Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi

Doğum sonrası ücretsiz izin dilekçesi, analık iznini tamamlayan işçinin çocuk bakımı için altı aya kadar ücretsiz izin istemek üzere işverene verdiği yazılı taleptir. Hak, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesinde düzenlenmiştir.^[1]

Aşağıda yalnızca ücretsiz izin talebi ele alınıyor. Öncesindeki yirmi dört haftalık analık izni için Doğum İzni Dilekçesi yazımıza, iznin genel çerçevesi için Doğum İzni yazımıza bakılabilir.

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Ne Zaman İstenir?

Ücretsiz izin, analık izninin bitiminden itibaren başlar. Araya boşluk konmaz. Bu yüzden dilekçe, yirmi dört haftalık (çoğul gebelikte yirmi altı haftalık) sürenin dolmasından önce verilir.

Talep analık izni sırasında yapılabilir. İşe döndükten haftalar sonra ücretsiz izne çıkmak istemek bu maddeye dayanmaz. O durumda izin işverenin takdirine kalır.

Ücretsiz İzin Süresi Ne Kadar Olabilir?

İzin en çok altı ay sürer. İşçi altı ayın tamamını istemek zorunda değildir. İki ay, üç ay gibi daha kısa bir süre de talep edilebilir.

Süre dilekçede açıkça yazılır. Belirsiz bir talep, işverenin izni ne zaman sonlandıracağı konusunda tartışma yaratır.

Çoğul gebelikte ve evlat edinmede de aynı hak vardır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden biri ya da evlat edinen kişi bu izni kullanabilir.

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Talebi Reddedilebilir mi?

İşveren şartları taşıyan işçinin talebini reddedemez. Kanun izni işçinin isteğine bağlı bir hak olarak düzenlemiştir. İşveren yalnızca süreyi ve başlangıcı dilekçeden öğrenir.

Talebin reddi veya izin sebebiyle fesih, işçiye dava hakkı verir. Bu yolun işleyişi Hamilelik Nedeniyle İşten Çıkarılan İşçi Hakkı yazımızda ele alınmaktadır.

Ücretsiz İzin Süresi Kıdemden Sayılır mı?

Ücretsiz izinde iş sözleşmesi askıya alınır. Bu dönemde ücret ödenmez ve sigorta primi yatırılmaz. Kıdem tazminatı hesabında ise bu sürenin çalışılmış sayılıp sayılmayacağı uygulamada tartışmalıdır.

Yargıtay uygulamasında kanundan doğan analık izinleri kıdemden sayılırken, işçinin isteğiyle kullanılan ücretsiz izin sürelerinin kıdeme eklenmediği kabul edilmektedir. Bu ayrım, uzun süreli ücretsiz izin planlanırken göz önünde tutulur.

Ücretsiz izin dönüşünde yıllık izin hakkı devam eder. Bu iznin hesabı Yıllık İzin Hakkı yazımızda gösteriliyor.

Ücretsiz İzin Yerine Yarım Çalışma Seçilebilir mi?

İşçi altı aylık ücretsiz izin yerine yarım çalışma da tercih edebilir. Bu seçenekte işçi haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışır ve kalan yarı için İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yarım çalışma ödeneği alır.

Yarım çalışma süresi doğum sayısına göre değişir:

• Birinci doğumda altmış gün
• İkinci doğumda yüz yirmi gün
• Sonraki doğumlarda yüz seksen gün

Çoğul doğumda bu sürelere otuzar gün eklenir.

Kanun ve yönetmelik iki hakkın art arda kullanılmasını yasaklamaz, aralarında bir sıra da öngörmez. İkisi de analık izninin bitiminden itibaren başlayacak şekilde düzenlenmiştir.^[2]

Sıralama yine de önemlidir. Yarım çalışma ödeneği için İŞKUR'a analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvurulması gerekir ve mücbir sebep dışında geciken süre ödenek süresinden düşülür.^[3] Önce altı aylık ücretsiz izni kullanan işçi bu yüzden yarım çalışma ödeneğinin tamamını ya da büyük kısmını kaybedebilir. Hangi hakkın hangi tarihte kullanılacağı dilekçede açıkça yazılır.

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Altı aylık sürenin işleyişi ve kıdeme etkisi en sık sorulan konular.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 74 ve madde 13.

^[2] Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik, madde 6 ve 7.

^[3] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, ek madde 5.