İşe İade Davası Nasıl Açılır? Şartlar ve Süre

İşe iade davası nasıl açılır sorusunun cevabı üç unsura bağlıdır: işçinin iş güvencesi kapsamında olması, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun işletilmesi ve dava açma süresine uyulmasıdır. Bu üç unsurdan biri eksikse dava, esasa girilmeden usulden reddedilebilir. Bu yazı, işe iade davasının şartlarını, süresini ve kazanılması halinde doğan sonuçları anlatmaktadır.

İşe iade davası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İçindekiler7 başlık

1. İşe İade Davası Açabilmek İçin İş Güvencesi Kapsamında Olma Şartı
2. İşe İade Davasında Arabuluculuk Başvurusu ve Dava Açma Süreleri
3. İşe İade Davası Süreci Nasıl İşler?
   1. İşe İade Davasında Verilen Karar Kesin midir?
4. İşe İade Davası Kazanılırsa Sonuçları Nelerdir?
5. İşe İade Davası Kaybedilirse Ne Olur?
6. İşe İade Davası Nasıl Açılır Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşe İade Davası Açabilmek İçin İş Güvencesi Kapsamında Olma Şartı

İşe iade davası açabilmek için işçinin belirsiz süreli sözleşmeyle çalışıyor olması, işyerinde otuz veya daha fazla işçi bulunması ve işçinin en az altı aylık kıdeminin olması gerekir. İşveren vekili sıfatını taşıyan işçiler bu haktan yararlanamaz, çünkü kanun bu korumayı yalnızca iş güvencesi kapsamındaki çalışanlara tanımaktadır.

Bu şartlardan biri eksikse işçi işe iade davası açamaz. Bu durumda haksız fesih iddiasını yalnızca kötüniyet tazminatı veya kıdem ve ihbar tazminatı talebiyle ileri sürebilir. Şartların her birinin nasıl değerlendirildiği, işyeri işçi sayısının hangi tarihe göre hesaplandığı ve istisnaları İş Güvencesi ve İşe İade Şartları yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

İşe iade davası nasıl açılır ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İşe İade Davasında Arabuluculuk Başvurusu ve Dava Açma Süreleri

İşe iade davası açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu başvuru, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılmalıdır.^[1] Süre kaçırıldığında işçi, feshin geçersizliğini artık işe iade yoluyla değil, yalnızca tazminat talepleriyle ileri sürebilir.

Arabuluculuk süreci, başvurudan itibaren kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırılır. Tarafların anlaşamaması halinde arabulucu bu süreyi bir hafta daha uzatabilir. Taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa arabulucu bir son tutanak düzenler.

Dava açma süresi bu son tutanağın düzenlendiği tarihten başlar ve iki hafta ile sınırlıdır.^[2] Bu süre hak düşürücüdür. İki haftalık süre içinde dava açılmazsa işçi işe iade hakkını kaybeder, yalnızca varsa diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.

İşe İade Davası Süreci Nasıl İşler?

İşe iade davası süreci, fesih bildiriminden mahkeme kararına kadar belirli bir sırayla ilerler. Süreç aşağıdaki adımlarla işler.

1. Fesih bildiriminin işçiye tebliğ edilmesi ve tebliğ tarihinin tespiti.
2. Bir ay içinde arabulucuya başvurulması.
3. Arabuluculuk görüşmelerinin yapılması ve anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesi.
4. Son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması.
5. Dava dilekçesinin, taraf bilgileri, fesih bilgileri ve arabuluculuk tutanağıyla birlikte mahkemeye sunulması.
6. Duruşma, delil ve varsa tanık dinlenmesi aşamalarının tamamlanması.
7. Mahkemenin feshin geçerli olup olmadığına karar vermesi.

Dava dilekçesinde talep sonucunun açık biçimde yazılması, yargılamanın hızlı ilerlemesi açısından önem taşır. Dilekçenin hangi unsurları içermesi gerektiği ve örnek bir metin İşe İade Dava Dilekçesi Örneği yazımızda yer almaktadır.

İşe İade Davasında Verilen Karar Kesin midir?

İşe iade davasında ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yolu, dava değerine bakılmaksızın her zaman açıktır çünkü işe iade davası maktu harca tabidir ve HMK m.341/2'deki malvarlığı davalarına özgü kesinlik sınırının kapsamına girmez. Buna karşılık bölge adliye mahkemesinin bu davada verdiği karar kesindir, Yargıtaya temyiz yoluyla götürülemez.^[3]

Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.

Uygulamada işe iade davaları, kanunun öngördüğü dört aylık hedef süreden daha uzun sürebilmektedir. Özellikle bilirkişi incelemesi gereken veya tanık sayısı fazla olan dosyalarda yargılama birkaç ayı bulabilir. Buna karşılık işe iade davası maktu harca tabidir ve dava değeri üzerinden nispi harç hesaplanmaz.

İşe İade Davası Kazanılırsa Sonuçları Nelerdir?

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işveren, bir ay içinde işçiyi işe başlatmakla yükümlü olur.^[4] Bu bir aylık süre, işçinin işe başlamak için işverene başvurduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. İşçi de kesinleşen kararın kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmak zorundadır.

