Ev hapsi, kanundaki adıyla konutta infaz, hükümlünün hapis cezasının bir kısmını veya tamamını ceza infaz kurumu yerine kendi konutunda çekmesidir. Uygulama, herkese açık genel bir imkan değildir; kanun bunu belirli yaş, sağlık ve ceza süresi şartlarına bağlamıştır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 110. maddesi, konutta infazın hangi hükümlü gruplarına ve hangi sürelerle uygulanacağını ayrı ayrı sayar.
Toplumda "ev hapsi cezası" ifadesi çoğu zaman elektronik kelepçeyle karıştırılır. Oysa ikisi, kanunun farklı maddelerinde düzenlenmiş, sonuçları birbirinden ayrı iki kurumdur.
- Yasal dayanak: Konutta infaz, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 110. maddesinde düzenlenir.
- Yaşa göre değişen süre sınırı: Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirmiş hükümlülerde üst sınır 3 yıl, 70 yaşında 4 yıl, 75 yaşında 5 yıl, 80 yaşında 6 yıldır.
- Karar mercii infaz hakimliğidir: Ev hapsine, hükümlünün talebi üzerine infaz hakimi karar verir ve karara karşı itiraz yolu açıktır.
- Elektronik izlemeyle karıştırılmamalı: Ev hapsi cezanın bizzat konutta çekilmesidir; denetimli serbestlik ise cezanın belirli bir kısmının tahliye edilerek dışarıda geçirilmesidir.
- Bazı suçlarda uygulanmaz: Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkum olanlar genel kural bakımından bu imkandan yararlanamaz.
Konutta İnfaz Kimlere Uygulanır?
Kanun, konutta infazı iki ayrı temelde düzenler: yaş/cinsiyet grubuna dayanan genel kural ve sağlık durumuna dayanan istisnai hal. Her ikisinde de karar, hükümlünün talebi üzerine infaz hakimi tarafından verilir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar, konutta infaz imkanından hiçbir şekilde yararlanamaz. Ayrıca terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan hüküm giyenler, yaş ve cinsiyete dayalı genel kuraldan faydalanamaz.
Yaşa ve Cinsiyete Göre Süre Sınırı Nedir?
Kanunun 110/2. fıkrası, kadın, çocuk ve belirli yaş gruplarındaki hükümlüler için farklı üst sınırlar öngörür.[1] Zarar gören mağdurun zararının aynen iade, eski hale getirme veya tazminle giderilmesine ilişkin hukuki sorumluluk, bu düzenlemeden bağımsız olarak devam eder.
Aşağıdaki tablo, hangi grubun toplam kaç yıla kadar hapis cezasını konutunda çekebileceğini gösterir.
| Hükümlü Grubu | Konutta İnfaz Edilebilecek Üst Sınır |
|---|---|
| Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişiler | Toplam 3 yıl veya daha az |
| 70 yaşını bitirmiş kişiler | Toplam 4 yıl veya daha az |
| 75 yaşını bitirmiş kişiler | Toplam 5 yıl veya daha az |
| 80 yaşını bitirmiş kişiler | Toplam 6 yıl veya daha az |
Bu tablo 2025 yılında 7550 sayılı Kanun'la güncellenen metne dayanır.[2] Önceki düzenlemede sınırlar daha düşüktü; kanun koyucu ileri yaştaki hükümlüler için üst sınırı kademeli olarak genişletmiştir.
Ağır Hastalık veya Engellilik Nedeniyle Konutta İnfaz
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası dışında kalan hükümlülerden, ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyecek durumda olduğu tespit edilenler de konutta infazdan yararlanabilir. Bu halde toplam ceza süresine ilişkin sabit bir üst sınır aranmaz; belirleyici olan sağlık durumu ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut bir tehlike oluşturmama şartıdır.
Hükümlünün durumu, Cumhuriyet Başsavcılığınca birer yıllık dönemler halinde yeniden incelettirilir. İyileşme tespit edilirse infaz hakimi, konutta infaz kararını kaldırır ve hükümlü kapalı kuruma iade edilir.
Toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin bu usulde elektronik cihazla takibi zorunludur. Yükümlülüklere aykırı davranış tespit edilirse karar, infaz hakimliğince derhal kaldırılır.
Doğum Yapan Kadın Hükümlülerde Konutta İnfaz Şartı
Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum kadın hükümlüler de konutta infaz talep edebilir. Bu talep, doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmeden yapılmalıdır; sürenin dolmasından sonra bu düzenlemeye dayanılamaz.
