GÖRSEL İŞİTSEL ESER MALİ HAKLARININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ
TARAFLAR
DEVREDEN (ESER SAHİBİ) : Ad Soyad / Unvan – T.C. Kimlik No / Vergi No: Numara – Adres: Adres
DEVRALAN : Ad Soyad / Unvan – T.C. Kimlik No / Vergi No: Numara – Adres: AdresESER
Sözleşmeye konu eser: Eserin adı başlıklı, Süre dakika uzunluğunda, Tarih tarihinde tamamlanmış video / kısa film / belgesel / ses kaydı / müzik eseri / reklam filmi. Eserin teknik özellikleri ve dosya bilgileri EK-1'de gösterilmiştir.DEVREDİLEN HAKLAR
Devreden, eser üzerindeki aşağıda ayrı ayrı sayılan mali haklarını, süre ve ülke sınırı olmaksızın ve münhasıran devralana devreder:
3.1. İşleme hakkı (FSEK m. 21): eserin dublaj, altyazı, kısaltma, yeniden kurgu ve başka formata uyarlanması dahil.
3.2. Çoğaltma hakkı (FSEK m. 22): her türlü fiziki ve dijital ortamda.
3.3. Yayma hakkı (FSEK m. 23): satış, kiralama, ödünç verme dahil.
3.4. Temsil hakkı (FSEK m. 24): sinema, televizyon, festival ve toplu gösterim dahil.
3.5. İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı (FSEK m. 25): televizyon, radyo, internet, sosyal medya ve talep üzerine erişim dahil.
{Devredilmeyen hak varsa: Hak devir kapsamı dışındadır.}MANEVİ HAKLAR
4.1. Eser sahibinin adının belirtilmesi hakkı saklıdır; devralan, eserin kullanımında eser sahibinin adını Belirtir / eser sahibinin yazılı izniyle belirtmeyebilir.
4.2. Devralan, eserin bütünlüğünü bozacak nitelikte değişiklik yapmayacağını; işleme hakkı kapsamındaki değişikliklerin eser sahibinin şeref ve itibarını zedelemeyeceğini kabul eder.BEDEL
5.1. Devir bedeli Tutar TL + KDV olup {Ödeme Şekli: sözleşme imzasında peşin / % imzada, % teslimde} ödenir.
5.2. {Gelir paylaşımı öngörülüyorsa: Devralan, eserden elde edeceği net gelirin %Oran'ını her takvim yılı sonunda devredene öder ve gelir raporunu paylaşır.}TESLİM
Devreden, eserin ana kopyasını, kaynak dosyalarını ve varsa proje dosyalarını Tarih tarihine kadar Teslim Şekli ile teslim eder.DEVREDENİN TAAHHÜTLERİ
7.1. Devreden, eserin kendi özgün yaratımı olduğunu, üçüncü kişilerin hakkını ihlal etmediğini ve devredilen hakların daha önce başkasına devredilmediğini ya da lisanslanmadığını taahhüt eder.
7.2. Eserde yer alan oyuncu, seslendirmen, müzik ve arşiv görüntüleri için gerekli izinlerin alındığını ve bağlantılı hak sahiplerinin muvafakatinin bulunduğunu taahhüt eder; izin belgeleri EK-2'de sunulur.
7.3. Üçüncü kişilerin hak iddiasından doğan zarar devreden tarafından karşılanır.SÜRE VE ÜLKE
Devir, koruma süresince ve tüm dünya için geçerlidir.GİZLİLİK VE REKABET
Devreden, eserin aynısını ya da ayırt edilemeyecek benzerini üçüncü kişilere devretmeyeceğini kabul eder.UYUŞMAZLIK
Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İl fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ve icra daireleri yetkilidir.YÜRÜRLÜK
İki nüsha düzenlenen bu sözleşme Tarih tarihinde imzalanmıştır.
