Sağlık nedeniyle haklı fesih, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde işçiye tanınan derhal fesih hakkıdır. İşçi bu hakkı kullandığında ihbar süresini beklemez ve kıdem tazminatına hak kazanır. Tazminatın şartları Kıdem Tazminatı Nedir yazımızda ele alınmaktadır.
Bu hak, işverenin işçiyi sağlık sorunu nedeniyle işten çıkardığı zorunlu fesihten farklıdır. Feshi başlatan taraf burada işçinin kendisidir.
Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Sağlık nedeniyle haklı fesih İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasına göre işin sağlığa tehlikeli hale gelmesinde işçiye kıdem tazminatlı derhal fesih hakkı verir.
- Fıkranın a bendi işin niteliğinden doğan tehlikeyi, b bendi işverenin ya da yakın çalışılan işçinin bulaşıcı hastalığını kapsar.
- Bu fesihte altı iş günlük süre sınırı yoktur, tehlike sürdüğü sürece fesih hakkı devam eder.
- Fesihten önce heyet raporu şart değildir, uyuşmazlıkta tehlikeyi mahkeme tam teşekküllü hastaneden alınan raporla araştırır.
İçindekiler7 başlık
- Sağlık Nedeniyle Haklı Feshin Yasal Dayanağı Nedir?
- İşin Niteliğinden Kaynaklanan Sağlık Tehlikesi Ne Zaman Fesih Sebebi Sayılır?
- İşveren veya Başka Bir İşçinin Hastalığı Fesih Sebebi Olur mu?
- Sağlık Nedeniyle Fesihte Rapor Şart mı?
- Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih, Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesihten Nasıl Ayrılır?
- Sağlık Nedeniyle Haklı Fesihte Hangi Tazminatlar Ödenir?
- Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sağlık Nedeniyle Haklı Feshin Yasal Dayanağı Nedir?
İşçinin sağlık nedeniyle haklı fesih hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasında iki ayrı bent halinde düzenlenir.[1] Birinci bent işin niteliğinden doğan bir tehlikeyi kapsar. İkinci bent ise işverenin veya işçinin sürekli ve yakından görüştüğü başka bir işçinin taşıdığı hastalığı düzenler.
Aşağıdaki tablo bu iki bendi özetler.
| Bent | Kapsadığı Durum |
|---|---|
| Madde 24/I-a | İşin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hale gelmişse |
| Madde 24/I-b | İşveren veya işçinin sürekli ve doğrudan görüştüğü başka bir işçi, bulaşıcı ya da işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanmışsa |
İşçi bu hakkı kullanırken ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerindeki gibi altı iş günlük bir süreyle bağlı değildir.[2] Tehlike sürdüğü sürece fesih hakkı da devam eder.
Sağlık nedeniyle haklı fesih ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
İşin Niteliğinden Kaynaklanan Sağlık Tehlikesi Ne Zaman Fesih Sebebi Sayılır?
İşin niteliğinden doğan tehlike, işe başlarken var olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Kanun bu ayrımı yapmaz, işçinin işe girerken tehlikeyi bilip bilmediği önem taşımaz.
Kimyasal madde ile çalışma, ağır kaldırma gerektiren işler veya toza, gürültüye ve titreşime sürekli maruz kalma bu kapsamda değerlendirilen durumlardandır. İşçinin daha önce sağlıklıyken bu işi yapıyor olması, işin sonradan sağlığa zararlı hale gelmesini engellemez.
Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemleri de bu değerlendirmede belirleyicidir. İşveren gerekli önlemleri aldığı halde tehlike işin doğasından kaynaklanıyorsa, işçinin fesih hakkı yine doğar. Önlem eksikliği ayrıca işvereni ayrı bir tazminat sorumluluğuyla karşı karşıya bırakabilir.
İşveren veya Başka Bir İşçinin Hastalığı Fesih Sebebi Olur mu?
İşçinin sürekli ve yakından görüştüğü işveren veya bir başka işçi bulaşıcı bir hastalığa yakalanırsa ya da işçinin yaptığı işle bağdaşmayan bir rahatsızlık taşırsa işçi sözleşmesini feshedebilir. Bu bent, işçinin kendi sağlığını değil, çevresindeki kişinin sağlık durumunu esas alır.
Uygulamada bu bent, yakın temas gerektiren küçük işyerlerinde daha sık gündeme gelir. Büyük işyerlerinde işçinin hastalık taşıyan kişiyle sürekli ve doğrudan teması ispatlanamazsa fesih hakkı doğmaz.
Sağlık Nedeniyle Fesihte Rapor Şart mı?
Kanun, işçinin sağlık nedeniyle yaptığı fesihte bir rapor şartı aramaz. Sağlık kurulu raporu kanunda yalnızca işverenin, tedavisi mümkün olmayan hastalık nedeniyle yaptığı fesih için öngörülür (m. 25/I-b). Bu yüzden işçinin fesihten önce heyet raporu alması şart değildir. Uyuşmazlık çıkarsa mahkeme işyerinde uzman bilirkişilerle keşif yapar, tam teşekküllü bir devlet hastanesinden rapor alarak tehlikenin varlığını araştırır. Yargıtay, dosyada sağlık kurulu raporu bulunmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı talebini reddeden kararı eksik inceleme sayarak bozmuştur (Yargıtay 22. HD, E. 2017/23875, K. 2019/16386, T. 16.09.2019).
