İbraname, işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra işverenden herhangi bir alacağının kalmadığını yazılı olarak beyan ettiği belgedir. Bu belge, işverenin ileride açılabilecek bir alacak davasına karşı kendini güvence altına almak için işçiden aldığı bir ibra sözleşmesi niteliğindedir. İbraname tek taraflı bir makbuz değil, işçinin özgür iradesiyle kurduğu bir sözleşmedir.
İbraname düzenlenmesi konusunda avukatlarımızla görüşmek için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Beş şart aranır: Türk Borçlar Kanunu m. 420 uyarınca ibraname yazılı olmalı, fesihten en az bir ay sonra düzenlenmeli, alacak türü ve tutarı açıkça belirtilmeli, ödeme eksiksiz yapılmalı ve banka aracılığıyla gerçekleşmelidir.
- Bir aylık süre kritiktir: Sözleşmenin sona ermesinden önce veya ilk ay içinde imzalatılan ibraname geçersiz sayılır.
- Eksik şart hükümsüzlük doğurur: Şartlardan biri bulunmuyorsa ibraname alacağın tamamı bakımından kesin hükümsüzdür.
- Ödeme banka üzerinden yapılmalıdır: Elden ödeme, ibranamenin geçerliliğini tartışmalı hâle getirir.
- Kısmi ödeme makbuz sayılır: Eksik ödeme hâlinde belge ibra değil, ödenen tutar kadar makbuz hükmündedir.
- İkaleden farklıdır: İkale sözleşmeyi sona erdirir, ibraname ise sona erme sonrası alacakların ödendiğini gösterir.
İbranamenin Geçerli Olması İçin Hangi Şartlar Aranır?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi işçiden alınan ibranamenin geçerliliğini sıkı şartlara bağlar.[1] Bu şartlardan biri eksikse ibraname kesin hükümsüzdür ve işçi imzaladığı belgeye rağmen alacağını yine talep edebilir.
Kanunun tam metnine Türk Borçlar Kanunu sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Aşağıdaki tablo, ibranamenin geçerli sayılması için birlikte gerçekleşmesi gereken şartları özetler.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Yazılı şekil | İbraname sözlü değil, yazılı olarak düzenlenmelidir |
| En az bir ay bekleme süresi | İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçmeden düzenlenen ibraname geçersizdir |
| Alacağın tür ve miktarının belirtilmesi | Hangi alacaktan ne kadar ibra edildiği açıkça yazılmalıdır |
| Ödemenin banka yoluyla yapılması | Elden yapılan ödeme ibranameyi geçersiz kılar |
| Serbest irade | İbraname baskı, tehdit veya hataya dayalı imzalanmamalıdır |
Bir ay bekleme süresinin amacı, işçinin işten ayrıldığı günün baskısı altında değil sakin bir dönemde alacaklarını değerlendirerek imza atmasını sağlamaktır.[2] İşten ayrılırken düzenlenen ve o gün imzalatılan ibranameler bu sebeple sıklıkla geçersiz kabul edilir.
Yargıtay, bu bir aylık süreyi somut bir tarih hesabıyla denetlemektedir:[3]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/27331, K. 2018/10296, T. 08.05.2018"Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle {ibranamenin} düzenleme tarihi itibarıyla iş sözleşmesinin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık süre geçmediğinin anlaşılmasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir."
Bu kararda işveren, sürenin dolmadan alınan ibranamenin geçerli sayılması gerektiğini temyizde ileri sürmüş, ancak Yargıtay bu itirazı reddederek bir aylık sürenin gün gün hesaplandığını ve eksik kalan sürenin ibranameyi geçersiz kıldığını teyit etmiştir.
İbraname nedir ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Geçersiz İbraname Ne Sonuç Doğurur?
Yukarıdaki beş şarttan biri eksikse ibraname, alacağın tamamı bakımından kesin hükümsüz sayılır ve işçinin dava hakkını ortadan kaldırmaz. Buna karşılık ibraname alacağın miktarını içeriyor ve ödeme banka yoluyla yapılmışsa, geçersiz olsa dahi o kalem bakımından makbuz hükmünde kabul edilir.[4] Yani işçi aynı alacağı bir daha talep edemez, yalnızca ödenenin üzerindeki farkı dava edebilir.
Bu ayrım uygulamada sık karıştırılır. İbranamenin tamamen geçersiz sayılması ile miktar içeren kısmının makbuz sayılması farklı sonuçlar doğurur, bu yüzden her ibraname kendi içeriğine göre ayrı değerlendirilir.
Örneğin işten ayrılışın on beşinci gününde imzalatılan ve 80.000 TL karşılığında düzenlenen bir ibraname, bir aylık bekleme süresini karşılamadığından geçersizdir. Ancak bu tutar banka yoluyla ödenmişse işçi aynı 80.000 TL'yi bir kez daha talep edemez, yalnızca gerçek alacağının bu tutarın üzerinde kalan kısmını dava edebilir.
İşe başlarken veya iş sözleşmesi devam ederken önceden imzalatılan ibranameler ise bir ay şartını hiç karşılamadığından her koşulda geçersizdir.
İbraname Kim Tarafından Düzenlenir?
İbraname metni genellikle işveren veya işveren vekili tarafından hazırlanır ve işçinin onayına sunularak imzalatılır. İşçinin kendi el yazısıyla veya kendi ifadeleriyle bir ibraname kaleme alması şart değildir, önemli olan içeriğin kanundaki beş şartı taşıması ve imzanın işçiye ait olmasıdır.
