Lise mezunu olarak memuriyete giren biri için derece kademe hesaplama 13. derecenin 3. kademesinden başlar ve bu memur bir yıl sonra 12. derecenin 1. kademesine geçer. Aynı sürede 9/1'den başlayan lisans mezunu ise yalnızca bir kademe ilerleyerek 9/2'ye gelir.
Aşağıdaki araç girişteki öğrenim durumunu, mühendis, hekim ve avukat ilavelerini, memuriyete başlama ve asalet tarihini, askerlik ile önceki hizmet süresini, lisansüstü eğitimi, doçentliği, öncelikli yörede geçen süreyi ve disiplin durumunu alır. Sonuçta bugünkü derece ve kademeyi, gösterge rakamını ve bir sonraki ilerlemeye kalan süreyi gösterir.
"Derece Kademe Hesaplama" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Derece Kademe Hesaplama" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Öğrenim ve Hizmet Bilgileri
Derece Kademe Hesaplama Nasıl Yapılır?
Hesap, öğrenim durumuna göre belirlenen giriş noktasına her hizmet yılı için bir kademe eklenerek yapılır. Kademe ilerlemesi için memurun bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve derecesinde ilerleyebileceği bir kademe bulunması gerekir.[1]
Derece yükselmesi ise ayrı şartlara bağlıdır. 657 sayılı Kanun'un 68. maddesi üst derecede boş kadro bulunmasını, memurun derecesinde en az 3 yıl ve o derecenin 3. kademesinde 1 yıl geçirmesini arar.[2] Bu yüzden 9/1'den başlayan lisans mezunu 9/2 ve 9/3'ten geçerek üçüncü yılın sonunda 8/1'e yükselir.
Giriş derecesinin ileri kademesinden başlayan memurun bu kademelere karşılık gelen süresi, 3 yıllık bekleme süresinin hesabında ayrıca sayılır. Lise mezununun 13/3'ten başlayıp bir yıl sonra 12/1'e geçmesi bu kuraldan kaynaklanır. İlavesiz ilerleyen lisans mezunu ise 1. dereceye 24 yıllık hizmetin sonunda ulaşır.
Araç derece yükselmesinde üst derecede boş kadro bulunduğunu varsayar. Kadro yoksa memurun kazanılmış hak aylık derecesi yükselir ama kadro derecesi yerinde kalır, kadro derecesinin pasaport gibi haklara etkisi Yeşil Pasaport Kadro Derecesi Belge Talebi yazımızda anlatılmıştır.
Derece Kademe Tablosunda Giriş ve Tavan Noktaları
657 sayılı Kanun'un 36. maddesi her öğrenim düzeyi için giriş derecesini ve yükselinebilecek en üst dereceyi ayrı ayrı belirler.[3] Araçta seçilebilen öğrenim durumları ve kanundaki karşılıkları şöyledir.
| Öğrenim durumu | Giriş derece/kademe | Yükselinebilecek derece |
|---|---|---|
| İlkokul | 15/1 | 7 |
| Ortaokul | 14/2 | 5 |
| Ortaokul dengi mesleki veya teknik | 14/3 | 5 |
| Lise | 13/3 | 3 |
| Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik | 13/1 | 4 |
| Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik | 13/2 | 4 |
| Lise dengi mesleki veya teknik | 12/2 | 3 |
| Lise üstü 1 yıllık mesleki veya teknik | 11/1 | 2 |
| Lise üstü 2 yıl veya ortaokul üstü en az 5 yıl mesleki veya teknik | 10/1 | 2 |
| Lise üstü 3 yıl mesleki veya teknik | 10/2 | 2 |
| 2 yıllık yükseköğrenim | 10/2 | 1 |
| 3 yıllık yükseköğrenim | 10/3 | 1 |
| 4 yıllık yükseköğrenim | 9/1 | 1 |
| 5 yıllık yükseköğrenim | 9/2 | 1 |
| 6 yıllık yükseköğrenim | 9/3 | 1 |
Tavana ulaşan memurun kademesi o derecenin son kademesine kadar ilerler. Tavan derecenin 4. kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yılda disiplin cezası almayan memurun kazanılmış hak aylığı ise kadro şartı aranmadan bir üst dereceye yükseltilir.[4] Araç bu istisnai yükselmeyi hesaba katmaz. Bulunulan derece ve kademenin gösterge rakamı aylık katsayıyla maaşa çevrilir, katsayı artışları Memur Maaş Zammı yazımızda izlenir.
