Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih

Sağlık nedeniyle haklı fesih, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde işçiye tanınan derhal fesih hakkıdır. İşçi bu hakkı kullandığında ihbar süresini beklemez ve kıdem tazminatına hak kazanır.

Bu hak, işverenin işçiyi sağlık sorunu nedeniyle işten çıkardığı zorunlu fesihten farklıdır. Feshi başlatan taraf burada işçinin kendisidir.

Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Sağlık Nedeniyle Haklı Feshin Yasal Dayanağı Nedir?

İşçinin sağlık nedeniyle haklı fesih hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasında iki ayrı bent halinde düzenlenir.^[1] Birinci bent işin niteliğinden doğan bir tehlikeyi kapsar. İkinci bent ise işverenin veya işçinin sürekli ve yakından görüştüğü başka bir işçinin taşıdığı hastalığı düzenler.

Aşağıdaki tablo bu iki bendi özetler.

Bent	Kapsadığı Durum
Madde 24/I-a	İşin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hale gelmişse
Madde 24/I-b	İşveren veya işçinin sürekli ve doğrudan görüştüğü başka bir işçi, bulaşıcı ya da işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanmışsa

İşçi bu hakkı kullanırken ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerindeki gibi altı iş günlük bir süreyle bağlı değildir.^[2] Tehlike sürdüğü sürece fesih hakkı da devam eder.

Sağlık nedeniyle haklı fesih ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

İşin Niteliğinden Kaynaklanan Sağlık Tehlikesi Ne Zaman Fesih Sebebi Sayılır?

İşin niteliğinden doğan tehlike, işe başlarken var olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Kanun bu ayrımı yapmaz, işçinin işe girerken tehlikeyi bilip bilmediği önem taşımaz.

Kimyasal madde ile çalışma, ağır kaldırma gerektiren işler veya toza, gürültüye ve titreşime sürekli maruz kalma bu kapsamda değerlendirilen durumlardandır. İşçinin daha önce sağlıklıyken bu işi yapıyor olması, işin sonradan sağlığa zararlı hale gelmesini engellemez.

Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.

İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemleri de bu değerlendirmede belirleyicidir. İşveren gerekli önlemleri aldığı halde tehlike işin doğasından kaynaklanıyorsa, işçinin fesih hakkı yine doğar. Önlem eksikliği ayrıca işvereni ayrı bir tazminat sorumluluğuyla karşı karşıya bırakabilir.

İşveren veya Başka Bir İşçinin Hastalığı Fesih Sebebi Olur mu?

Evet. İşçinin sürekli ve yakından görüştüğü işveren veya bir başka işçi bulaşıcı bir hastalığa yakalanırsa ya da işçinin yaptığı işle bağdaşmayan bir rahatsızlık taşırsa işçi sözleşmesini feshedebilir. Bu bent, işçinin kendi sağlığını değil, çevresindeki kişinin sağlık durumunu esas alır.

Uygulamada bu bent, yakın temas gerektiren küçük işyerlerinde daha sık gündeme gelir. Büyük işyerlerinde işçinin hastalık taşıyan kişiyle sürekli ve doğrudan teması ispatlanamazsa fesih hakkı doğmaz.

Sağlık Nedeniyle Fesihte Rapor Şart mı?

Kanun metninde açık bir rapor şartı yer almaz, ancak Yargıtay uygulamasında işçinin tehlikeyi tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınan heyet raporuyla ispatlaması aranır. Tek hekim raporu bu ispat için genellikle yeterli görülmez.

İspat yükü işçidedir. İşçi tehlikeyi raporla veya diğer delillerle gösteremezse yaptığı fesih haksız sayılabilir ve kıdem tazminatı hakkını kaybedebilir.

Uygulamada işçilerin fesihten önce rapor almadan işi bırakması sık karşılaşılan bir hatadır. İşten ayrılmadan önce sağlık kurulu başvurusunun yapılması ve raporun fesih dilekçesine eklenmesi, ileride çıkabilecek bir davada belirleyici rol oynar.

Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih, Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesihten Nasıl Ayrılır?

Bu iki kavram sık karıştırılır, oysa feshi başlatan taraf farklıdır. Sağlık nedeniyle haklı fesihte sözleşmeyi sona erdiren işçidir. Sağlık sebebiyle zorunlu fesihte ise işçinin uzayan istirahat raporu nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkını kullanan işverendir.

Aşağıdaki tablo bu iki müesseseyi karşılaştırır.

Yön	Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih (m. 24/I)	Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesih (m. 25/I)
Feshi kim yapar	İşçi	İşveren
Dayanak	İşin sağlığa zararlı hale gelmesi veya çevredeki kişinin hastalığı	İstirahat raporunun ihbar süresini altı hafta aşması
Kıdem tazminatı	Doğar	Doğar
İhbar tazminatı	Doğmaz	Doğmaz

İşverenin bu konudaki fesih hakkının şartları Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesih yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Sağlık Nedeniyle Haklı Fesihte Hangi Tazminatlar Ödenir?

İşçiye kıdem tazminatı ödenir, çünkü fesih işçinin kusuruna değil sağlığını korumasına dayanır. İhbar tazminatı ise doğmaz, zira işçi ihbar süresini beklemeden derhal fesih hakkını kullanmaktadır.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti de diğer haklı fesih hallerinde olduğu gibi işçiye ödenir. Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden, güncel tavan tutarına kadar hesaplanır.^[3]

Bu, işçinin kullanabileceği haklı fesih sebeplerinden yalnızca biridir. Ücretin ödenmemesi, mobbing ve işyeri koşullarına bağlı diğer haklı fesih sebeplerinin tam listesi İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda yer almaktadır.

İşçi haklarınızla ilgili sorularınız için İşçi Hakları Danışma Hattı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 24 - İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı. (mevzuat.gov.tr)

^[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 26 - Derhal fesih hakkını kullanma süresi.

^[3] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14 - Kıdem tazminatı. (mevzuat.gov.tr)