Telif Hakkı İhlali Bildirimi Örneği

Telif Hakkı İhlali Bildirimi

Telif hakkı ihlali bildirimi, eser sahibinin internette izinsiz yayımlanan eserinin kaldırılması için içerik sağlayıcıya ve gerekirse yer sağlayıcıya gönderdiği yazıdır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun Ek 4. maddesi uyar-kaldır usulünü düzenler: hak sahibi önce içerik sağlayıcıya başvurur, içerik üç gün içinde kaldırılmazsa Cumhuriyet savcılığından hizmetin durdurulmasını ister.^[1]

Bildirimin içeriği, uyar-kaldır süreci ile tazminat ve ceza yolları aşağıda. Marka hakkının ihlalinde gönderilecek ihtar Marka İhlali İhtarnamesi Örneği yazımızda, eser haklarının devri ise Görsel İşitsel Eser Devir Sözleşmesi Örneği yazımızda anlatılıyor.

Hangi Kullanımlar Telif İhlalidir?

Eserin izinsiz çoğaltılması, yayılması ve internette umuma iletilmesi ihlaldir. Makalenin kopyalanıp başka sitede yayımlanması, fotoğrafın izinsiz kullanılması, videonun yeniden yüklenmesi ve yazılımın lisanssız dağıtılması bu kapsamdadır. Kaynak gösterilmesi, izin alınmış olmadıkça ihlali ortadan kaldırmaz.

Alıntı sınırlı hallerde serbesttir. Kanun, eserin bir kısmının amaçla sınırlı ve kaynak gösterilerek alıntılanmasına izin verir. Eserin tamamının ya da esaslı kısmının alınması alıntı değildir ve ihlal oluşturur.

İhlal en çok fotoğraf ve blog yazılarında görülüyor. Stok görsel sitesinden ya da başka bir siteden alınan fotoğrafın izinsiz kullanımı, haber siteleri ve e-ticaret sayfalarında yaygındır. Bildirim, çoğu olayda dava açılmadan kaldırma ile sonuçlanır.

Uyar-Kaldır Usulü Nasıl İşler?

Hak sahibi, ihlali içerik sağlayıcıya bildirir ve içeriğin üç gün içinde kaldırılmasını ister. İçerik sağlayıcı kaldırmazsa hak sahibi, Cumhuriyet başsavcılığına başvurur. Savcılık, üç gün içinde içerik sağlayıcıya verilen hizmetin durdurulmasına karar verir ve hizmet, içerik kaldırılınca yeniden başlar.

Yer sağlayıcıya bildirim ayrı bir yoldur. Site işletmecisi ya da barındırma sağlayıcısı, 5651 sayılı Kanun uyarınca hukuka aykırılıktan haberdar edildiğinde içeriği kaldırmakla yükümlüdür. İçerik sağlayıcının kimliği bilinmiyorsa bildirim doğrudan platforma yapılır ve platformun yükümlülükleri Web Hosting Sözleşmesi Örneği yazımızda anlatılmaktadır.

Bildirimde şunlar yer alır:

• Hak sahibinin kimliği ve iletişim bilgileri
• Eserin adı, türü ve ilk yayım bilgisi
• Eser sahipliğini gösteren belgeler
• İhlal konusu adresler ve ekran görüntüleri
• İhlal edilen hakların belirtilmesi
• Üç günlük kaldırma talebi
• Savcılık, tazminat ve ceza uyarısı
• Doğruluk beyanı ve imza

Platformların kendi bildirim formları kullanılabilir. Büyük sosyal medya ve video platformları, telif bildirimi için form sunar. Form, Kanun'daki bildirimin yerine geçer ve platform içeriği genellikle birkaç gün içinde kaldırır.

Eser Sahipliği Nasıl İspatlanır?

Eser sahipliği, eserin ilk yayım tarihi ve orijinal dosyaları ile ispatlanır. Web sitesinde yayım tarihi, fotoğrafın ham dosyası ve üst verileri, yazılımın kaynak kodu ve sürüm geçmişi ilk sahipliği gösterir. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na yapılan isteğe bağlı kayıt-tescil ispatı kolaylaştırır.

Kanun, eser sahibini adı belirtilen kişi sayar. Eserin üzerinde ya da yayımında adı bulunan kişi aksi ispat edilene kadar eser sahibidir. Anonim yayımlanan eserlerde ilk yayımlayan kişi sahiplik karinesinden yararlanır.

İhlal delili bildirimden önce toplanır. Muhatap, bildirimi alınca içeriği kaldırır ve ihlalin delili kaybolur. Hak sahibi, ekran görüntüsünü tarih ve adresle birlikte alır, noter tespiti ya da e-tespit hizmetiyle belgeler.

İçerik Kaldırıldıktan Sonra Tazminat İstenebilir mi?

Kaldırma tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Kanun'un 68. maddesi, hak sahibine sözleşme yapılsaydı isteyebileceği bedelin üç katına kadar tazminat isteme hakkı verir. Hak sahibi, ihlal süresince eserin kullanımı için rayiç lisans bedelini belirler ve mahkeme bu bedeli üç katına kadar artırabilir.

Manevi tazminat da istenir. Eserin adı belirtilmeden ya da değiştirilerek kullanılması, eser sahibinin manevi haklarını ihlal eder. Mahkeme, ihlalin ağırlığına göre manevi tazminata hükmeder.

Dava, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde açılır. Bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir. İhtiyati tedbirle içeriğin kaldırılması da dava öncesinde istenebilir ve genel ihtarname biçimi İhtarname Nedir ve Örnekleri yazımızda gösteriliyor.

Telif İhlali Ceza Şikayetine Konu Olur mu?

Kanun'un 71. maddesi mali ve manevi hakları ihlal eden kişi için hapis ve adli para cezası öngörür.

Suç şikayete bağlıdır. Şikayet, ihlalin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde Cumhuriyet başsavcılığına yapılır ve savcılık, ihlal konusu kopyalara el koyabilir.

Şikayette hak sahipliği belgesi aranır. Savcılık, şikayetçiden eser sahipliğini gösteren belgeleri ister. Belge sunulmazsa soruşturma açılmaz.

Uzlaştırma ve etkin pişmanlık uygulanabilir. Telif suçları uzlaştırma kapsamındadır. Fail, ihlali sona erdirip zararı giderirse ceza indirilir ve internet üzerinden işlenen diğer suçlarla birlikte şikayet Siber Suçlar Şikayet Dilekçesi Örneği yazımızda anlatılan usulle yapılır.

Telif Hakkı İhlali Bildirimi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşağıdaki sorular üç günlük süre ve üç kat tazminat etrafında dönüyor.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, madde 11, 15, 22, 23, 25, 35, 68, 71, 75 ve Ek Madde 4; 5651 sayılı Kanun, madde 5 ve 9.