Memuriyette iken üst öğrenimi bitiren memur, aynı öğrenimi ara vermeden bitirip memur olan emsalinin ulaştığı derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla yükseltilir. Bu intibakta memuriyette geçen başarılı hizmetin her yılı bir kademe, her üç yılı bir derece sayılır. Derece ile kademe arasındaki temel fark için Memuriyet Kademeleri Nelerdir? yazımıza bakılabilir.
Doktor, Mühendis ve Avukatta Başlangıç İlaveleri
Bazı meslek mensupları öğrenim durumlarının giriş noktasına eklenen bir ilaveyle memuriyete başlar. Dört yıllık yükseköğrenim görüp mühendis veya mimar sıfatını alanlar ile teknik hizmetler sınıfında görev alan jeolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi gibi lisansiyerler giriş derecelerine bir derece eklenerek atanır.
Tabip, diş tabibi, veteriner hekim ve eczacı gibi sağlık bilimleri lisansiyerleri de giriş derece ve kademelerine bir derece eklenerek hizmete alınır. Avukatlık stajını memuriyete girmeden önce açıkta yapanlara iki kademe, memuriyetteyken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Araçtaki meslek ilavesi ve avukatlık stajı alanları bu ilaveleri giriş noktasına ekler. Örneğin 6 yıllık tıp fakültesini bitiren hekim 9/3 yerine 8/3'ten başlar, 4 yıllık fakülte mezunu mühendis ise 8/1'den başlar.
Askerlik ve Önceki Hizmetler Derece Kademeye Sayılır mı?
Muvazzaf askerlikte geçen süre derece ve kademe hesabında değerlendirilir, bunun zamanı ise memuriyetin askerlikten önce mi sonra mı başladığına göre değişir. Memurken askere giden kişinin askerlik süresi, ayrıldığı sırada bulunduğu derecede kademe ilerlemesi olarak işlenir ve 3 yılı aşan kısmı üst dereceye terfide değerlendirilir.[5]
Askerliğini yaptıktan sonra memur olan kişide ise süre adaylık döneminde değil, asaletin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi olarak değerlendirilir.[6] Araç askerlik süresini asaletin onaylandığı tarihte ekler. Bu tarih girilmezse adaylığın en kısa süresi olan bir yıl esas alınır ve askerliğin her tam yılı bir kademe sayılır. Yıla tamamlanmayan askerlik ayı araçta dikkate alınmaz, kurumun intibak yazısı farklıysa o yazı esas alınır.
Memuriyet öncesi hizmetler ise 36. maddede sayılan sınıflarda ve oranlarda hesaba girer.
- Teknik ile sağlık hizmetleri sınıfında kamu kurumlarında geçen sürenin tamamı, mesleğiyle ilgili kalan sürenin 3/4'ü
- Avukatlık hizmetleri sınıfında serbest avukatlıkta geçen sürenin 3/4'ü
- Basın kartıyla fiilen gazetecilik yapılan sürenin 3/4'ü
- Özel okulda öğretmenlik veya yöneticilikte geçen sürenin 2/3'ü
- 657 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre sözleşmeli geçen sürenin tamamı
Bu hesaplarda yalnızca özel sektörde geçen sürenin sayılan kısmı 12 yılı geçemez. Araçta tamamı sayılan süre ile özel sektörde geçen süre ayrı girilir. Özel sektör süresine seçilen oran ve 12 yıllık sınır araç tarafından uygulanır.