DEVREDEN : Ad Soyad – İmza
DEVRALAN : Ad Soyad – İmza
EK-1 : Eser teknik bilgileri
EK-2 : Bağlantılı hak sahibi muvafakatleri
Görsel İşitsel Eser Devir Sözleşmesi
Görsel işitsel eser devir sözleşmesi, video, film, ses kaydı ya da müzik gibi bir eserin mali haklarının eser sahibinden devralana kalıcı olarak geçmesini düzenleyen sözleşmedir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 52. maddesi, devrin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesini geçerlilik şartı sayar. Bu şartı karşılamayan sözleşme geçersizdir ve haklar eser sahibinde kalır.[1]
Devrin şartları, manevi hakların sınırı ve lisanstan farkı aşağıda. Yazılım eserinin devri Yazılım Devir Sözleşmesi Örneği yazımızda, eserin izinsiz kullanımına karşı bildirim ise Telif Hakkı İhlali Bildirimi Örneği yazımızda anlatılıyor.
Hangi Haklar Devredilebilir?
Kanun, işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim olmak üzere beş mali hak tanır ve her biri ayrı ayrı devredilebilir. Sözleşme, devredilen hakları madde numarasıyla sayar. Sayılmayan hak devredilmemiş sayılır ve eser sahibinde kalır.
Manevi haklar devredilemez. Adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını men etme ve umuma arz yetkisi eser sahibinde kalır. Sözleşme yalnızca bu hakların kullanımına ilişkin izin düzenleyebilir ve eser sahibi, adının belirtilmemesine izin verebilir.
En sık yapılan hata, "tüm telif haklarını devrettim" cümlesi. Yargıtay, hakların tek tek sayılmadığı devri geçersiz sayar. Devralan, yıllarca kullandığı video için eser sahibinin tazminat davasıyla karşılaşır ve tazminat, sözleşme bedelinin üç katına kadar çıkabilir.
Devir ile Lisans Arasındaki Fark Nedir?
Devirde mali hak devralana geçer ve eser sahibi o hakkı bir daha kullanamaz. Lisansta hak eser sahibinde kalır ve devralan yalnızca kullanma yetkisi alır.
Lisans, süre, ülke ve mecra ile sınırlanabilir. Devir ise sözleşmede sınır yazılmadıkça koruma süresince ve tüm dünya için geçerlidir.
Münhasır lisans devre yaklaşır. Eser sahibi, münhasır lisansta aynı hakkı başkasına veremez ve kendisi de kullanamaz. Ancak lisans süresi bitince hak eser sahibine döner ve bu yapı, yazılım için Yazılım Lisans Sözleşmesi Örneği yazımızda anlatılmaktadır.
Reklam ve kurumsal videolarda devir tercih edilir. Şirket, videoyu süresiz ve her mecrada kullanmak ister. Belgesel ve sanat eserlerinde ise eser sahibi genellikle süreli lisans verir ve festival haklarını elinde tutar.
Bağlantılı Hak Sahiplerinin İzni Gerekir mi?
Eserde yer alan oyuncu, seslendirmen, müzisyen ve fonogram yapımcısı gibi bağlantılı hak sahiplerinin izni ayrıca gerekir. Eser sahibi kendi hakkını devredebilir. Ancak oyuncunun görüntüsü ya da müziğin kullanımı için o kişilerin muvafakati yoksa devralan, eseri hukuka uygun biçimde kullanamaz.
Sözleşmede şunlar bulunur:
- Eserin adı, süresi ve teknik tanımı
- Devredilen mali hakların madde numarasıyla ayrı ayrı sayılması
- Süre ve ülke kapsamı
- Manevi haklara ilişkin izin ve sınırlar
- Bedel ve varsa gelir paylaşımı
- Kaynak dosya teslimi
- Eser sahibinin özgünlük ve üçüncü kişi hakkı taahhüdü
- Bağlantılı hak sahibi muvafakatleri
Muvafakatler sözleşmeye eklenir. Devralan, oyuncu ve seslendirmen izinlerini görmeden devir bedelini ödememeli. İzinsiz görüntü, kişilik hakkı ihlali sebebiyle tazminat ve içeriğin kaldırılması sonucunu doğurur.
