Çay ve sigara molası çalışma süresinden sayılır mı sorusunun cevabı, kural olarak hayırdır. Bu kısa aralar 4857 sayılı İş Kanunu'nda ayrı bir hak olarak düzenlenmez, işçinin kanunen sahip olduğu ara dinlenme süresinin fiilen kullanılmış hali kabul edilir.
İşyerlerinde günlük çay, kahve veya sigara molası uygulaması yaygındır. Bu molaların yasal dayanağı, süresi ve işverenin bu konudaki yetkisi işçiler tarafından sık sık karıştırılır.
Çay ve sigara molası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Ayrı bir düzenleme yoktur: Kanun çay veya sigara molasını ayrıca düzenlemez, bu molalar ara dinlenme kapsamında değerlendirilir.
- Kural olarak çalışma süresinden sayılmaz: İşçi molada fiilen dinleniyorsa bu süre çalışma süresine dahil edilmez.
- Ara dinlenme süresini doldurabilir: Gün içine yayılan kısa molaların toplamı, kanuni asgari ara dinlenme süresinin yerine geçebilir.
- İşveren dahil etmeyi seçebilir: Molaların çalışma süresine sayılması kanuni zorunluluk değil, işverenin tercihidir.
- Sıklık ve süre sınırlanabilir: İşveren, işin aksamaması için makul ölçüde düzenleme yapabilir.
- Zamanı işveren belirler: Ara dinlenmenin gün içinde hangi saatte kullanılacağı yönetim hakkı kapsamındadır.
- Aşırı kullanım fesih sebebi olabilir: Makul ölçüyü aşan ve tekrarlanan molalar geçerli fesih gerekçesi oluşturabilir.
Çay ve Sigara Molasının Yasal Dayanağı Var mıdır?
Çay molası veya sigara molası adı altında ayrı bir düzenleme İş Kanunu'nda bulunmaz. Bu molalar, işyeri teamülü ve fiili uygulamayla ortaya çıkan, kanunda ayrıca tanımlanmamış aralıklardır.
Bu tür kısa dinlenmelerin hukuki dayanağı, kanunun işçiye tanıdığı ara dinlenme hakkıdır.[1] İşçi, günlük çalışma süresine göre hak ettiği ara dinlenmeyi tek bir uzun mola yerine gün içine yayılmış kısa aralarla kullanabilir. Bu sürelerin toplamı ve hesabı İşçinin Mola Hakkı ve Ara Dinlenme Süreleri yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Çay ve sigara molası çalışma süresinden sayılır ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Çay ve Sigara Molaları Çalışma Süresinden Sayılır mı?
Genel kural, bu molaların çalışma süresinden sayılmamasıdır. İşçi molada dinleniyorsa, bu süre ara dinlenme kapsamında kalır ve ücretli çalışma süresine dahil edilmez.
Ölçüt, işçinin molada gerçekten dinlenip dinlenmediğidir. İşçi çay molasında dahi telefonla iş görüşmesi yapıyor veya üretim hattını takip etmeye devam ediyorsa, bu süre fiilen çalışılmış sayılır ve ücrete hak kazandırır.
Bir işçinin gün içinde aldığı kısa molaların toplamı, o gün için hak ettiği ara dinlenme süresini doldurmuşsa işveren ayrıca uzun bir mola vermek zorunda kalmayabilir. Bu uygulama işyerinden işyerine değişir ve genellikle işveren tarafından belirlenir.
Çay ve Sigara Molalarının Toplamı Ara Dinlenmeyi Nasıl Doldurur?
Günlük 7,5 saat çalışan bir işçi düşünelim. Bu işçinin kanuni asgari ara dinlenme hakkı 30 dakikadır. İşçi bu süreyi gün içinde üç kez 10'ar dakikalık çay ve sigara molasıyla kullanırsa toplam süre yine 30 dakika olur ve işveren ayrıca ek bir mola vermek zorunda kalmaz.
İşçi günde beş kez 10 dakika mola kullanırsa toplam 50 dakikaya çıkar ve bu, kanuni asgari sürenin üzerindedir. Bu fazlalık işveren lehine bir sınırlama gerekçesi olabilir, çünkü kanun yalnızca asgari süreyi garanti eder, üst sınır belirlemez.
Bu hesap yalnızca kısa molaların toplamı içindir. Çalışma süresine göre değişen asgari ara dinlenme tablosu için İşçinin Mola Hakkı ve Ara Dinlenme Süreleri yazımıza bakılabilir.
İşveren Çay ve Sigara Molalarını Çalışma Süresinden Sayabilir mi?
Evet, işveren isterse çay ve sigara molalarını çalışma süresine dahil edebilir. Bu, kanuni bir zorunluluk değil, işverenin kendi tercihiyle sağladığı bir kolaylıktır.
Böyle bir uygulama işyerinde yerleşmişse ve süreklilik kazanmışsa, işyeri teamülü haline gelebilir. Teamül haline gelen bir uygulamanın tek taraflı olarak ve işçi aleyhine kaldırılması, çalışma koşullarında esaslı değişiklik tartışmasını gündeme getirebilir.[2]
İşveren Çay ve Sigara Molalarını Sınırlayabilir mi?
İşveren, işin aksamaması amacıyla bu molaların sıklığını ve süresini makul ölçüde sınırlayabilir. Ara dinlenme hakkının kendisi ortadan kaldırılamaz, ancak kullanım biçimi işyeri düzenine göre şekillendirilebilir. İşverenin bu konudaki yetkisi ile sınırı aşağıdaki gibi özetlenebilir.
- Yapabilir: Mola sıklığını ve süresini makul ölçüde sınırlayabilir, molaları toplu bir aralıkta (öğle arası gibi) birleştirebilir.
