İşçi Kamerayla İzlenebilir mi?

İşçi kamerayla izlenebilir mi? İşveren, işçiyi ancak güvenlik veya iş sağlığı ve güvenliği gibi meşru bir amaçla ve ölçülü biçimde kamerayla izleyebilir. Performans veya verimlilik denetimi amacıyla sürekli izleme KVKK'ya aykırıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, işyerlerinde güvenlik kamerası kullanımına ilişkin bir kamuoyu duyurusuyla bu sınırları açıkça belirlemiştir.^[1]

İşçi kamerayla izlenmesi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

İçindekiler10 başlık

1. Hangi Amaçlarla Kamera Kullanımı Hukuka Uygundur?
2. KVKK'nın Orantılılık Testi Kamerayı Nasıl Sınırlar?
3. Kamera Hangi Alanlarda Kesinlikle Kullanılamaz?
4. Ses Kaydı da Görüntüyle Birlikte Alınabilir mi?
5. İşveren Kamera Kullanımını İşçilere Bildirmek Zorunda mıdır?
6. İşçi Kamera Görüntülerine Erişim ve İtiraz Hakkına Sahip midir?
7. Kayıtlar Süresiz Saklanabilir mi?
8. Kamera Kayıtları Disiplin Soruşturmasında Delil Olarak Kullanılabilir mi?
9. Kurallara Aykırı Kamera Kullanımının Yaptırımı Nedir?
10. İşçi Kamerayla İzlenebilir mi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi Amaçlarla Kamera Kullanımı Hukuka Uygundur?

Kamera kullanımı, hırsızlık, yangın ve iş kazası gibi risklere karşı güvenliğin sağlanması ve iş sağlığı ile güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gibi meşru amaçlarla sınırlıdır. Kaydın hırsızlık iddiasında nasıl kullanıldığı İşyerinde Hırsızlık yazımızda anlatılmaktadır. İşçinin çalışma performansını, verimliliğini veya molalarını denetlemek amacıyla kamera kullanılması, KVKK'nın öngördüğü amaç sınırlaması ilkesine aykırıdır.

İşçi kamerayla izlenebilir ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

KVKK'nın Orantılılık Testi Kamerayı Nasıl Sınırlar?

KVKK, kamera sistemlerinin hukuka uygunluğunu tek bir ölçütle değil, orantılılık (ölçülülük) testi ile değerlendirir. Bu testte kamera sayısı, açısı ve kapsadığı alan, güdülen amaçla karşılaştırılır.

Örneğin bir depo girişini gösteren tek kamera meşru sayılabilirken, aynı alanı her açıdan kapsayan ve çalışanların masasına kadar yaklaşan çok sayıda kamera, amaçla orantısız kabul edilir. Kurul, kapsam genişledikçe müdahalenin ağırlaştığını ve haklı bir gerekçe olmadan bu genişlemenin kabul edilemeyeceğini vurgular.

Uygulamada işverenler, kamerayı önce riskli noktalara (kasa, giriş-çıkış, depo) yerleştirip zamanla kapsamı genişletme eğilimindedir. Bu genişleme her seferinde ayrı bir meşru amaç gerektirir. İstisnası da vardır: yüksek riskli sektörlerde (kuyumcu, banka şubesi gibi) daha yoğun bir kamera ağı, somut ve belgelenmiş bir güvenlik gerekçesiyle orantılı kabul edilebilir.

Kamera Hangi Alanlarda Kesinlikle Kullanılamaz?

Tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanları gibi çalışanın mahremiyet beklentisinin yüksek olduğu alanlarda kamera kullanımı kesin olarak yasaktır. Bu alanlarda kamera bulunması, kişilik haklarının ağır ihlali sayılır.

Ses Kaydı da Görüntüyle Birlikte Alınabilir mi?

Ses kaydı, görüntü kaydına göre çok daha müdahaleci kabul edilir ve ayrı bir meşru amaç ile açıkça gerekçelendirilmedikçe hukuka aykırı sayılır. İşyerlerinde salt güvenlik amacıyla kurulan kamera sistemlerinde ses kaydı özelliğinin kapalı tutulması önerilir. Görüşmelerin sürekli kayda alındığı işlerde çalışanın durumunu çağrı merkezi çalışanı hakları yazımızda ayrıca ele aldık.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu da bu yaklaşımı açıkça benimsemiştir.^[2]

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 12.03.2020 tarihli ve 2020/212 sayılı Karar

"Kameralar vasıtasıyla görüntü ile birlikte ses kaydı yapılması, bireylerde her açıdan gözetim altında tutuldukları endişesi yaratabilecek olup... bu yönde bir uygulamanın hakkın özüne zarar vereceği..."

İşveren Kamera Kullanımını İşçilere Bildirmek Zorunda mıdır?

KVKK'nın 10. maddesi gereği işveren, işyerinde kamera bulunduğunu, kaydın hangi amaçla işleneceğini, kimlere aktarılabileceğini, toplama yöntemini, hukuki sebebini ve ilgililerin haklarını işçilere ve ziyaretçilere açık biçimde bildirmek (aydınlatma yükümlülüğü) zorundadır. Bu bildirim genellikle görünür alanlara asılan uyarı levhaları ve iç yönetmeliklerle yapılır.

İşçi Kamera Görüntülerine Erişim ve İtiraz Hakkına Sahip midir?

KVKK'nın 11. maddesi, kişisel verisi işlenen herkese kendisiyle ilgili verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkı tanır. İşçi de bu madde uyarınca işverene başvurarak kendisini gösteren kamera kayıtlarının olup olmadığını sorabilir.