Devir Bedeli Nasıl Belirlenir?
Bedel, götürü ya da gelir paylaşımlı olarak belirlenir. Reklam ve kurumsal videoda götürü bedel yaygındır. Film ve müzik eserinde eser sahibi, devralanın elde edeceği gelirden pay alır ve sözleşme, gelir raporlama yükümlülüğü ile denetim hakkını düzenler.
Bedelin ödenmemesi devri geçersiz kılmaz. Devir, sözleşme imzasıyla gerçekleşir. Ödenmeyen bedel için eser sahibi alacak davası açar, ancak sözleşme "bedelin tamamen ödenmesiyle devir gerçekleşir" hükmü içeriyorsa haklar ödemeye kadar eser sahibinde kalır.
Eser sahibinin sonraki eserleri devre girmez. Sözleşme, yalnızca tanımlanan eseri kapsar. İleride yaratılacak eserlerin devri ayrı sözleşme gerektirir ve Kanun, henüz yaratılmamış eserin devrini yalnızca taahhüt olarak kabul eder.
Sözleşme Nasıl Sona Erer?
Devir sözleşmesi, hak devredildiği için kural olarak sona ermez. Haklar koruma süresince devralanda kalır.
Eser sahibi, devralanın hakkı hiç kullanmaması halinde Kanun'un tanıdığı cayma hakkını kullanabilir. Cayma için önce uygun süre verilir ve süre sonunda noter aracılığıyla bildirim yapılır.
Bedelin ödenmemesi fesih sebebidir. Eser sahibi, ihtara rağmen ödeme yapılmazsa sözleşmeden dönebilir ve hakların kendisine dönmesini isteyebilir. Dönme, o tarihe kadar yapılan kullanımları hukuka aykırı hale getirmez.
Devralan hakkı üçüncü kişiye devredebilir. Sözleşmede yasak yoksa devralan, aldığı hakları başkasına devredebilir ya da lisanslayabilir. Eser sahibi bunu önlemek istiyorsa yasak hükmü ekler ve şirket içi kullanımda gizlilik Gizlilik Sözleşmesi Örneği yazımızdaki hükümlerle desteklenir.
Görsel İşitsel Eser Devir Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yazılı şekil şartı ve bağlantılı hak sahipleri sorularda öne çıkıyor.
Sözleşme noterde yapılmalı mı?
Hayır, adi yazılı şekil yeterlidir. Noter onayı ispat kolaylığı sağlar ancak geçerlilik şartı değildir.
Eser sahibi birden fazla kişiyse hepsi imzalamalı mı?
Evet, birlikte eser sahipliğinde devir için tüm sahiplerin imzası gerekir. Film gibi eserlerde yönetmen, senarist, özgün müzik bestecisi ve diyalog yazarı eser sahibi sayılır.
Devir bedeli için fatura kesilir mi?
Eser sahibi şirketse fatura, serbest meslek erbabıysa serbest meslek makbuzu düzenlenir. Telif kazancı istisnası koşulları gelir vergisi açısından ayrıca değerlendirilir.
Sosyal medyada paylaşım için devir gerekli mi?
Sosyal medya paylaşımı umuma iletim hakkı kapsamındadır. Tek seferlik paylaşım için lisans yeterlidir. Süresiz ve her mecrada kullanım için devir tercih edilir.
Devirden sonra eser sahibi eseri kendi portföyünde gösterebilir mi?
Münhasır devirde eser sahibi eseri kullanamaz. Portföy gösterimi için sözleşmeye açık izin eklenir. İzin yoksa gösterim, devralanın hakkını ihlal eder.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, madde 5, 8, 14-16, 21-25, 48-52, 58 ve 80.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 5 Eylül 2026
