Türkiye'de evlenme yaşı, Türk Medeni Kanunu'nun 124. maddesine göre kadın ve erkek için aynıdır. İkisi de onyedi yaşını tamamlamadan evlenemez. Hakim, olağanüstü bir durum ve pek önemli bir sebep bulunursa onaltı yaşını tamamlamış olana da izin verebilir, bunun altında resmi evlilik mümkün değildir.
- Türk Medeni Kanunu'nun 124. maddesi evlenme yaşını kadın ve erkek için eşit biçimde onyedi olarak belirler.
- Hakim, olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep bulunduğunda onaltı yaşını tamamlamış kişiye evlenme izni verebilir.
- Yasal temsilcinin izni olmadan evlenen küçüğün evliliği, TMK 153 uyarınca kişi 18 yaşını doldurana kadar iptal davasına açık kalır.
İçindekiler7 başlık
Olağan Evlenme Yaşı: Onyedi
Kanun'un "Yaş" başlıklı 124. maddesi nettir. Madde, erkek veya kadının onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemeyeceğini söyler.[1] Hüküm cinsiyete göre ayrım yapmaz; 2001'de kabul edilen Türk Medeni Kanunu bu konuda tek bir yaş sınırı getirmiştir. Yaş tam olarak hesaplanır, doğum gününün geçmiş olması gerekir — ay veya gün olarak yakınlık yeterli sayılmaz.
Onyedi yaşını tamamlamış olmak tek başına evlenmeye yetmez. Erginlik onsekiz yaşla başladığından[2] bu aralıktaki kişi hukuken hala küçüktür ve yasal temsilcisinin iznine ihtiyaç duyar. Onsekiz yaşını dolduran kişi ise kimseden izin almadan evlenme başvurusunda bulunabilir.
"Evlenme Yaşı Kaç?" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Evlenme Yaşı Kaç?" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Olağanüstü Evlenme Yaşı: Onaltı ve Hakim İzni
Olağan sınırın istisnası aynı maddenin ikinci fıkrasındadır: "Hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir."[3]
"Pek önemli sebep" kanunda sayılmamıştır, hakim somut olaya göre değerlendirir. Uygulamada en sık rastlanan örnek gebeliktir, ama bu tek başına otomatik bir izin anlamına gelmez.
Hakim yine de olayın olağanüstülüğünü ve tarafların olgunluğunu ayrıca değerlendirir. Başvuru, taraflardan birinin yerleşim yerindeki Aile Mahkemesine yapılır ve mümkünse ana-baba veya vasi dinlenir.
Onaltı yaşın altına hiçbir koşulda izin verilemez. Maddenin lafzı açıktır. Hakimin yetkisi yalnızca "onaltı yaşını doldurmuş olan" için tanınmıştır, daha küçük biri için bir istisna öngörülmemiştir.
Küçüğün Evlenmesinde Yasal Temsilcinin İzni
Onsekiz yaşından küçük olup evlenme yaşını (17 veya hakim izniyle 16) dolduran kişi, tek başına evlenme başvurusunda bulunamaz. Kanun, küçüğün yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemeyeceğini ayrı bir maddede söyler.[4] Yasal temsilci kural olarak ana-babadır, vasi atanmışsa izin vasiden alınır.
İzin verilmeden yapılan bir başvuru, evlendirme memuru tarafından incelenme aşamasında zaten reddedilir. Usulüne uygun yapılmayan ya da taraflardan birinin evlenmeye ehil olmadığı anlaşılan başvuru reddolunur.[5] Yurt dışında kıyılan bir nikahta bu denetim atlanabildiği için izinsiz evlilikler fiilen ortaya çıkabilir. Bu durumda devreye giren mekanizma aşağıdaki iptal yoludur.
Evlenme Yaşı Altındaki Birlikteliğin ve Dini Nikahın Hukuki Durumu
Resmi nikah kıyılmadan yalnızca dini (imam) nikahı kıymanın kendisi artık ayrı bir suç değildir. Bunu düzenleyen Türk Ceza Kanunu'nun 230. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları, Anayasa Mahkemesi'nin 2015 tarihli kararıyla iptal edilmiştir.[6]
Bu iptal, evlenme yaşının altındaki bir kişiyle cinsel ilişkiyi suç saymaktan vazgeçmek anlamına gelmez — bu konu tamamen ayrı ve hala yürürlükte olan hükümlere bağlıdır.
Onbeş yaşını bitirmiş fakat evlenme yaşının altındaki bir çocukla rızayla kurulan cinsel ilişki, şikayet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.[7] Onbeş yaşından küçükle ilişkide rıza aranmaz ve ceza çok daha ağırdır.
