Malulen emekli olmak, çalışma gücünün önemli ölçüde ve kalıcı olarak kaybedilmesi durumunda SGK tarafından malullük aylığı bağlanmasıdır. Bu hak, yaşlılık aylığından farklı olarak yaş şartı aramaz. Bunun yerine sağlık durumu ve sınırlı bir prim geçmişi esas alınır. Sigortalının bu aylığa hak kazanabilmesi için çalışma gücü kaybı oranı ile sigortalılık ve prim şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Malulen emekli nasıl olunur konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Çalışma gücü kaybı en az %60: Malullük aylığı için sigortalının çalışma gücünün en az yüzde 60'ını kaybettiğinin tespit edilmesi gerekir.
- Süre ve prim şartı: En az on yıldan beri sigortalı olmak ve toplam 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olmak aranır.
- Başvuru e-Devlet'ten yapılır: "Malullük Tespiti Talebi" oluşturulabilir ya da SGK il müdürlüğüne dilekçeyle başvurulabilir.
- Heyet raporu belirleyicidir: Hastane sağlık kurulunun düzenlediği rapor, birden fazla uzman hekimin ortak kanaatiyle kayıp oranını belirler.
- Rapor SGK tarafından yeniden incelenir: Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu oranı düşük bulup talebi reddedebilir, bu karara karşı dava yolu açıktır.
- Kıdem tazminatı hakkı doğar: Malullük aylığına hak kazanan işçi, durumu belgeleyerek işvereninden kıdem tazminatı talep edebilir.
Malulen Emeklilik İçin Çalışma Gücü Kaybı Oranı Nasıl Belirlenir?
Malulen emekli sayılabilmek için sigortalının çalışma gücünün en az yüzde 60'ını kaybetmiş olması gerekir. Bu oran 5510 sayılı Kanun'un 25. maddesinde düzenlenir ve tespit yetkisi SGK Sağlık Kuruluna aittir.[1]
Sigortalının kendi isteğiyle aldırdığı özel bir sağlık raporu bu oranı belirlemez. Değerlendirme, SGK'nın sevk ettiği yetkili hastanede düzenlenen heyet raporuna dayanır.
Malulen emekli nasıl olunur ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sigortalılık Süresi ve Prim Günü Şartı Nedir?
Malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının en az on yıldan beri sigortalı olması ve toplam 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması gerekir.[2]
Bu kuralın bir istisnası vardır. Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılarda on yıllık sigortalılık süresi aranmaz, yalnızca 1.800 gün prim şartı yeterli sayılır.
Malulen Emeklilik Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru, e-Devlet üzerinden "Malullük Tespiti Talebi" oluşturularak ya da doğrudan SGK il müdürlüğüne dilekçeyle yapılabilir. Talep alındıktan sonra SGK, sigortalıyı maluliyet değerlendirmesi yapmaya yetkili bir hastaneye sevk eder.
Sevk edilen hastanede sigortalının tüm tıbbi kayıtları ve mevcut raporları incelenir. Bu aşamada eksik belge sunulması, sürecin uzamasına ve yeniden sevk yapılmasına yol açabilir.
Heyet Raporu Süreci Nasıl İşler?
Malulen emeklilik başvurusunun kalbi, hastane sağlık kurulunun düzenlediği heyet raporudur. Rapor, birden fazla uzman hekimin ortak kanaatiyle çalışma gücü kaybı oranını belirler ve SGK'nın nihai kararına esas alınır. Heyet raporunun nasıl alındığı ve hangi hastanelerden temin edildiği Heyet Raporu Nedir Nasıl Alınır yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Sağlık Kurulu Raporu Olumsuz Çıkarsa Ne Olur?
Hastane sağlık kurulunun verdiği rapor, SGK'nın kendi birimi olan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından ayrıca incelenir. Bu kurul, oranı düşük bulup talebi reddedebilir.
Ret kararına karşı sigortalı, önce Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edebilir, sonuç alamazsa iş mahkemesinde dava açabilir. Uygulamada, dosyaya yeni tıbbi belge ve tetkik sonuçları eklenmesi, itiraz aşamasında oranın yeniden değerlendirilmesinde belirleyici olur.
Malulen Emekli Olan Kişi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Evet, malullük aylığına hak kazanan bir işçi, bu durumu belgeleyerek işvereninden kıdem tazminatı talep edebilir. Bu hak, kanunda yaşlılık aylığıyla aynı fesih türü içinde düzenlenir ve en az bir yıllık kıdem şartına bağlıdır.
İşçi, SGK'dan aldığı malullük aylığı yazısını işverenine ibraz ederek iş sözleşmesini feshedebilir. Bu süreç ve kıdem tazminatına ilişkin ayrıntılar Emeklilik Sebebiyle Haklı Fesih yazımızda ele alınmaktadır. Yargıtay, iş sözleşmesinin işçinin malulen emekli olması nedeniyle sona erdiği hallerde kıdem tazminatı talebinin kabulü gerektiğini kabul etmektedir.[3]
Malullük Aylığı Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Malullük aylığı, sigortalının prim ödeme gün sayısına göre farklı bir taban üzerinden hesaplanır. Prim gün sayısı düşük olan sigortalı bile belirli bir taban gün sayısı üzerinden aylık alabilir.[4]
| Prim Gün Sayısı | Hesaplama Tabanı |
|---|---|
| 9.000 günden az | 9.000 gün üzerinden hesaplanır |
| 9.000 gün ve üzeri | Fiilen ödenen gün sayısı üzerinden hesaplanır |
Bu taban uygulaması, kısa çalışma geçmişine sahip ama ağır bir sağlık kaybı yaşayan sigortalıyı düşük aylıktan korumak amacı taşır.
