BAKICI İŞ SÖZLEŞMESİ
İŞVEREN : İşverenin Ad Soyadı – T.C. Kimlik No: T.C. Kimlik Numarası – Adres: Ev Adresi
BAKICI : Bakıcının Ad Soyadı – T.C. Kimlik No: Bakıcının T.C. Kimlik Numarası – Adres: Bakıcının Adresi
İŞİN KONUSU : Bakıcı, işverenin Ev Adresi adresindeki konutunda Bakılan Kişi: … yaşındaki çocuğunun / hasta annesinin / yaşlı babasının bakımını üstlenir. Görevler: Görev listesi: beslenme, hijyen, ilaç takibi, gezdirme, uyku düzeni, bakılan kişiye ait alanın temizliği. Evin genel temizliği ve yemek Kapsam: görevlere dahildir / görevlere dahil değildir.
ÇALIŞMA DÜZENİ : Bakıcı Çalışma Şekli: yatılı / gündüzlü olarak çalışır. Çalışma günleri Günler, çalışma saatleri Saatler olup haftalık çalışma süresi Haftalık Saat saattir. Bakıcının haftada Tatil Günü günü hafta tatilidir. Yatılı çalışmada günlük dinlenme süresi en az on bir saat olup gece Saat aralığı arası dinlenme zamanıdır.
ÜCRET : Aylık net ücret Aylık Net Ücret TL olup her ayın Ödeme Günü günü bakıcının banka hesabına ödenir. Yatılı ise: Barınma ve yemek işverence karşılanır. Fazla çalışma saat başına Fazla Çalışma Ücreti TL olarak ödenir.
SİGORTA : İşveren, bakıcıyı 5510 sayılı Kanun'un ek 9. maddesi uyarınca ev hizmetlerinde çalışan olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir ve primlerini öder.
İZİN : Bakıcı, bir yıllık çalışmasını doldurduğunda yılda Yıllık İzin Süresi, en az iki hafta ücretli yıllık izin kullanır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma Kural: yapılmaz / bir günlük ücret ilave edilerek yapılır.
GİZLİLİK : Bakıcı, ev içinde öğrendiği aile yaşamına ilişkin bilgileri ve bakılan kişinin sağlık verilerini üçüncü kişilerle paylaşamaz.
SÜRE VE FESİH : Sözleşme Başlangıç Tarihi tarihinde başlar ve belirsiz sürelidir / … tarihine kadar geçerlidir. Deneme süresi Deneme Süresi, en fazla iki ay olup bu süre içinde taraflar bildirimsiz fesih yapabilir. Sonrasında belirsiz süreli sözleşmenin feshi için Bildirim Süresi, kanundaki asgari süreden kısa olamaz önceden yazılı bildirim gerekir. Haklı sebeple derhal fesih hakkı saklıdır.
GENEL HÜKÜMLER : Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri ve işin niteliği gerektiriyorsa 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır. Sözleşme iki nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunup imzalanmıştır. Tarih
İŞVEREN : İşverenin Ad Soyadı – İmza
BAKICI : Bakıcının Ad Soyadı – İmza
Bakıcı İş Sözleşmesi
Bakıcı iş sözleşmesi, evde çocuk, hasta ya da yaşlı bakımını üstlenen kişiyle ev sahibi arasında görevleri, ücreti, çalışma düzenini ve fesih koşullarını belirleyen sözleşmedir. Ev hizmetleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesiyle kanun kapsamı dışında bırakıldığı için ilişkiye kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır.[1]
Hasta ya da yaşlı bakımının ev işlerine göre ağır bastığı işlerde ise Yargıtay İş Kanunu'nu uygulayabiliyor. Ev hizmetlerinde sigorta bildirimi Ev Hizmetlerinde Çalışan Sigortası yazımızda, iş sözleşmesinin genel yapısı İş Sözleşmesi Örneği yazımızda anlatılıyor. Bakım içermeyen temizlik ve ev işleri için hazırlanmış metin Ev İşleri Hizmet Sözleşmesi Örneği yazımızda.
Bakıcıya Hangi Kanun Uygulanır?
Bakıcıya hangi kanunun uygulanacağı, yaptığı işin ağırlıklı olarak ev işi mi yoksa bakım mı olduğuna göre belirlenir. Temizlik, yemek ve ütü gibi evin gündelik ihtiyacına yönelik işler ev hizmetidir ve bu işleri yapan kişiye Borçlar Kanunu uygulanır. Kıdem tazminatı ve iş güvencesi hükümleri bu kişi için işlemez.
