İşten çıkarılan bedelli personeli hakları, bedelli askerlik sürecinin hangi aşamasında işten ayrılmanın gerçekleştiğine göre değişir. İşveren personeli bedelli askerliğe gitmeden önce çıkarabilir, süreç içinde fesih yapabilir ya da personel döndüğünde işe almayabilir. Her durumda doğan hak farklıdır.
Bedelli personel hakları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Aşağıdaki tablo, bedelli askerlik sürecinin hangi aşamasında hangi hakkın doğduğunu özetlemektedir.
| İşten Ayrılma Anı | Doğan Temel Hak |
|---|---|
| Bedelli öncesi işveren feshi | Kıdem/ihbar tazminatı, koşullarına göre işe iade |
| Bedelli sebebiyle işçinin kendi feshi | Kıdem tazminatı (ihbar tazminatı doğmaz) |
| Bedelli dönüşü işe başlatılmama | 3 aylık ücret tutarında tazminat |
- Bildirim tek başına fesih sebebi değildir: İşveren, işçinin bedelli askerliğe gideceğini bildirmesi üzerine sözleşmeyi feshedemez.
- Sözleşme askıya alınır: Askerlik süresince iş sözleşmesi, aksi kararlaştırılmadıkça ücretsiz izin hükümlerine tabi olur.
- İki ay içinde başvuru hakkı: Dönüşte iki ay içinde başvuran personelin işe alınması gerekir, alınmazsa tazminat doğar.
- Kendi isteğiyle ayrılırsa kıdem tazminatı alır: Askerlik nedeniyle fesih yapan personel, bir yıllık kıdem şartını taşıyorsa tazminata hak kazanır.
- İhbar tazminatı doğmaz: Fesih personelden geldiğinde bildirim süresine bağlı tazminat istenemez.
- İşsizlik ödeneği fesih türüne bağlıdır: Ayrılış işverenin feshiyle gerçekleşmişse diğer şartlar sağlandığında ödenek alınabilir.
Bedelli Askerliğe Gidecek İşçi Bu Sebeple İşten Çıkarılabilir mi?
Hayır, işveren yalnızca işçinin bedelli askerliğe gideceğini bildirmesi üzerine iş sözleşmesini feshedemez. Bedelli askerliğe hazırlanmak, kanunda sayılan bir haklı veya geçerli fesih sebebi değildir.
Böyle bir gerekçeyle yapılan fesih, işçinin kıdemine ve işyerindeki işçi sayısına göre geçersiz veya haksız fesih sonucu doğurur. İşveren, işçiyi bu gerekçeyle çıkarırsa kıdem ve ihbar tazminatının yanında, iş güvencesi kapsamındaki işçi için ayrıca işe iade davasıyla karşılaşabilir.
Uygulamada bazı işverenler, kısa süreli bir askerlik ayrılığından kaçınmak için personeli önceden tasfiye etmeyi tercih eder. Bu yaklaşım hukuka aykırıdır ve işverene ek maliyet olarak geri döner.
İşten çıkarılan bedelli personeli hakları ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bedelli Askerlik Süresince İşten Çıkarma Geçerli midir?
Bedelli askerlik süresince iş sözleşmesi, taraflar aksini kararlaştırmadıkça ücretsiz izin hükümleri çerçevesinde askıya alınır.[1] Sözleşme kendiliğinden sona ermez. Sürecin bu boyutu için Bedelli Askerlik Tüm Süreç yazımıza bakabilirsiniz.
İşveren, sözleşme askıda iken işçiyi işten çıkarmak isterse bunu ancak kanunda sayılan haklı veya geçerli bir sebeple yapabilir. Yalnızca "personel askerde, kadroyu boş tutamayız" gerekçesi tek başına geçerli bir fesih sebebi oluşturmaz, işveren geçici olarak vekil personel görevlendirebilir.
Bedelli Dönüşü İşe Alınmayan Personelin Tazminat Hakkı Nedir?
Bedelli askerlik dönüşü iki ay içinde başvurduğu halde işe alınmayan personel, 4857 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca üç aylık ücret tutarında tazminata hak kazanır.[2] Kanun, işverene askerlik sonrası işçiyi işe alma konusunda bir yükümlülük getirmiş ve bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde cezai yaptırım olarak tazminat ödenmesini öngörmüştür.[3] Bu hakkın şartları ve başvuru usulü Askerden Dönünce İşe Başlatmama yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Tazminat, personelin ayrıldığı tarihteki son çıplak ücreti üzerinden hesaplanır. Örneğin aylık brüt ücreti 42.000 TL olan bir personel, terhis olup süresinde başvurduğu halde işe alınmazsa işveren 3 x 42.000 TL = 126.000 TL tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
Bu tazminat, personelin ayrılırken hak ettiği kıdem tazminatından bağımsız ayrı bir alacaktır. Personel, sözleşmesini bedelli askerlik nedeniyle feshederken kıdem tazminatı almışsa, dönüşünde işe alınmaması halinde bu üç aylık tazminatı da ayrıca talep edebilir. İki hak birbirini engellemez.
Bedelli Sebebiyle Kendi İsteğiyle Ayrılan Personelin Kıdem Tazminatı Hakkı Var mıdır?
Evet. Bedelli askerlik nedeniyle iş sözleşmesini kendi isteğiyle fesheden personel, en az bir yıl kıdemi bulunması şartıyla kıdem tazminatına hak kazanır.[4] Bu hakkın yasal dayanağı ve hesaplama yöntemi Askerlik Sebebiyle Haklı Fesih ve Haklar yazımızda ele alınmaktadır.