- Yapamaz: Ara dinlenme hakkının kendisini tamamen kaldıramaz, kanuni asgari süreyi düşüremez.
İşçinin sık ve uzun süreli molalarla işi aksatması, işveren açısından bir disiplin meselesi haline gelebilir. Makul sınırlar içinde kullanılan kısa molalar nedeniyle yapılan bir fesih ise uygulamada genellikle geçerli neden olarak kabul görmez.
Kısa süreli çay veya sigara molaları, dikkatin tazelenmesine katkı sağladığı için iş güvenliği açısından da bir işlevi vardır. Bu nedenle işverenlerin çoğu, ölçülü kullanılan bu molaları tamamen yasaklamak yerine belirli kurallarla düzenlemeyi tercih eder.
Bu ayrım net bir dakika sınırına bağlı değildir, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Çay ve Sigara Mola Saati Nasıl Belirlenir?
Ara dinlenmenin gün içinde hangi saatte kullandırılacağını belirlemek işverenin yönetim hakkı kapsamındadır. İşveren, tüm çalışanlara aynı anda tek bir mola verebileceği gibi, işin aksamaması için işçileri sıraya da koyabilir.
Ancak bu yetkinin bir sınırı vardır: mola, mesainin başına veya sonuna eklenerek fiili çalışma süresini kısaltacak şekilde kullandırılamaz. Yargıtay bu ilkeyi açıkça ortaya koymuştur:[3]
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2014/14018, K. 2015/572, T. 26.01.2015"Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir."
Yani işveren, "bugün mola yok, işe yarım saat geç başlayabilirsin" gibi bir uygulamayla çay veya sigara molasını fiilen kaldıramaz. Molanın ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi, molanın kendisini ortadan kaldırma yetkisine dönüştürülemez.
Sık ve Uzun Çay ve Sigara Molaları Fesih Sebebi midir?
İşçinin makul ölçüyü aşan ve tekrarlanan mola kullanımı, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshine gerekçe oluşturabilir.[4] Bu durumda işverenin ihlali somut biçimde (tutanak, vardiya kaydı gibi) ortaya koyması beklenir.
Tek seferlik veya kısa süreli bir aşımın fesih gerekçesi yapılması, uygulamada genellikle ölçüsüz bulunur. Yargı kararlarında sıklıkla vurgulanan ölçüt, ihlalin süreklilik taşıyıp taşımadığıdır.
Ara dinlenme dışındaki ücret, izin ve fesih gibi diğer işçilik haklarının tümü için İş Kanununa Göre İşçi Hakları rehberimize bakabilirsiniz.
Çay ve sigara molası çalışma süresinden sayılır mı sorusu konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Çay ve Sigara Molası Çalışma Süresinden Sayılır mı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çay ve sigara molalarının hukuki durumuna ilişkin en çok sorulan sorular aşağıda kısaca yanıtlanmıştır.
Sigara molası İş Kanunu'nda ayrı bir hak olarak düzenlenmiş midir?
Hayır, sigara molası kanunda ayrı bir hak olarak tanımlanmaz. İşçi bu molayı, kanunen sahip olduğu ara dinlenme süresi içinde kullanır.
Çay molasında geçen süre ücretlendirilir mi?
Kural olarak hayır, çünkü bu süre çalışma süresinden sayılmaz. İşveren isterse bu süreleri ücretli sayma yönünde kendi inisiyatifiyle farklı bir uygulama benimseyebilir.
İşveren çay ve sigara molalarını tamamen kaldırabilir mi?
İşveren, ayrı bir çay veya sigara molası uygulamasını sona erdirebilir çünkü bu ayrı bir kanuni hak değildir. Ancak işçinin kanundan doğan ara dinlenme hakkının kendisi hiçbir şekilde kaldırılamaz.
Sigara molasında işyeri dışına çıkmak serbest midir?
Ara dinlenme süresi işçiye ait olduğundan, işyeri güvenlik kuralları saklı kalmak kaydıyla işçi bu sürede işyeri dışına çıkabilir. Mola bitiminde zamanında işe dönmesi beklenir.
Molada iş yapmaya devam eden işçinin süresi çalışma sayılır mı?
Evet, işçi mola sırasında fiilen iş görmeye devam ediyorsa (telefon görüşmesi, üretim takibi gibi) bu süre çalışma süresinden sayılır ve ücrete konu olur.
Aşırı sigara molası kullanımı işten çıkarma sebebi olabilir mi?
Süreklilik taşıyan ve iş akışını ciddi biçimde aksatan mola kullanımı geçerli fesih nedeni oluşturabilir. Tek seferlik veya ölçülü kullanım bu sonucu doğurmaz.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu madde 68 — çay, sigara gibi kısa molaların ayrı bir hak olarak düzenlenmediği, işçinin bu süreleri kanunda tanımlanan ara dinlenme hakkı kapsamında kullandığı.
[2] 4857 sayılı İş Kanunu madde 22 — işçinin çalışma koşullarında esaslı değişikliğin yazılı olarak bildirilmesi ve işçinin onayına bağlı olması.
[3] Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2014/14018, K. 2015/572, T. 26.01.2015 — ara dinlenmenin kullandırılacağı saatin belirlenmesinin işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğu, ancak bu yetkinin ara dinlenmeyi işe geç başlama veya erken bırakma şeklinde kullandırma sonucu doğuramayacağı.
[4] 4857 sayılı İş Kanunu madde 18 — iş sözleşmesinin işçinin davranışlarına dayalı geçerli sebeple feshedilebilmesi için ihlalin süreklilik ve ciddiyet taşıması gerekliliği.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