Ayrım mahkemeyi değil bakıcının haklarını belirler. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, Borçlar Kanunu'na tabi hizmet sözleşmelerinden doğan davaları da iş mahkemesine verdiği için 2017'den bu yana iki durumda da dava iş mahkemesinde açılır.[2]
Evde hastaya bakan kişi için Yargıtay farklı bir ölçüt kullanır. Hasta bakımının ev işlerine göre ağır bastığı anlaşılırsa ilişki İş Kanunu kapsamında değerlendirilir ve bakıcı bu Kanun'un tanıdığı haklardan yararlanır.[3]
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2013/35408, K. 2013/28619, T. 09.12.2013"Buna karşın evde hastaya bakan hemşire ve çocuk eğiticisi 4857 sayılı Kanun'un kapsamında değerlendirilmelidir."
Çocuk bakıcısında kararlar tek yönlü değildir. Ev işleriyle birlikte çocuğa bakan kişiyi ev hizmetinde çalışan sayıp İş Kanunu'nu uygulamayan kararlar vardır.[4] Evde yatılı çocuk bakıcısı olarak çalışana İş Kanunu uygulanan ve Yargıtay'ca onanan kararlar da bulunur.[5]
Sözleşmedeki görev listesi bu değerlendirmede ilk bakılan belgedir, ama belirleyici olan fiili çalışma düzenidir. Bakıcı bir bakım şirketinin ya da özel istihdam bürosunun işçisi olarak eve gönderiliyorsa durum yine değişir. İş Kanunu'nun 7. maddesi ev hizmetlerinde büro aracılığıyla süre sınırı olmaksızın geçici iş ilişkisi kurulmasına izin verir ve bu ilişkide işveren özel istihdam bürosudur.
Bakıcı Sözleşmesinde Neler Bulunmalıdır?
Bakıcı sözleşmesinde bakılan kişi, görevlerin tam listesi, çalışma düzeni, ücret, izin ve fesih koşulları bulunur. "Evin tüm işleri" gibi belirsiz bir ifade bakıcının yükünü sınırsız kılar, bu yüzden görevler tek tek sayılır.
Sözleşmede şunlara yer verilir:
- Bakılan kişi ve görevlerin tam listesi
- Yatılı ya da gündüzlü çalışma düzeni, günler ve saatler
- Hafta tatili ve yatılı çalışmada günlük dinlenme süresi
- Ücret, ödeme günü ve fazla çalışma ücreti
- Sigorta bildirimi taahhüdü
- Yıllık izin, deneme süresi ve fesih bildirimi süresi
Gece dinlenme saatleri yatılı bakıcıda ayrıca yazılır. Yatılı çalışmada bakıcının gün boyu hazır beklediği ve fazla çalıştığı iddiası sık görülür, yazılı bir dinlenme düzeni bu iddiayı sınırlar.
Borçlar Kanunu'na tabi ilişkide deneme süresi iki ayı aşamaz, bir yılını dolduran bakıcıya yılda en az iki hafta ücretli izin verilir.[6] On sekiz yaşından küçük ve elli yaşından büyük bakıcıda izin en az üç haftadır.
Bakıcının Sigortası Nasıl Yapılır?
Aynı ev sahibi yanında ayda on gün ve üzeri çalışan bakıcı, 5510 sayılı Kanun'un ek 9. maddesi uyarınca 4/a kapsamında sigortalıdır ve bildirimini ev sahibi çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapar.[7] Gün sayısı ay içindeki çalışma saatine göre hesaplanır, bu yüzden haftada birkaç gün uzun saatler çalışan bakıcı on gün eşiğini aşabilir.
Ayda on günden az çalışan bakıcı için ev sahibi yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primi öder. Bu prim, prime esas günlük kazanç alt sınırının yüzde 2'si üzerinden çalışılan süreyle orantılı hesaplanır. Bakıcı isterse aynı kazancın otuz katı üzerinden yüzde 33,5 prim ödeyerek emeklilik ve genel sağlık sigortasını kendisi tamamlar.