Bu on günlük sürenin başlangıcı sık karıştırılan bir noktadır: süre, kararın kesinleşmiş olmasından değil, kesinleşme şerhli kararın işçiye usulüne uygun tebliğ edilmesinden itibaren işler. Yargıtay bu ayrımı şöyle vurgulamıştır:^[5]

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/18378, K. 2015/31595, T. 09.11.2015

"4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre, işçi kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır... 10 günlük süre kesinleşmeden değil, kesinleşmiş kararın tebliğinden itibaren başlar. İşçinin kesinleşen kararı kendi olanakları ile öğrenmesi yetmediği gibi kesinleşme de yetmemekte, kesinleşen kararın tebliğ edilmesi gerekmektedir. Zira burada yasa işçiye en geç ve şekli olarak başvuracağı süreyi düzenlemiştir."

Bu nedenle işçinin, örneğin yalnızca Yargıtay onama kararını duyması veya öğrenmesi yeterli değildir. On günlük süre ancak kesinleşme şerhli kararın kendisine resmi olarak tebliğ edildiği tarihten başlar.

İşe başlama başvurusunun da samimi olması aranır. Yalnızca davanın parasal sonuçlarından yararlanmak amacıyla yapılan bir başvuru koruma sağlamaz. Yargıtay bu ilkeyi şöyle açıklamıştır:^[6]

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2011/18386, K. 2012/3316, T. 05.03.2012

"İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlama niyeti olmadığı halde işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez."

Kararda ele alınan olayda işçi, işverenin belirlediği tarihte işe başlamak üzere işyerine gitmemiş. Bu durum, başvurunun samimi olmadığının ve işçinin gerçekte yalnızca tazminat ve boşta geçen süre ücretini almak istediğinin göstergesi sayılmış ve talepleri reddedilmiştir. Bu nedenle işçinin başvuru sonrası işverenin daveti üzerine fiilen işe gitmesi büyük önem taşır.

İşverenin işçiyi süresinde başlatıp başlatmamasına göre doğan haklar farklılaşır. Aşağıdaki tablo bu iki ihtimali özetler.

İşverenin Tutumu	Doğan Hak
İşçiyi süresinde işe başlatırsa	Yalnızca boşta geçen süreye ait en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir
İşçiyi süresinde başlatmazsa	Dört ile sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı, buna ek olarak boşta geçen süre ücreti ödenir

İşe başlatmama tazminatının miktarı, işçinin kıdemi ve fesih sırasındaki kusur durumu gibi ölçütler dikkate alınarak mahkemece bu aralıkta belirlenir. Boşta geçen süre ücretine ait SGK primleri de işveren tarafından yatırılır, çünkü bu süre fiilen çalışılmamış olsa da hizmetten sayılmaktadır.

Yargıtay, dört ile sekiz aylık aralıkta belirlenecek bu tazminatın hangi ölçütlere göre takdir edileceğini şöyle açıklamıştır:^[7]

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2016/12647, K. 2016/17032, T. 20.10.2016

"4857 sayılı İş Kanununun 21.maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz."

Aynı kararda, üst sınırın aşılabildiği tek istisnanın 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihler olduğu, bu halde tazminatın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Haksız fesih sonrası doğabilecek diğer tazminat kalemleri ve iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin hakları Haksız Yere İşten Çıkarılan İşçinin Hakkı yazımızda genel çerçevesiyle anlatılmaktadır.

İşe İade Davası Kaybedilirse Ne Olur?

Mahkeme feshi geçerli bulursa iş sözleşmesi, işverenin bildirdiği fesih tarihinde sona ermiş sayılır ve işçi işe başlatılmaz. Bu durumda işçi, kıdem ve ihbar tazminatı gibi işe iade talebinden bağımsız alacakları varsa bunları ayrıca talep edebilir. Dava kaybedilmiş olması bu alacakları ortadan kaldırmaz.

Davayı kaybeden taraf, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretini öder. İşçi bu masraf riskini göze almadan önce, elindeki delillerin (yazışma, tanık, tutanak) feshin gerçek sebebini yeterince destekleyip desteklemediğini avukatıyla birlikte değerlendirmelidir.

Bu süreçte deneyimli bir iş avukatından destek almak isterseniz İş Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İşe iade davası konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşe İade Davası Nasıl Açılır Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşe iade davası açma sürecini araştıran okuyucularımızın en çok merak ettiği ek soruları bu başlıkta yanıtladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 20 - Fesih bildirimine itiraz ve usul.

^[2] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3 - Arabuluculuk son tutanağından sonra dava açma süresi.

^[3] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.8/1-a — 4857 sayılı Kanun m.20 uyarınca açılan fesih bildirimine itiraz (işe iade) davalarında bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı temyiz yolu kapalıdır.

^[4] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 21 - Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları.

^[5] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/18378, K. 2015/31595, T. 09.11.2015 — on iş günlük başvuru süresi kararın kesinleşmesinden değil, kesinleşme şerhli kararın işçiye tebliğinden itibaren işler.

^[6] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2011/18386, K. 2012/3316, T. 05.03.2012 — işe iade başvurusunun samimi olması gerekir, gerçekte işe başlama niyeti olmadan yapılan başvuru geçerli sayılmaz.

^[7] Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2016/12647, K. 2016/17032, T. 20.10.2016 — işe başlatmama tazminatı işçinin kıdemi ve fesih sebebi dikkate alınarak dört ile sekiz aylık ücret aralığında belirlenir.