Yüksek Lisans, Doktora ve Sekiz Yıl Kademesi
Memuriyetten önce ya da memurken yüksek lisans derecesi alana bir kademe ilerlemesi, mesleğiyle ilgili dalda doktora yapana ya da tıpta uzmanlık belgesi alana bir derece yükselmesi uygulanır. Yüksek lisans kademesinden yararlanmış memur ise doktorayı tamamladığında bir derece yerine iki kademe alır.
Doktora üstü doçentlik unvanını üniversitede görevliyken kazanan bir derece, başka bir memuriyetteyken kazanan iki kademe ilerlemesi alır. Araç doçentliği ve tıpta uzmanlığı seçenek olarak alır. Lisansüstü ilerlemeleri ise memuriyetin başından itibaren uygular, bu yüzden belgesini memurken alan kişide sonuç belgeden önceki yıllar için ileride görünür.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memura, aylık derecesinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır. Şartı sağlayan memur hak kazandığı tarihten geçerli olarak başkaca bir işleme gerek kalmadan ilerlemiş sayılır, uyarma ya da kınama gibi en hafif ceza bile bu hakkı o sekiz yıllık dönem için ortadan kaldırır.
Araç sekiz yıllık kademeyi yalnızca memuriyette geçen süre üzerinden, her sekizinci yılın sonunda ekler. Askerlik ve önceki hizmetler bu süreye katılmaz, çünkü kanun disiplin cezası almamayı memuriyet süresine bağlar.
"Derece Kademe Hesaplama" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Derece Kademe Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Derece kademe hesaplama sonucunu kendi intibak yazısıyla karşılaştıran memurların merak ettiği noktalar aşağıdadır.
8 yıla 1 kademe mi derece mi verilir?
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memura bir kademe ilerlemesi verilir. Bu kademe, aylık derecesinin yükseltilmesinde de dikkate alınır.
3 derece 1 kademe kaç yıldır?
İlavesiz ilerleyen ve boş kadro sorunu yaşamayan lisans mezunu memur için 3/1, 18 yıllık hizmete karşılık gelir. 9/1'den başlayan memur her üç yılda bir derece yükselerek altıncı yükselmede 3. dereceye ulaşır, askerlik ve sekiz yıl kademesi bu süreyi kısaltır.
1 kademe ilerlemesi maaşa ne kadar yansır?
Kademe ilerlemesi gösterge rakamını birkaç puan artırır. 9/1'den 9/2'ye geçişte gösterge 620'den 630'a çıkar ve bu 10 puanlık fark Temmuz-Aralık 2026 aylık katsayısıyla gösterge aylığına yaklaşık 15,76 TL ekler.
2 yıla 1 kademe kimlere verilir?
Belirli süre görev yapmak üzere zorunlu olarak kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere atanan memurlara, bu yörelerde fiilen çalışarak geçirdikleri her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır, iki yıldan kısa süreler dikkate alınmaz. (657 sayılı Kanun m.64)
9/3'ten sonra hangi derece gelir?
Üst derecede boş kadro bulunuyorsa 9. derecede 3 yılını ve 3. kademede 1 yılını dolduran memur 8. derecenin 1. kademesine yükselir. Kadro yoksa kazanılmış hak aylık derecesi yükselir, kadro derecesi aynı kalır.
Referans ve Kaynaklar
[1] 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.64 - kademe ilerlemesinin şartları ve sekiz yıl disiplin cezasız çalışanlara kademe.
[2] 657 sayılı Kanun m.68 - derece yükselmesinin usul ve şartları.
[3] 657 sayılı Kanun m.36 - öğrenim durumuna göre giriş ve yükselinebilecek derece ve kademeler ile önceki hizmetlerin değerlendirilmesi.
[4] 657 sayılı Kanun m.37 - yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme.
[5] 657 sayılı Kanun m.83 - memurken muvazzaf askerliğe ayrılanların süresinin değerlendirilmesi.
[6] 657 sayılı Kanun m.84 - askerlik sonrası memur olanların kademe intibakı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 16 Eylül 2026