İspat yükü işçidedir, ancak bu yük fesihten önce rapor almayı gerektirmez. İşçinin dayandığı rahatsızlığın işin niteliğinden doğan bir tehlike oluşturup oluşturmadığı, mahkemece uzman hekim raporu aldırılarak belirlenir (Yargıtay 9. HD, E. 2015/28762, K. 2018/23361, T. 17.12.2018). Tehlike bu raporla da ortaya konamazsa fesih haksız sayılır ve kıdem tazminatı hakkı kaybedilir.
İşçinin elinde fesihten önce alınmış bir sağlık raporu varsa, bu raporun fesih bildirimine eklenmesi ispatı kolaylaştırır.
Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih, Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesihten Nasıl Ayrılır?
Bu iki kavram sık karıştırılır, oysa feshi başlatan taraf farklıdır. Sağlık nedeniyle haklı fesihte sözleşmeyi sona erdiren işçidir. Sağlık sebebiyle zorunlu fesihte ise işçinin uzayan istirahat raporu nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkını kullanan işverendir.
Aşağıdaki tablo bu iki müesseseyi karşılaştırır.
| Yön | Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih (m. 24/I) | Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesih (m. 25/I) |
|---|---|---|
| Feshi kim yapar | İşçi | İşveren |
| Dayanak | İşin sağlığa zararlı hale gelmesi veya çevredeki kişinin hastalığı | İstirahat raporunun ihbar süresini altı hafta aşması |
| Kıdem tazminatı | Doğar | Doğar |
| İhbar tazminatı | Doğmaz | Doğmaz |
İşverenin bu konudaki fesih hakkının şartları Sağlık Sebebiyle Zorunlu Fesih yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Sağlık Nedeniyle Haklı Fesihte Hangi Tazminatlar Ödenir?
İşçiye kıdem tazminatı ödenir, çünkü fesih işçinin kusuruna değil sağlığını korumasına dayanır. İhbar tazminatı ise doğmaz, zira işçi ihbar süresini beklemeden derhal fesih hakkını kullanmaktadır.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti de diğer haklı fesih hallerinde olduğu gibi işçiye ödenir. Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden, güncel tavan tutarına kadar hesaplanır.[3]
Bu, işçinin kullanabileceği haklı fesih sebeplerinden yalnızca biridir. Ücretin ödenmemesi, mobbing ve işyeri koşullarına bağlı diğer haklı fesih sebeplerinin tam listesi İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda yer almaktadır.
İşçi haklarınızla ilgili sorularınız için İşçi Hakları Danışma Hattı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Sağlık Nedeniyle Haklı Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sağlık nedeniyle haklı fesih konusunda okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.
Sağlık nedeniyle haklı fesihte işçi rapor almadan işi bırakabilir mi?
Evet. Fesihten önce heyet raporu alınması şart değildir. Uyuşmazlık çıkarsa mahkeme keşif yapar ve tam teşekküllü bir hastaneden rapor aldırarak tehlikenin varlığını araştırır. Fesih, işçinin önceden rapor almamış olmasına göre değil, tehlikenin davada ispatlanıp ispatlanamamasına göre değerlendirilir.
Sağlık nedeniyle haklı fesihte ihbar süresi beklenir mi?
Hayır, işçi bu hakkı kullandığında sözleşme derhal sona erer. İşçi ihbar tazminatı ödemez ve talep de edemez.
İşe girerken bilinen bir rahatsızlık sağlık nedeniyle haklı fesih hakkı doğurur mu?
Evet, işçinin işe başlarken tehlikeyi bilip bilmediği önem taşımaz. Kanun bu konuda bir ayrım yapmaz.
Sağlık nedeniyle fesheden işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Evet, madde 24 kapsamında yapılan fesih kendi isteğiyle işten ayrılma sayılmaz ve işçi diğer şartları taşıması halinde işsizlik ödeneğine hak kazanır.
Sağlık nedeniyle haklı fesih ile meslek hastalığı aynı şey midir?
Hayır, meslek hastalığı işin uzun süre yapılması sonucu oluşan kalıcı bir rahatsızlıktır. Sağlık nedeniyle haklı fesih ise işin sağlığa zararlı hale gelmesini kapsayan daha geniş bir müessesedir.
İşveren sağlık nedeniyle haklı fesih dilekçesini kabul etmezse ne olur?
İşverenin kabulü fesih için gerekli değildir. İşçinin usulüne uygun bildirimi işverene ulaştığında sözleşme kendiliğinden sona erer, uyuşmazlık çıkarsa mahkeme rapor ve delilleri inceler.
Sağlık nedeniyle haklı fesih davası hangi sürede açılır?
Kıdem tazminatı alacağına ilişkin dava, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımı süresi içinde açılabilir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 24 - İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı. (mevzuat.gov.tr)
[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 26 - Derhal fesih hakkını kullanma süresi.
[3] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14 - Kıdem tazminatı. (mevzuat.gov.tr)
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Eylül 2026
