İşçinin İşvereni Zarara Uğratması

İşçinin işvereni zarara uğratması, kastı veya ağır ihmali nedeniyle işverene ait araç, makine veya malzemeye otuz günlük ücretini aşan zarar verdiği hallerde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-ı maddesi uyarınca işverene tazminatsız fesih hakkı tanır. Zararın niteliği ve kusurun derecesi feshin haklı sayılıp sayılmayacağını belirler.

İşveren bu hakkı kullanırken zararın gerçekten kasıt veya ağır ihmalden doğduğunu ispatla yükümlüdür. Hafif kusurla verilen zarar bu maddenin kapsamı dışında kalır.

İşçinin işvereni zarara uğratması konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İşçinin İşvereni Zarara Uğratması Hangi Kanun Maddesinde Düzenlenir?

İşçinin işvereni zarara uğratması, İş Kanunu'nun 25. maddesinin II-ı bendinde düzenlenir.^[1] Madde, işçinin kendi kastı veya ihmali yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesini ya da işyerine ait makine, tesisat veya başka eşya ve malzemeyi hasara ya da kayba uğratmasını haklı fesih sebebi sayar.

Bu haklı fesih sebebinin uygulanabilmesi için zararın otuz günlük ücreti aşması gerekir. Bu tutar işçinin çıplak temel ücreti üzerinden hesaplanır. Prim, ikramiye ve fazla mesai ücreti bu hesaba dahil edilmez.

İşveren bu sebebe dayanarak fesih yaparken 26. maddedeki süreyle de bağlıdır. Zararı öğrendiği tarihten itibaren 6 iş günü ve zararın meydana geldiği tarihten itibaren 1 yıl içinde fesih hakkını kullanmalıdır.^[2]

İşçinin işvereni zarara uğratması ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Otuz Günlük Ücret Eşiği Nasıl Hesaplanır?

Otuz günlük ücret eşiği, işçinin brüt çıplak ücretinin otuz gün karşılığı tutarıdır. Zarar bu tutarın altında kalırsa fesih madde 25 kapsamında haklı sayılmaz, işveren dilerse zararı ayrı bir tazminat davasıyla talep edebilir.

Eşiğin altında kalan zarar işçinin performans veya disiplin süreciyle değerlendirilebilir. Otuz ve üzeri işçi çalıştırılan işyerlerinde böyle bir zarar geçerli fesih sebebi oluşturabilir, bu durumda işveren kıdem ve ihbar tazminatını ödemekle yükümlü kalır.

Uygulamada zarar tutarının tespiti için genellikle bilirkişi incelemesi yapılır. İşverenin tek taraflı olarak belirlediği bir rakam, işçi itiraz ettiğinde tek başına yeterli delil kabul edilmez.

Kasıt ile İhmal Arasındaki Fark Neden Önemlidir?

Madde 25/II-ı yalnızca kasıt veya ağır ihmalle verilen zararı kapsar. İşçinin makul dikkat ve özen göstermesine rağmen oluşan, öngörülemeyen bir kaza niteliğindeki zarar bu maddenin dışında kalır.

Yargıtay uygulamasında tali, yani hafif kusurla verilen zarar otuz günlük ücreti aşsa dahi tek başına haklı fesih sebebi sayılmayabilir. Kusurun ağırlığı olayın somut koşullarına göre her davada ayrıca değerlendirilir.

Örneğin, işyerine ait aracı dikkatsizce kullanıp hafif bir çizik oluşturan işçinin kusuru genellikle tali kusur sayılır. Aracı kurallara aykırı biçimde ve bilerek riskli kullanıp ağır hasara yol açan işçinin kusuru ise ağır ihmal kapsamında değerlendirilir.

Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.

İşveren Zararı İşçinin Ücretinden Kesebilir mi?

İşveren, işçiden olan zarar alacağını işçinin rızası olmadan ücretten mahsup edemez. Türk Borçlar Kanunu'nun 407. maddesi ücreti bu yönde özel olarak korur.^[3]

İşçinin kasten sebep olduğu ve yargı kararıyla sabit olan bir zarar söz konusuysa kesinti, ücretin haczedilebilir kısmıyla, yani dörtte biriyle sınırlı kalır. İşçi kesintiye kendi rızasıyla yazılı olarak onay verdiyse işveren bu sınırı aşmadan doğrudan kesinti yapabilir.

Zararın tazmini için işverenin başvurabileceği iki yol birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Aşağıdaki tablo bu iki yolu karşılaştırır.

Yol	Dayanak	Sınır
Haklı fesih	İş Kanunu madde 25/II-ı	Zarar otuz günlük ücreti aşmalı, kasıt veya ağır ihmal aranır
Ücretten kesinti	TBK madde 407	Rıza yoksa yargı kararı ve ücretin haczedilebilir dörtte biri ile sınırlı

İşveren Ayrıca Tazminat Davası Açabilir mi?

Evet. Haklı fesih hakkının kullanılması, işverenin uğradığı zararın tazminini isteme hakkını ortadan kaldırmaz.

İşveren, fesihten bağımsız olarak genel hükümlere göre tazminat davası açabilir. Bu davada zararın miktarı ve işçinin kusur derecesi ayrıca ispatlanır.

Uygulamada işverenler genellikle önce haklı fesih yoluna gider, zararın tamamı karşılanmadıysa ayrıca alacak davası açar. İki yol birlikte yürütülebilir, çünkü fesih hakkı ile tazminat hakkı birbirinden bağımsız kurumlardır.

İşçinin Zararı Sonradan Ödemesi Fesih Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. İşçinin zararı sonradan tazmin etmesi veya ödemeyi teklif etmesi, işverenin doğmuş olan haklı fesih hakkını ortadan kaldırmaz. Fesih hakkı zararın verildiği anda doğar ve zararın giderilmesi bu hakkı geriye götürmez.

Uygulamada bazı işverenler, zararı karşılayan işçiyi yine de çalıştırmaya devam etmeyi tercih eder. İşveren bu durumda fesih hakkından zımnen vazgeçmiş sayılabilir, çünkü haklı fesih hakkı süreye bağlı bir haktır.

Zarar Dışındaki Diğer Haklı Fesih Sebepleri Nelerdir?

İşvereni tazminatsız feshe yetkili kılan haller yalnızca maddi zararla sınırlı değildir, hırsızlık ve devamsızlık da aynı kapsamda değerlendirilir. Bu hallerin her biri kendi süre ve ispat kurallarına tabidir. Detaylar için İşverenin Haklı Fesih Sebepleri rehberimize bakabilirsiniz.

Zarara Uğratma Nedeniyle Feshedilen İşçi Tazminat Alır mı?

İşçi, madde 25/II-ı kapsamında haklı nedenle feshedildiğinde kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz. Fesih işçinin kusuruna dayandığı için kanun bu tazminatları hariç tutar.

İşçi, zararın kastı veya ağır ihmalinden doğmadığını ya da tutarın otuz günlük ücreti aşmadığını düşünüyorsa arabuluculuk sonrasında iş mahkemesinde dava açabilir. Fesih sebebi ispatlanamazsa işveren tazminatların tamamından sorumlu tutulur.

İşçinin bu kapsamda açacağı alacak davası, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

İşçinin işvereni zarara uğratması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşçinin İşvereni Zarara Uğratması Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşçinin işvereni zarara uğratması konusunda okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 25 - İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı. (mevzuat.gov.tr)

^[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 26 - Derhal fesih hakkını kullanma süresi. (mevzuat.gov.tr)

^[3] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 407 - Ücretin korunması. (mevzuat.gov.tr)