Ölüm İzni Kaç Gündür?

Ölüm izni, yakın kaybı yaşayan çalışana kanunun tanıdığı ücretli mazeret iznidir. Süre çalışanın statüsüne göre değişir. Bu izin, cenaze izni, vefat izni veya taziye izni olarak da bilinir.

Özel sektör işçisine 3 takvim günü, devlet memuruna 7 takvim günü, TSK personeline 10 gün verilir. İşveren bu izni reddedemez. İzin süresince ücret kesilmez.

İşçinin Ölüm İzni: 3 Takvim Günü

Özel sektör işçileri için ölüm izni hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu'na 2015 yılında 6645 sayılı Kanun ile eklenen Ek Madde 2 ile düzenlenmiştir. Bu tarihten önce işçi için kanunen belirlenmiş böyle bir hak yoktu. Uygulama tamamen sözleşmeye ve işyeri uygulamasına bırakılmıştı.

İşçilerde ölüm izni süresi 3 takvim günüdür. Kanunda sayılan yakınlar olan eş, çocuk, anne, baba ve kardeşin ölümü durumunda bu hak tanınır.^[1] Kayınvalide ve kayınpederin ölümü bu kapsamın dışındadır. Özel sektör işçisi bu yakınları için kanuni ölüm iznine hak kazanamaz.

3 günlük süre asgaridir. Bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Azaltılamaz.

Memurun Ölüm İzni: 7 Takvim Günü

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 104/B uyarınca devlet memuruna 7 takvim günü ücretli izin verilir. Kapsam işçiye göre daha geniştir. Memurun eşinin, çocuğunun, kardeşinin, kendisinin veya eşinin anne ya da babasının vefatı bu hakkı doğurur.

Kayınvalide ve kayınpederin ölümü memurun ölüm izni kapsamındadır. Bu, özel sektör işçisiyle temel bir farktır ve uygulamada sık karışıklığa yol açar. Hizmet yılı şartı aranmaz. Yeni göreve başlayan memur da bu izni kullanabilir.

TSK Personeli Ölüm İzni: 10 Gün

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki subay ve astsubaylar için ölüm izni süresi 926 sayılı TSK Personel Kanunu m. 126/A uyarınca 10 gündür.^[2] Bu, dört çalışan statüsü arasında en uzun süredir. Kapsam, memurun iznine paralel yapıdadır: eşin, çocuğun, kardeşin, kendisinin veya eşinin anne ya da babasının vefatı bu izin hakkını doğurur. Mazeret izinleri yıllık izinden mahsup edilmez.

Statüye Göre Ölüm İzni Süreleri ve Hukuki Dayanak

Aşağıdaki tablo tüm çalışan statülerini ve yasal dayanaklarını özetlemektedir.

Kamu işçisi statüsündeki (696 KHK kapsamında 4-D kadrosuna geçirilen) çalışanlar için süre, taraf olunan toplu iş sözleşmesiyle belirlenir. Yaygın uygulamada eş veya çocuğun vefatında 6 gün, anne/baba/kardeş vefatında 5 gün izin tanınmaktadır. Güncel süre için kurumun İK birimi ya da mevcut TİS metni esas alınmalıdır.

Ölüm İzni Kimleri Kapsar?

Her iki kanun da ölüm iznine konu olan kişileri isim isim sayar. "1. derece", "2. derece" gibi ifadeler doğrudan kullanılmaz. Türk Medeni Kanunu kapsamındaki derece karşılıkları şöyledir: 1. derece kan hısımları anne, baba ve çocuklardır. Kardeş 2. derece kan hısımıdır. Eş ise kan hısımı olmayıp özel statüde ayrıca kapsama alınmıştır.

Aşağıdaki tablodan hangi yakın için hangi statüde çalışanların ölüm izni hakkı olduğunu ve gün sayısını görebilirsiniz.

Büyükanne, büyükbaba, amca, hala, dayı ve teyze gibi akrabaların vefatı işçi, memur ve TSK personeli için kanuni ölüm iznine konu olmaz. Bu kişilerin vefatında çalışan yıllık iznini kullanabilir ya da işverenle anlaşarak ücretsiz mazeret izni talep edebilir. Bu durum tamamen işverenin takdirindedir.