Malulen Emeklilik ile Yaşlılık Aylığı Arasındaki Fark Nedir?
Malulen emeklilik, yaş ve uzun prim gün şartı aranmaksızın sağlık durumuna dayanarak bağlanan bir aylıktır. Yaşlılık aylığı ise yaş, sigortalılık süresi ve daha yüksek bir prim gün sayısının birlikte sağlanmasını gerektirir. İki hakkın şartları ve sigorta giriş tarihine göre değişen kademeleri Yaşlılık Aylığı yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Malullük Aylığı Ne Zaman Bağlanmaya Başlar?
Malullük aylığı, sigortalının maluliyet tespiti için SGK'ya başvurduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren bağlanır. Başvuru ile heyet raporunun kesinleşmesi arasında geçen süre, aylığın başlangıç tarihini geriye götürmez.
Bu nedenle sağlık durumu ağırlaşan bir sigortalının başvurusunu geciktirmemesi önerilir. Uygulamada, başvuru tarihinin geç kalması, aylık bağlanana kadar geçen dönemin gelirsiz geçmesine yol açan en sık karşılaşılan sorundur.
Daha önce çalışırken malullük aylığı almış ancak sonradan iyileşerek aylığı kesilmiş bir sigortalı, sağlık durumu yeniden kötüleşirse aylığın yeniden bağlanmasını talep edebilir. Bu talep de aynı heyet raporu sürecine tabidir.
Gerekli Belgeler Nelerdir?
Başvuru sırasında istenen belgeler kişinin dosyasına göre değişebilir, ancak aşağıdaki belgeler çoğu başvuruda ortak olarak aranır.
- Tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi
- Nüfus cüzdanı veya kimlik belgesi örneği
- Mevcut tıbbi rapor, tetkik ve epikriz gibi sağlık kayıtları
- Varsa daha önce alınmış heyet raporları
Malulen emekli nasıl olunur konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İş Göremezlik Raporu Heyet Raporuyla Karıştırılmamalıdır
Malulen emeklilik başvurusunda alınan heyet raporu, geçici bir rahatsızlık için düzenlenen İş Göremezlik Raporu ile aynı şey değildir. İş göremezlik raporu, sigortalının kısa süreli çalışamama halinde SGK'dan günlük ödenek almasını sağlar ve malullük tespitiyle doğrudan bağlantılı değildir.
Bu iki belge bazen aynı hastalık sürecinde art arda düzenlenebilir, ancak amaçları ve sonuçları farklıdır. Bir sigortalının uzun süreli rapor alması tek başına malulen emeklilik hakkı doğurmaz.
Malulen Emekli Nasıl Olunur Hakkında Sık Sorulan Sorular
Malulen emekli nasıl olunur sürecinde okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.
Malulen emeklilikte yaş şartı var mıdır?
Hayır. Malulen emeklilik, yaşa bakılmaksızın çalışma gücü kaybı oranı ve sınırlı bir prim geçmişi üzerinden değerlendirilir.
Malulen emeklilik için çalışıyor olmak engel midir?
Aylığın bağlanabilmesi için sigortalının başvuru sırasında fiilen çalışmıyor olması ve sigortalılığının sona ermiş olması gerekir. Çalışmaya devam eden sigortalıya malullük aylığı bağlanmaz.
Malulen emeklilik başvurusu ne kadar sürer?
Süre, hastane sevkinin ve sağlık kurulu değerlendirmesinin ne kadar sürdüğüne göre değişir. Eksiksiz belgeyle yapılan başvurular genellikle daha kısa sürede sonuçlanır.
Malulen emekli olan kişi tekrar çalışabilir mi?
Malulen emekli olan kişi isterse sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edebilir, ancak aylığın kesilip kesilmeyeceği çalışma şekline ve gelire göre ayrıca değerlendirilir.
Malullük aylığı ile toptan ödeme aynı şey midir?
Hayır. Malullük aylığı düzenli aylık ödemedir, toptan ödeme ise aylık bağlanacak prim günü bulunmayan ancak sigortalılık süresi dolan kişilere yapılan tek seferlik ödemedir.
Malulen emeklilikte prim borcu olması başvuruyu engeller mi?
Prim borcu, aylığın bağlanmasını tek başına engellemez, ancak hesaplamaya ve ödeme sürecine etki edebilir. Borç durumunun SGK ile netleştirilmesi önerilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 25 - Malul sayılma ve çalışma gücü kaybı oranının tespiti.
[2] 5510 sayılı Kanun, madde 26 - Malullük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları.
[3] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2017/17239, K. 2020/12274, T. 19.10.2020 — iş sözleşmesinin işçinin malulen emekli olması nedeniyle sona erdiği hallerde kıdem tazminatı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği.
[4] 5510 sayılı Kanun, madde 27 - Malullük aylığının hesaplanması.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
