üç konu aşağıda cevaplanmıştır.
Motosiklet ya da ağır vasıta ehliyetinde de aynı engel suçlar mı geçerli?
Evet. Karayolları Trafik Kanunu'nun 41/1-e bendi sınıf ayrımı yapmadan bütün sürücü belgesi adaylarında aynı suç listesini arar. Motosiklet ehliyeti de ağır vasıta ehliyeti de bu suçlardan hüküm giyme kaydı bulunan kişiye verilmez.
Uyuşturucu suçundan cezası ertelenen kişi ehliyet alabilir mi?
Hayır. Hapis cezasının ertelenmesi mahkumiyeti ortadan kaldırmaz ve erteleme bilgisi de adli sicile kaydedilir, bu yüzden 41/1-e bendindeki hüküm giyme kaydı devam eder. Ertelemeyi hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla karıştırmamak gerekir.
Ehliyetsiz araç kullanmak sabıka kaydına işler mi?
Hayır. Sürücü belgesi olmadan araç kullanmanın yaptırımı idari para cezasıdır ve Adli Sicil Kanunu idari para cezalarını adli sicile kaydedilecek bilgiler arasında saymaz.
Referans ve Kaynaklar
[1] 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.41/1-e - adli sicilinde TCK 188, 190, 191, 5607 sayılı Kanun m.4/7 ve 6136 sayılı Kanun m.12/2 ve devamı suçlarından hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması.
[2] Karayolları Trafik Yönetmeliği m.81/2 - sürücü belgesinin düzenlenmesi için adli sicil kaydı dahil bilgi ve belgelerin Emniyet Genel Müdürlüğünce güvenli elektronik sistem üzerinden alınması (Danıştay 8. Dairesi, E. 2020/3741, K. 2022/2231 kararında aktarıldığı şekliyle).
[3] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.191/2 - kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunda beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve kararın kolluk birimlerine bildirilmesi.
[4] Danıştay 8. Dairesi, E. 2019/1473, K. 2023/3997, T. 20.09.2023 - uyuşturucu kaydı nedeniyle sürücü belgesine daimi iptal şerhi konulmasının, 41. maddenin son fıkrası karşısında hukuka aykırı olması.
[5] 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9 ve m.12/1-b - infazla adli sicil bilgilerinin arşive alınması ve Anayasa ile TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkumiyetlerde arşiv kaydının 15 ya da 30 yılda silinmesi.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Eylül 2026
