Serbest meslek erbabı olarak düzenlediğiniz bir faturanın veya serbest meslek makbuzunun üzerinde yazan tutar, cebinize geçecek tutar değildir. Net kar hesaplama, kestiğiniz makbuzdaki KDV, kaynakta kesilen stopaj ve yıl sonunda beyanname ile ödenecek gelir vergisi düşüldükten sonra elinize geçecek gerçek tutarın bulunmasıdır.
Aşağıdaki araç, fatura tutarınızı, KDV oranını ve gelir vergisi dilimini girdiğinizde hem faturanızın anlık ele geçen nakit tutarını hem de yıl sonu mahsuplaşma sonrası kesin net karınızı hesaplar. Serbest meslek kazancınızın vergilendirilmesiyle ilgili avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Serbest Meslek Makbuzunda KDV Nasıl Hesaplanır?
Serbest meslek kazancı elde eden bir avukat, mühendis, mimar, danışman veya benzeri meslek mensubu, verdiği hizmet karşılığında düzenlediği makbuzda genel oranda %20 KDV hesaplar.[1] Anlaşılan ücret KDV hariç mi dahil mi belirlenmişse, matrah bu tercihe göre değişir.
Ücret KDV hariç kararlaştırılmışsa girilen tutarın tamamı matrah kabul edilir ve üzerine KDV eklenir. Ücret KDV dahil kararlaştırılmışsa, girilen tutar KDV oranına bölünerek asıl matrah geriye doğru hesaplanır. Bu iki yöntem farklı bir gelir vergisi matrahı doğurur, bu yüzden sözleşmede hangi esasın kararlaştırıldığı önemlidir.
Net Kar Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Serbest Meslek Kazancında Stopaj (Gelir Vergisi Tevkifatı) Kimler İçin Uygulanır?
Serbest meslek ödemesini yapan taraf şirket, kurum, dernek, vakıf veya vergi mükellefi bir işletme ise, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca ödeme üzerinden %20 oranında stopaj keserek geri kalanını meslek mensubuna öder.[2] Bu kesinti, meslek mensubunun yıl içinde peşin ödediği bir vergi niteliğindedir.
Ödemeyi yapan taraf, vergi mükellefiyeti bulunmayan bir gerçek kişi ise stopaj kesme yükümlülüğü doğmaz. Makbuz tutarının tamamı (KDV hariç kısmı) meslek mensubuna ödenir. Bu durumda gelir vergisi yükünün tamamı, yıl sonunda verilecek yıllık beyanname ile ödenir.
KDV Tevkifatı (5/10) Ne Zaman Uygulanır?
Serbest meslek makbuzu, 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına veya Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca KDV tevkifatı yapmakla sorumlu tutulan belirlenmiş alıcılara kesiliyorsa, hesaplanan KDV'nin yarısı (5/10) alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine, kalan yarısı ise meslek mensubuna ödenir.[3]
- Alt sınır: 2026 yılı için KDV dahil tutarı 12.000 TL'yi aşmayan makbuzlarda tevkifat uygulanmaz.
- Uygulama şekli: Tevkifata tabi işlemlerde alıcı, kesilen KDV'nin yarısını 2 no'lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. Meslek mensubu kendi payına düşen yarısını kendi KDV beyannamesinde beyan eder.
Yıl Sonunda Stopaj ile Gerçek Vergi Yükü Nasıl Mahsuplaşır?
Yıl içinde kesilen %20'lik stopaj, meslek mensubunun o yıl için gerçekte ödemesi gereken gelir vergisiyle birebir örtüşmeyebilir. Çünkü nihai vergi yükü, kişinin o yılki toplam kazancının girdiği gelir vergisi dilimine göre belirlenir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Gelir dilimi oranı %20'nin altında (örn. %15) | Fazla kesilen stopaj, yıllık beyannameyle iade veya mahsup edilir |
| Gelir dilimi oranı %20'nin üstünde (örn. %27, %35, %40) | Aradaki fark, yıllık beyanname üzerinden ayrıca ödenir |
| Gelir dilimi oranı tam %20 | Stopaj ile nihai vergi yükü birbirini karşılar, ek ödeme çıkmaz |
Bu mahsuplaşma, yalnızca yıllık gelir vergisi beyannamesi verildiğinde netleşir. Yıl içinde tek bir makbuz üzerinden yapılan hesap, o makbuza özgü anlık bir tahmindir. Kesin sonuç yılın tüm kazançları toplandığında ortaya çıkar.