On gün ve üzeri çalışan bakıcıyı süresinde bildirmeyen ev sahibine idari para cezası uygulanır, on günden az çalıştıran ise 5510 sayılı Kanun uygulamasında işveren sayılmaz. Kayıt dışı çalıştırmanın sonuçları Sigortasız İşçi Çalıştırma Cezası yazımızda anlatılıyor. Yabancı uyruklu bakıcıda sigorta bildiriminden önce çalışma izni gerekir ve izin süreci Yabancı İşçi Çalışma İzni yazımızda yer alıyor.
Bakıcı İşten Çıkarılırsa Hangi Hakları Alır?
İşten çıkarılan bakıcı ödenmemiş ücretini, bildirim süresine uyulmamışsa bu sürenin ücretini ve ilişkiye İş Kanunu uygulanıyorsa şartları varsa kıdem tazminatını alır.
Borçlar Kanunu'na tabi bakıcıda belirsiz süreli sözleşme, hizmet bir yıla kadar sürmüşse iki hafta, bir ila beş yıl sürmüşse dört hafta, beş yıldan uzun sürmüşse altı haftalık bildirimle sona erer. Bu süreler sözleşmeyle kısaltılamaz. İşveren haklı sebep olmadan derhal feshederse bildirim süresine ait ücret tazminat olarak istenir ve hakim ayrıca altı aylık ücreti aşmayan bir tazminata karar verebilir.[8]
Bu ilişkide kıdem tazminatı doğmaz. İş Kanunu'na tabi bakıcı ise en az bir yıllık kıdemi varsa ve fesih kanundaki hallerden birine dayanıyorsa kıdem tazminatı alır, hesap yöntemi Kıdem Tazminatı Nedir yazımızda gösterildi.
Ücret alacağında asıl mesele çoğu zaman ispattır. Elden ödenen ücretin ispatı güç olduğu için sözleşmede banka yoluyla ödeme kararlaştırılır, ispat yolları Elden Ödenen Maaş Nasıl İspatlanır yazımızda anlatılıyor.
Bakıcı İş Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bakıcı iş sözleşmesinde en çok ajans aracılığıyla çalışma, hafta tatili ve ücretten kesinti soruluyor.
Bakıcı ajans aracılığıyla bulunmuşsa işveren kimdir?
Ajans yalnızca aracılık yapıp bakıcıyı eve yönlendirmişse işveren, bakıcıyı çalıştıran ve ücretini ödeyen ev sahibidir. Bakıcı özel istihdam bürosunun işçisi olarak geçici iş ilişkisiyle gönderilmişse İş Kanunu'nun 7. maddesine göre işveren bürodur.
Bakıcının hafta tatili zorunlu mu?
Evet. Borçlar Kanunu'nun 421. maddesine göre işveren bakıcıya her hafta, kural olarak pazar günü, bir tam çalışma günü tatil vermek zorundadır. Yatılı bakıcıdan o gün görev beklenmez.
Bakıcı sözleşmesi noterde yapılmalı mı?
Hayır, noter şartı yoktur. Tarafların imzaladığı yazılı sözleşme yeterlidir, noter onayı yalnızca ispatı kolaylaştırır.
Bakıcının evde kırdığı eşya ücretinden kesilebilir mi?
Bakıcının rızası olmadan kesilemez. Borçlar Kanunu'nun 407. maddesine göre yalnızca bakıcının kasten verdiği ve yargı kararıyla sabit olan zarar, ücretin haczedilebilir kısmı kadar ücretten düşülebilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu m.4/1-e - ev hizmetlerinin İş Kanunu kapsamı dışında olması.
[2] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a - Borçlar Kanunu'na tabi hizmet sözleşmelerinde iş mahkemesinin görevi.
[3] Yargıtay 22. HD, E. 2013/35408, K. 2013/28619, T. 09.12.2013 - evde hasta bakımının ev hizmetine göre ağır basması halinde İş Kanunu'nun uygulanacağı.
[4] Yargıtay 20. HD, E. 2015/6449, K. 2015/8874, T. 08.10.2015 - ev işleri ve çocuk bakımını birlikte yapan kişinin ev hizmetinde çalışan sayılması.
[5] Yargıtay 9. HD, E. 2026/945, K. 2026/3225, T. 15.04.2026 - evde çocuk bakıcısına İş Kanunu uygulanan kararın onanması.
[6] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.422 ve m.433 - yıllık izin süresi ve deneme süresi.
[7] 5510 sayılı Kanun ek m.9 - ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı ve bildirimi.
[8] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.432 ve m.438 - fesih bildirim süreleri ve haklı sebep olmadan derhal fesih.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 23 Eylül 2026