Bu durumda ihbar tazminatı doğmaz, çünkü fesih kanundan doğan özel bir sona erme halidir. Personelin sevk belgesini işverene ibraz etmesi, hakkın ispatı açısından önemlidir.
Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.
Bedelli Personelin İhbar Tazminatı Hakkı Var mıdır?
İhbar tazminatı, yalnızca işverenin bildirim süresine uymadan yaptığı fesihlerde doğar. Personel bedelli askerliğe gitmeden önce işveren tarafından geçerli bir sebep olmaksızın çıkarılırsa ve ihbar süresine uyulmamışsa, kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı da talep edilebilir.
Buna karşılık personel bedelli askerlik nedeniyle sözleşmesini kendisi feshederse ihbar tazminatı hiç doğmaz, çünkü bu fesih kanundan doğan özel bir sona erme halidir ve bildirim süresi beklenmeden derhal uygulanır. Bedelli dönüşü işe başlatılmama tazminatında da ihbar tazminatı söz konusu olmaz, zira bu tazminat 4857 sayılı Kanun'un 31. maddesine özgü ayrı bir yaptırımdır.
İşten Çıkarılan Bedelli Personel İşsizlik Ödeneği Alabilir mi?
Personelin işten ayrılış nedeni işverenin feshiyse (askerlik öncesi veya dönüşünde işe alınmama), diğer prim ve süre şartlarını taşıyan personel işsizlik ödeneğine hak kazanır. Aranan şartlar İşsizlik Maaşı Şartları yazımızda anlatılmaktadır.
Buna karşılık personel, bedelli askerlik nedeniyle kendi isteğiyle ayrılmışsa bu fesih kendi isteğiyle işten ayrılma sayılmaz ve işsizlik ödeneği hakkı yine doğar. Dürüst bir çekince eklemek gerekir: ödenek başvurusunun süresi işten ayrılış tarihinden itibaren işler, bedelli sürecinin uzaması bu süreyi daraltabilir.
Bedelli Askerlik Süresi Kıdem Hesabına Dahil midir?
Bedelli askerlik süresince iş sözleşmesi askıda kaldığı ve personel işe döndüğünde kıdemi korunduğu için bu süre, işyerindeki kıdem hesabına dahil edilir. Aksine bir anlaşma yoksa askıda geçen süre için ücret veya prim ödemesi yapılmaz.
Bu husus, personelin dönüşünde işe alınmaması halinde hesaplanacak kıdem tazminatı tutarını da etkiler. Askerlik öncesi ve varsa askerlik sonrası çalışılan süreler birlikte değerlendirilir.
İşten çıkarılan bedelli personeli hakları konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İşten Çıkarılan Bedelli Personeli Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bedelli askerlik süreciyle bağlantılı olarak işten çıkarılan veya işe alınmayan personelin en çok sorduğu soruları bu başlıkta yanıtladık.
İşveren bedelli askerliğe gidecek personeli tazminatsız çıkarabilir mi?
Hayır. Bedelli askerliğe hazırlanmak kanunda sayılan bir fesih sebebi değildir. Böyle bir gerekçeyle yapılan fesih geçersiz veya haksız sayılır ve tazminat doğurur.
Bedelli dönüşü işe alınmayan personel ne kadar tazminat alır?
Personel, son çıplak ücreti üzerinden üç aylık ücret tutarında tazminata hak kazanır. Bu tazminat için önce iki ay içinde yazılı başvuru yapılmış olması gerekir.
Kıdem tazminatı ile işe başlatmama tazminatı birlikte alınabilir mi?
Evet. Bedelli sebebiyle ayrılırken alınan kıdem tazminatı ile dönüşte işe alınmama tazminatı farklı olaylara dayanır ve birbirini engellemez.
Bedelli personelin işe alınma talebi kaç gün içinde yapılmalıdır?
Terhis tarihinden itibaren iki ay içinde işverene yazılı başvuru yapılmalıdır. Bu süre geçirilirse işverenin işe alma yükümlülüğü doğmaz.
Bedelli askerlik süresi boyunca sigorta primi ödenir mi?
Hayır, sözleşme askıda kaldığı için işveren bu süre boyunca prim yatırmaz. Personel isterse bu süreyi ayrıca borçlanma yoluyla değerlendirebilir.
Bedelli personel dönüşünde farklı bir pozisyonda işe başlatılabilir mi?
Yalnızca eski işte veya benzeri nitelikte boş yer bulunmuyorsa, ilk boşalan uygun pozisyonda öncelik tanınarak işe alınabilir. Tamamen farklı ve düşük nitelikli bir görev teklifi yükümlülüğü karşılamaz.
Bedelli personel işe alınmama tazminatı için dava açmadan önce ne yapmalıdır?
Bu tazminat işçilik alacağı sayıldığından iş mahkemesinde dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 7179 sayılı Askeralma Kanunu, madde 9 - Bedelli askerliğin şartları ve niteliği.
[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 31 - Askerlik ve kanundan doğan çalışma.
[3] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/1608, K. 2018/448, T. 07.03.2018 — 4857 sayılı Kanun'un 31/4. maddesinin işverene askerlik sonrası işçiyi işe alma yükümlülüğü getirdiği, başlatılmaması halinde cezai yaptırım olarak tazminat ödenmesini öngördüğü.
[4] 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14 - Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle fesihte kıdem tazminatı hakkı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