Çözümlü Örnek: Net Kar Hesaplama
Bir avukat, bir şirkete verdiği danışmanlık hizmeti için KDV hariç 50.000 TL tutarında serbest meslek makbuzu kessin ve o yılki toplam kazancı gelir vergisi tarifesinde %27'lik dilime karşılık gelsin:
Matrah (KDV Hariç): 50.000 TL
KDV (%20): 10.000 TL
Fatura Toplamı: 60.000 TL
Stopaj (%20): 50.000 × %20 = 10.000 TL
Anlık Ele Geçen Nakit: 50.000 + 10.000 (KDV) - 10.000 (stopaj) = 50.000 TL
Yıl Sonu Gerçek Vergi Yükü (%27): 50.000 × %27 = 13.500 TL
Yıl Sonu Ek Ödeme: 13.500 - 10.000 (kesilen stopaj) = 3.500 TL
Kesin Net Kar: 50.000 - 13.500 = 36.500 TL
Avukat, makbuzu kestiği anda 50.000 TL nakit alsa da, yıl sonunda beyanname üzerinden ayrıca 3.500 TL ödeyeceği için kesin net karı 36.500 TL olarak gerçekleşir.
Net Kar Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
En sık karşılaşılan hata, makbuzda kesilen stopajı nihai vergi yükü sanmaktır. Stopaj yalnızca peşin ödenen bir avans niteliğindedir. Kesin yük, yıl sonunda kazancın girdiği dilime göre belirlenir.
İkinci hata, KDV tevkifatı ile stopajı karıştırmaktır. Stopaj gelir vergisine, tevkifat ise KDV'ye ilişkindir ve ikisi farklı oranlarda, farklı taraflarca beyan edilir.
Üçüncü hata, vergi mükellefiyeti olmayan bir gerçek kişiye kesilen makbuzda da stopaj uygulanacağını düşünmektir. Ödemeyi yapan taraf stopaj yükümlüsü değilse kesinti yapılmaz.
Net Kar Hesaplama Aracı Ne Kadar Kesindir?
İnternet üzerinde yapılan bu ve benzeri e-araç hesaplamaları kesin ve bağlayıcı bir mali mütalaa niteliği taşımaz. Aracın amacı, tek bir makbuz üzerinden elinize geçecek tutar hakkında ön bir fikir vermektir. Yıl içindeki diğer kazançlarınız, giderleriniz ve istisnalarınız kesin vergi yükünüzü değiştirebilir.
Serbest meslek kazancınızın vergilendirilmesi ve muhasebe süreçleriyle ilgili detaylı bilgi almak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Net Kar Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Serbest meslek kazancının vergilendirilmesinde en çok merak edilen soruları bu başlıkta derledik.
Serbest meslek makbuzunda stopaj her zaman kesilir mi?
Hayır. Stopaj yalnızca ödemeyi yapan tarafın şirket, kurum veya vergi mükellefi bir işletme olması halinde kesilir. Ödeyen taraf vergi mükellefiyeti olmayan bir gerçek kişiyse stopaj kesintisi yapılmaz.
Stopaj oranı ile gelir vergisi dilimi neden farklı olabilir?
Stopaj, GVK madde 94 uyarınca sabit %20 oranında uygulanan bir peşin kesintidir. Gelir vergisi dilimi ise kişinin yıllık toplam kazancına göre değişir ve yıl sonu beyannamesinde bu dilim esas alınarak mahsuplaşma yapılır.
KDV tevkifatı hangi faturalarda uygulanır?
KDV tevkifatı, 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerdeki kamu kurumlarına veya belirlenmiş diğer alıcılara kesilen ve KDV dahil tutarı 2026 yılı için 12.000 TL'yi aşan makbuzlarda uygulanır.
Yıl sonunda stopajdan fazla vergi çıkarsa ne olur?
Kazancın girdiği gelir vergisi dilimi %20'nin üzerindeyse aradaki fark, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile ayrıca ödenir. Dilim %20'nin altındaysa fazla kesilen stopaj iade veya mahsup edilir.
Bu araçla bulunan tutar kesin vergi borcumu gösterir mi?
Hayır. Araç, tek bir makbuz üzerinden anlık bir ön hesap sunar. Yıllık kesin vergi yükü, o yıl içindeki tüm kazançlar ve giderler bir arada değerlendirilerek beyanname aşamasında belirlenir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve ilgili KDV oranları tebliğleri uyarınca serbest meslek hizmetlerinde genel KDV oranı %20'dir.
[2] 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu madde 94 - serbest meslek ödemelerinde vergi tevkifatı yükümlülüğü ve oranı.
[3] 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve KDV Genel Uygulama Tebliği - kısmi tevkifat uygulaması ve 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerdeki kurumlara ilişkin KDV tevkifatı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 26 Temmuz 2026