İşverenin başvuruya otuz gün içinde ücretsiz cevap vermesi gerekir. Talep karmaşıksa ek maliyet Kurulun belirlediği tarifeye göre istenebilir. İşveren, talebi haklı bulmazsa gerekçesini açıkça bildirmek zorundadır.

İşveren başvuruyu reddeder veya süresinde cevap vermezse işçi, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunabilir. Kurul, yerinde bulduğu şikayetlerde işverene idari para cezası uygulayabilir.

Kayıtlar Süresiz Saklanabilir mi?

Kayıtlar, amacın gerektirdiği asgari süre kadar saklanmalı ve bu sürenin sonunda otomatik olarak imha edilmelidir. Kayıtların gerekçesiz biçimde uzun süre saklanması veya farklı bir amaçla (örneğin bir disiplin soruşturmasında beklenmedik biçimde kullanılması) KVKK'ya aykırılık oluşturabilir.

Kamera Kayıtları Disiplin Soruşturmasında Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Kamera kayıtları, hukuka uygun biçimde elde edilmişse bir disiplin soruşturmasında veya fesih davasında delil olarak kullanılabilir. Kayıt aydınlatma yükümlülüğüne uygun alınmamışsa veya amaç dışı kullanılmışsa hukuka aykırılık tartışması doğar, ama bu kayıt her durumda kendiliğinden delil dışı kalmaz. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, işçilerin habersizce dinlendiği kamera kaydında konuşmaların içeriğinin bilirkişiyle incelenmesini istemiş, kaydın hukuka aykırı delil olduğu görüşü karşı oyda kalmıştır (Yargıtay 22. HD, E. 2015/28830, K. 2018/15646, T. 25.06.2018).

Sonuç somut olaya göre değişir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi başka bir kararında, güvenlik kamerasıyla görüntüyle birlikte işçinin rızası ve bilgisi dışında alınan ve işverenin haklı bir menfaatle gerekçelendiremediği ses kaydını hukuka aykırı delil saymış, bu kayda dayanan feshi haklı bulmayarak kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi gerektiğine karar vermiştir.^[3]

Özel hayatı rızası dışında kayda alınan çalışan TCK 134 kapsamında suç şikayetinde bulunabilir. Gizliliğin görüntü veya ses kaydıyla ihlali maddenin birinci fıkrasında cezayı artıran bir haldir, kaydın üçüncü kişilerle paylaşılması ise ikinci fıkrada ayrı bir suç olarak düzenlenir. Özel hayatın gizliliğini ihlalin hangi hallerde suç oluşturmayacağı Özel Hayatın Gizliliği Hangi Durumlarda Geçersiz Sayılır? yazımızda ele alınmaktadır.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu da mahremiyet alanındaki kayıt bakımından benzer bir sınır çizmiştir. Olayda işveren, eski çalışanının işyerindeki mescitte ibadet ettiğini gösteren kamera görüntülerini işe iade davasına sunmuştu. Kurul yaptırımı bu sunuma değil, ibadethanenin kamerayla izlenmesine bağladı. İbadethanenin izlenmesinin dini inanca ilişkin özel nitelikli veri işleme olduğunu, açık rıza alınmış olsa bile ölçülülük ilkesine aykırı kalacağını belirterek işverene 300 bin TL idari para cezası verdi (Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 10.08.2023 tarihli ve 2023/1356 sayılı Karar Özeti).

Kamera görüntüleri İş Kanunu'nun 75. maddesindeki personel dosyasında uzun süre tutulacak kayıtlardan değildir. Kurum duyurusu, kayıtların mümkün olan en kısa süre saklanmasını ve sistemde otomatik imha mekanizması bulunmasını ister.

Uygulamada işverenler, kamera görüntüsünü tek başına yeterli delil sanıp tutanak veya tanık beyanı almadan soruşturma yürütüyor. Bu da mahkemede ispat zafiyeti yaratabiliyor. Tutanağın usulüne uygun düzenlenmesi İşçiye Tutanak Nasıl Tutulur yazımızda anlatılmaktadır.

Kurallara Aykırı Kamera Kullanımının Yaptırımı Nedir?

KVKK'nın 18. maddesi uyarınca, veri işleme ilkelerine aykırı kamera kullanımı idari para cezasına tabidir. Ayrıca işçi, kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat talep edebilir. Hukuka aykırı izlemenin tek başına haklı fesih sebebi sayılıp sayılmayacağı ise somut olaya göre değerlendirilir. Genel haklı fesih halleri için İşçinin Haklı Fesih Sebepleri yazımıza bakılabilir.

İşçi kamerayla izlenmesi konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşçi Kamerayla İzlenebilir mi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kamera ile gözetime ilişkin en sık karşılaşılan soruları bu başlıkta topladık.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] Kişisel Verileri Koruma Kurumu, "İş Yerlerinde Güvenlik Kamerası Sistemi Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlara Dair Kamuoyu Duyurusu" — kvkk.gov.tr. Ayrıca bkz. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 4, 5, 10 ve 18, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 417, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 4.

^[2] Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 12.03.2020 tarihli ve 2020/212 sayılı Karar — ses kaydının görüntü kaydından daha müdahaleci olduğuna ilişkin değerlendirme.

^[3] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 01.06.2020 tarihli, E. 2020/1482, K. 2020/5244 sayılı Karar — kamera kaydıyla işçinin rızası ve bilgisi dışında alınan ses kaydının hukuka aykırı delil sayılması.