Bu, çocuğun cinsel istismarı başlığında ayrı bir suçtur ve derinlemesine değerlendirmesi ceza hukuku uzmanlığı gerektirir. Dini nikah kıyılmış olması bu sonuçları hiçbir şekilde değiştirmez.
Yaşa veya İzne Aykırı Evliliğin İptali
Yaş küçüklüğü, evliliği kendiliğinden geçersiz kılan bir mutlak butlan sebebi değildir. Kanunun mutlak butlan hallerini sayan 145. maddesinde yaş yer almaz.[8] Asıl mekanizma, yasal temsilcinin izni olmadan evlenme durumunda işleyen nisbi butlandır: izni alınmayan yasal temsilci, evlenmenin iptalini dava edebilir.[9]
Bu dava hakkı sonsuza kadar açık kalmaz. Küçük taraf sonradan onsekiz yaşını doldurup ergin olursa, kısıtlılık hali kalkarsa veya kadın eş gebe kalırsa evlenmenin iptaline karar verilemez.[10] Yani yasal temsilcinin iptal davası açma imkanı, küçüğün reşit olmasıyla veya gebelikle kendiliğinden düşer.
Evlenme Yaşı Zamanla Nasıl Değişti?
Evlenme yaşının güncel bir tarihte düşürüldüğü yönündeki algı gerçeği yansıtmaz. Sınır tam tersi yönde değişmiştir. 1926 tarihli ve 743 sayılı eski Türk Kanunu Medenisi döneminde olağan yaş cinsiyete göre farklıydı ve olağanüstü izin yaşı daha düşüktü; tablo iki dönemi karşılaştırmaktadır.
| Dönem | Olağan yaş | Olağanüstü (hakim izni) yaş |
|---|---|---|
| 743 sayılı TKM (1926-2001) | Erkek 18, kadın 17 | 15 |
| 4721 sayılı TMK (2002-günümüz) | Kadın ve erkek 17 | 16 |
Eski kanunun orijinal metni şöyleydi. "Erkek onsekiz ve kadın onyedi yaşını ikmal etmedikçe evlenemez. Şu kadar ki hakim, fevkalade hallerde ve pek mühim bir sebebe mebni onbeş yaşını ikmal etmiş olan erkek ve kadının evlenmesine müsaade edebilir."[11] 2001'de kabul edilen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'yla hem cinsiyet ayrımı kaldırılmış hem de her iki eşik bir yaş birden yukarı çekilmiştir.
Evlenen işçinin ücretli evlilik izni hakkı Evlilik İzni yazımızda, kadın işçinin evlilik sebebiyle kıdem tazminatıyla ayrılma imkanı ise Evlilik Sebebiyle Haklı Fesih yazımızda anlatılmaktadır.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Evlenme Yaşı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Evlenme yaşıyla ilgili en çok karıştırılan noktaları aşağıda topladık.
Türkiye'de evlenme yaşı kaçtır?
Olağan evlenme yaşı, kadın ve erkek için onyedidir. Hakim olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep bulunduğunda onaltı yaşını tamamlamış kişiye de evlenme izni verebilir.
Evlenme yaşı son dönemde 15'e mi düştü?
Hayır, durum tersidir. 2001 öncesinde yürürlükte olan eski kanunda olağanüstü izin yaşı 15'ti; 2001'de kabul edilen Türk Medeni Kanunu bu sınırı 16'ya çıkarmış ve olağan yaştaki cinsiyet farkını kaldırmıştır.
Hamilelik tek başına 16 yaşında evlenme izni için yeterli midir?
Hayır. Hakim gebeliği olağanüstülük açısından önemli bir veri olarak değerlendirebilir, ama kararını yalnızca bu olguya değil olayın bütününe ve tarafların durumuna göre verir.
17 yaşındaki kişi kimin izniyle evlenir?
Onsekiz yaşından küçük olduğu için yasal temsilcisinin, kural olarak ana-babasının ya da atanmışsa vasisinin iznine ihtiyaç duyar.
İzinsiz evlenen küçüğün evliliği her zaman iptal edilebilir mi?
Hayır. Yasal temsilcinin iptal davası açma hakkı, küçük onsekiz yaşını doldurduğunda veya kadın eş gebe kaldığında kendiliğinden düşer.
"Evlenme Yaşı Kaç?" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 124/1.
[2] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 11/1.
[3] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 124/2.
[4] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 126.
[5] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 137/2.
[6] Anayasa Mahkemesi, E. 2014/36, K. 2015/51, T. 27.5.2015.
[7] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 104/1.
[8] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 145.
[9] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 153/1.
[10] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 153/2.
[11] 743 sayılı (mülga) Türk Kanunu Medenisi, m. 88.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 5 Ekim 2026