Uygulamada işverenler, matbu ve standart bir ibra formu kullanır. Ancak her ibraname somut olayda ödenen alacak kalemlerine göre ayrı ayrı doldurulmalıdır, aksi halde miktar içermeyen genel geçer bir ibraname geçerlilik şartını karşılamaz. İbranamede tek tek sayılması gereken kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi kalemler için Feshe Bağlı İşçilik Alacakları yazımıza bakabilirsiniz.
Dosyalarda sık görülen bir hata, ibranamenin "işçinin hiçbir alacağı kalmadığını" tek cümleyle beyan eden, kalem ve tutar belirtmeyen bir metin olarak hazırlanmasıdır. Bu tür genel ibralar, miktar içerme şartını taşımadığından mahkeme önünde delil değeri taşımaz.
İbraname Hangi Durumlarda Düzenlenir?
İbraname en sık iş sözleşmesinin feshi veya istifa sonrasında düzenlenir. Fesih türlerinin işçi ve işveren açısından nasıl işlediği İş Sözleşmesi Nasıl Feshedilir yazımızda anlatılmaktadır. Taraflar arasında karşılıklı anlaşmayla kurulan İkale Anlaşması Nedir sözleşmelerinde de genellikle bir ibra hükmü yer alır, ancak buradaki ibranın geçerliliği yine aynı bir aylık süre şartına tabidir.
Uygulamada bazı işverenler, tazminat ödemekten kaçınmak amacıyla işçiye erken veya eksik bir ibraname imzalatmayı dener. Bu tür girişimlerin hangi hallerde hukuka aykırı sayıldığı Tazminatsız İşten Çıkarma yazımızda ele alınmaktadır.
İbra beyanı, işten ayrılış bildirgesi veya SGK'ya yapılan işten çıkış bildirimi gibi idari işlemlerle karıştırılmamalıdır. Bu bildirimler yalnızca sigortalılık kaydının kapatılmasına yarar, kanunda aranan beş şartı taşımadıkça işçinin alacaklarından feragat ettiği anlamına gelmez.
İbraname Örneği
Aşağıdaki metin, iş sözleşmesinin sona ermesinden en az bir ay sonra düzenlenen bir ibranamenin kısa bir iskeletidir. Her olayda alacak kalemleri ve tutarlar somut duruma göre doldurulmalıdır.
"İBRANAME
Aşağıda imzası bulunan ben {Ad Soyad}, {İşveren Adı} nezdindeki iş sözleşmemin {Fesih Tarihi} tarihinde sona ermesi üzerine; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ve diğer tüm işçilik alacaklarım karşılığında toplam {Tutar} TL'yi banka hesabıma {Ödeme Tarihi} tarihinde eksiksiz tahsil ettiğimi, işverenden başka hiçbir hak ve alacağımın kalmadığını beyan ve kabul ederim.
{Ad Soyad} - {İmza Tarihi}"
İbraname konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İbraname Hakkında Sık Sorulan Sorular
İbraname nedir sorusuna ek olarak okuyucularımızın en çok merak ettiği noktaları bu başlıkta yanıtladık.
İşe girerken imzalatılan ibraname geçerli midir?
Hayır, ibraname ancak iş sözleşmesi sona erdikten en az bir ay sonra düzenlenebilir. İşe başlarken veya çalışma devam ederken imzalatılan ibraname geçersizdir.
İbraname imzalayan işçi daha sonra dava açabilir mi?
Evet, ibraname kanunda aranan beş şarttan birini taşımıyorsa geçersiz sayılır ve işçi imzasına rağmen alacağını dava yoluyla talep edebilir.
Kısmi ibra geçerli sayılır mı?
Evet, ibraname yalnızca bazı alacak kalemlerini kapsayabilir. Miktar içeren ve banka yoluyla ödenen kısım, geçersiz olsa bile o kalem bakımından makbuz hükmündedir.
İbranamenin noterde düzenlenmesi zorunlu mudur?
Hayır, kanun ibraname için noter şartı aramaz. Yazılı şekilde düzenlenip işçi tarafından imzalanması yeterlidir.
İkale sözleşmesindeki ibra hükmü de aynı şartlara mı tabidir?
Evet, ikale sözleşmesi içinde yer alan ibra hükmü de aynı bir aylık süre ve banka ödemesi şartlarına tabidir. Bu şartlar sağlanmazsa ibra hükmü de geçersiz sayılır.
Kıdem ve ihbar tazminatı elden ödenirse ibraname geçerli olur mu?
Hayır, ödemenin banka yoluyla yapılmış olması ibranamenin geçerlilik şartlarından biridir. Elden yapılan ödeme, diğer şartlar sağlansa bile ibranameyi geçersiz kılar.
Referans ve Kaynaklar
[1] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 420/1 - İbra sözleşmesinin geçerlilik şartları. (mevzuat.gov.tr)
[2] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 420 gerekçesi - Bir aylık bekleme süresinin işçiyi baskı altında ibra vermekten koruma amacı. (mevzuat.gov.tr)
[3] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/27331, K. 2018/10296, T. 08.05.2018 — iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir aylık süre geçmeden düzenlenen ibranamenin geçersiz sayılması gerektiği.
[4] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 420/2 - Miktar içeren ibra hükmünün makbuz sayılması. (mevzuat.gov.tr)
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