Ölüm izninin de yer aldığı tüm izin haklarının tamamını öğrenmek İşçinin İzin Hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Ölüm İzninde Gün Hesaplaması

İK Ek Madde 2 ve DMK m.104/B süreyi "gün" olarak belirtir. "İş günü" ifadesi kullanılmaz. Hesaplama takvim günü esasına göredir. Cumartesi, pazar, ulusal bayram veya genel tatil günleri izin süresine dahildir ve izin uzatılmaz.

Örneğin: Annesi Cuma günü vefat eden bir işçinin 3 günlük izni Cuma, Cumartesi ve Pazar günlerini kapsar. Pazartesi göreve dönmesi beklenir. İzin süresine hafta sonunun denk gelmesi süreyi uzatmaz.

Bazı kaynaklarda ölüm izni "iş günü" olarak aktarılmaktadır. Bu bilgi hatalıdır. Kanun metninde "gün" ifadesi yer almaktadır.

Ölüm İzni Ne Zaman Başlar, Sonradan Kullanılabilir mi?

Ölüm izni yakının vefat ettiği gün başlar. Vefat belgesi alındıktan sonra ya da cenaze tamamlandıktan sonra başlatılamaz. Hak vefat günüyle birlikte doğar ve o günden itibaren işler.

Ölüm izni sonradan kullanılamaz. Geçmiş bir tarihteki vefat için ilerleyen günlerde bu hakkı talep etmek mümkün değildir. Çalışanın o dönemde başka bir izinde ya da raporda olması bu sonucu değiştirmez.

Yıllık izin kullanılırken yakın ölürse ölüm iznine denk gelen günler yıllık izinden sayılmaz. Çalışan durumu yazılı olarak işverene bildirip vefat belgesini ibraz etmelidir. Yıllık izin o kadar gün daha uzar.

Ölüm İzni Yıllık İzinden Düşülür Mü?

Ölüm izni mazeret izni türündedir. Yıllık ücretli izinden tamamen bağımsız bir haktır. İşveren ölüm iznini yıllık izinden düşemez. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, bu kuralı E.2014/25785, K.2016/1130 sayılı kararında açıkça teyit etmiştir: ölüm izni günlerinin yıllık izin toplamına dahil edilmesi hatalı bulunmuş ve bu günlerin ayrı tutulması gerektiği hükme bağlanmıştır.^[3]

İşveren Ölüm İzni Vermezse Ne Olur?

İşveren kanuni ölüm iznini reddedemez. Redde karşı işçi önce yazılı başvuru yapmalıdır. Yanıt alınamazsa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na şikayet yolu ya da iş mahkemesi açık kalmaktadır.

Ölüm izninin kullandırılmaması, 4857 sayılı İK m. 24/II kapsamında haklı fesih sebebidir. Bu yola gidildiğinde işçi kıdem tazminatına hak kazanır. İş hukukundaki tüm haklar için İş Kanununa Göre İşçi Hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Ölüm İzni Kaç Gündür konusunda avukatlarımızla görüşmek için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Ölüm İzni İle İlgili Sorular

Ölüm izni ve şartlarına ilişkin en çok merak edilen sorular aşağıda yanıtlanmıştır.

İşçinin izin hakları konusunda hukuki destek için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

^[1] 4857 S. İK Ek Madde 2. İşçiye ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü halinde üç gün ücretli mazeret izni verilir. Kayınvalide ve kayınpeder bu kapsamda sayılmamıştır.

^[2] 926 S. TSK Personel Kanunu m.126/A. Subay ve astsubaylara eşinin, çocuğunun, kardeşinin, kendisinin veya eşinin ana ve babasının ölümü halinde on gün mazeret izni verilir.

^[3] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E.2014/25785, K.2016/1130. Ölüm izni günlerinin yıllık izin toplamına dahil edilmesi hatalı bulunmuş. Ölüm izninin yıllık izinden bağımsız değerlendirilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.