Konutta infaza karar verildikten sonra çocuğun ölmesi veya anasından başka birine verilmesi halinde infaz hakimi, kararını kaldırır ve hükümlü genel hükümlere göre cezasını kurumda çekmeye devam eder. Doğum sonrası dönemde kadın hükümlülerin sahip olduğu diğer haklar için 0-6 Yaş Çocuğu Olan Kadın Hükümlülerin Hakları yazımıza bakabilirsiniz.
Ev Hapsinin Elektronik İzleme (Denetimli Serbestlik) İle Farkı
Ev hapsi ile denetimli serbestlik sık sık birbirine karıştırılır, ama ikisi farklı infaz aşamalarına karşılık gelir. Konutta infazda hükümlü, cezasının tamamını ya da büyük kısmını en baştan itibaren konutunda geçirir; bu, kurumda infazın yerini alan bağımsız bir usuldür.
Denetimli serbestlikte ise hükümlü, cezasının büyük kısmını kurumda tamamladıktan sonra, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kala tahliye edilir ve elektronik kelepçe gibi araçlarla dışarıda izlenir. Konutta infaz kararı verilenler hakkında kendi infaz rejimlerine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri ayrıca uygulanır; ikisi birbirini dışlamaz, art arda gelen iki farklı aşamadır.
Ev Hapsinin HAGB'den Farkı
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), henüz bir mahkumiyet infazı başlamadan, sanığın belirli bir denetim süresi boyunca yeni bir suç işlememesi koşuluyla hükmün sonuç doğurmamasıdır. Ev hapsi ise tam tersine, kesinleşmiş ve infaz aşamasına gelmiş bir cezanın nerede çekileceğine ilişkindir.
Bir kişi hakkında HAGB kararı verilmişse infaz süreci hiç başlamaz; bu yüzden konutta infaz da gündeme gelmez. 12. Yargı Paketi'yle HAGB kararlarına karşı itiraz yolunun kapatılıp istinaf yolunun açılması gibi güncel değişiklikler için 12. Yargı Paketi Maddeleri Nelerdir yazımızı inceleyebilirsiniz.
Konutta İnfaz Başvurusu Nasıl Yapılır?
Hükümlü veya müdafii, talebini yazılı olarak infaz hakimliğine sunar. Talep dilekçesinde hükümlünün kimlik bilgileri, mahkumiyet kararı, dayanılan fıkra (yaş, cinsiyet veya sağlık durumu) ve varsa sağlık raporu yer alır.
Karar, infazın yapılacağı yerdeki infaz hakimi tarafından verilir. İnfaza başlandıktan sonra da bu yönde bir karar alınabilir; yani hükümlü kuruma girdikten sonra da konutta infaz talebinde bulunabilir. Verilen karara karşı hem hükümlü hem Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.
Ev hapsi başvurunuzun hazırlanması için avukatlarımızla görüşme yapmak amacıyla Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Konutta infaz şartlarınızın somut dosyanıza uygunluğu hakkında Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Konutta infaz talebi ve itiraz süreciyle ilgili detaylı bilgi için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Ev Hapsi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Konutta infaz uygulamasına dair en çok sorulan noktaları aşağıda yanıtladık.
Ev hapsi kararını kim verir?
Karar, hükümlünün talebi üzerine infaz hakimi tarafından verilir. İnfaza başlanmadan önce de, başlandıktan sonra da bu talep yapılabilir.
Ev hapsindeyken koşullu salıverilme uygulanır mı?
Evet. Cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında, tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri normal şekilde uygulanmaya devam eder.
Erkekler ev hapsinden yararlanabilir mi?
Yaş ve cinsiyete dayalı genel kural kadın, çocuk ve belirli yaş üzerindeki hükümlüleri kapsar; sağlık durumuna dayalı istisna ise cinsiyet ayrımı yapmaksızın ağır hastalık veya engellilik şartını taşıyan tüm hükümlülere açıktır.
Ev hapsi kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Bu madde hükümlerine göre verilen kararlara karşı itiraz yolu açıktır; hem hükümlü hem Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.
Terör suçundan mahkum olanlar ev hapsinden yararlanabilir mi?
Genel kural bakımından hayır. Terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkum olanlar, yaş ve cinsiyete dayalı düzenlemeden yararlanamaz.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.110/2. Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirmiş kişilerin 4 yıl, 75 yaşını bitirmiş kişilerin 5 yıl, 80 yaşını bitirmiş kişilerin 6 yıl veya daha az süreli hapis cezasının konutta çektirilmesine infaz hakimi karar verebilir.
[2] 5275 sayılı Kanun m.110'da 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle yapılan değişiklik. Değişiklikle 80 yaş grubu eklenmiş ve yaş gruplarına göre süre sınırları yeniden düzenlenmiştir.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 31 Temmuz 2026
