Çalışma Belgesi Örneği

Çalışma Belgesi

Çalışma belgesi, işten ayrılan işçiye işverenin işin türünü ve çalışma süresini gösterecek biçimde vermek zorunda olduğu belgedir. Zorunluluk 4857 sayılı İş Kanunu'nun 28. maddesinde düzenlenmiştir ve belge her türlü resim ve harçtan muaftır.^[1]

Belge, işçinin yeni iş başvurusunda geçmiş deneyimini kanıtlamasını sağlar. İşverenin işçi hakkındaki görüşünü içeren referans yazısı ise ayrı bir belgedir ve işverenin takdirine bağlıdır.

Çalışma Belgesi Hangi Hallerde Verilir?

Belge, iş sözleşmesi hangi sebeple sona ermiş olursa olsun verilir. İstifa, işveren feshi, haklı fesih ya da sürenin dolması arasında fark yoktur. İşveren belgeyi işten ayrılan işçiye kendiliğinden vermelidir, işçi ayrıca istediğinde de düzenlemek zorundadır.

Kanun belgeyi "işten ayrılan işçiye" tanır. İş ilişkisi sürerken de işçi, Türk Borçlar Kanunu'nun 426. maddesi uyarınca işin türünü ve süresini gösteren hizmet belgesi isteyebilir. Bu madde işverene belgeyi "her zaman" verme yükümlülüğü yükler.

Uygulamada belge çoğunlukla işten çıkış işlemleriyle birlikte teslim edilir. Fesih bildirimine bu belgenin nereden alınacağının yazılması tartışmayı önler. Bildirim örneği İşveren Fesih Bildirimi Örneği yazımızda yer almaktadır.

Çalışma Belgesinde Neler Yer Alır?

Kanun belgenin işin çeşidini ve süresini göstermesini ister. İşçi açıkça isterse işveren, Türk Borçlar Kanunu m.426 uyarınca belgeye işçinin işteki becerisini, tutum ve davranışını da yazmak zorundadır. Halk arasında bonservis denilen belge budur.

Belgede bulunması gereken bilgiler şunlardır:

• İşyerinin unvanı, adresi ve SGK sicil numarası
• İşçinin kimlik bilgileri
• İşe giriş ve çıkış tarihleri
• Yapılan işin türü ve unvan
• Tam ya da kısmi süreli çalışma bilgisi
• Düzenleme tarihi, yetkili imzası ve kaşe

İşçi istemedikçe belgeye davranış ve verim hakkında not yazılamaz. "Disiplin cezası aldı" ya da "verimsizdi" gibi talep dışı ifadeler Türk Borçlar Kanunu m.426'ya aykırıdır, gerçeğe aykırı bilgi ise İş Kanunu m.28 uyarınca tazminat sebebi olur.

Çalışma Belgesi Verilmezse Ne Olur?

Belgenin verilmemesi ya da yanlış bilgi içermesi işçiye tazminat hakkı verir. Bu hak 28. maddenin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir ve zarar, belgesizlik sebebiyle kaçırılan iş fırsatı gibi somut bir kayıpla ispatlanır.

Zarar gören yeni işveren de tazminat isteyebilir. Yanlış bilgiye güvenerek işçiyi işe alan işveren, eski işverene karşı dava açabilir.

İdari yaptırım ayrıca uygulanır. İş Kanunu'nun 99. maddesi belge vermeyen ya da gerçeğe aykırı belge düzenleyen işverene işçi başına idari para cezası öngörür. Ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranında artar.

Çalışma Belgesi Yerine Hangi Belgeler Kullanılabilir?

Çalışma belgesinin yerini tam tutan bir belge yoktur, en yakın kanıt SGK hizmet dökümüdür. Döküm çalışma süresini gösterir, ancak işin türünü göstermez. Döküm e-Devlet üzerinden alınabilir ve nasıl alınacağı SGK Hizmet Dökümü Nasıl Alınır yazımızda aktarılıyor.

Hizmet dökümü çalışma belgesinin yerine geçmez. Yeni işveren pozisyon ve unvan bilgisini dökümden göremediği için işçi, eski işverenden belgeyi ısrarla ister. Alamıyorsa noter aracılığıyla yazılı talep gönderir.

Çalışma Belgesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Belgenin zorunlu olup olmadığı ve referans mektubundan farkı en sık sorulanlar.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 28 ve madde 99; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 426.