Özel Hayatın Gizliliği Hangi Durumlarda Geçersiz Sayılır?

Özel hayatın gizliliği koruması, ilgilinin açık rızasının bulunması, bilginin kişinin kendi rızasıyla zaten alenileşmiş olması, habercilik faaliyeti kapsamında kamu yararının bulunması ve kişinin kendi hakkını ispat amacıyla delil toplaması hallerinde geçersiz sayılır. Görüntünün herkese açık bir alanda çekilmiş olması ise korumayı tek başına kaldırmaz. Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesi bu korumayı düzenler ve ihlalini kural olarak suç sayar, ancak her kayıt veya paylaşım kendiliğinden suç oluşturmaz. Kanun ve yerleşik Yargıtay uygulaması, yukarıdaki hallerde bu korumanın geçersiz sayılacağını kabul eder.

Özel hayatın gizliliği konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Özel hayatın gizliliği konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İçindekiler7 başlık

1. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçunun Kanuni Çerçevesi (TCK 134)
2. İlgilinin Rızası Bulunduğunda Gizlilik Korumasının Geçersizliği
3. Bilginin Zaten Alenileşmiş Olması
4. Kamu Yararı ve Basın Özgürlüğü Sınırları
5. Meşru Savunma ve Hakkın Kullanılması Halleri
6. Kamuya Açık Alanlarda Çekilen Görüntüler
7. Özel Hayatın Gizliliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçunun Kanuni Çerçevesi (TCK 134)

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesinde iki ayrı fıkrada düzenlenmiştir.^[1] Birinci fıkra gizliliği ihlal eden her türlü eylemi kapsar ve 1 ila 3 yıl hapis cezası öngörür, ihlal görüntü veya sesin kayda alınması yoluyla gerçekleşirse ceza bir kat artırılarak 2 ila 6 yıla çıkar.

İkinci fıkra ise özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı biçimde ifşa edilmesini ayrı bir suç olarak düzenler ve bu fiile 2 ila 5 yıl hapis cezası bağlar. Suç şikayete tabidir, mağdur fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayet etmek zorundadır. Şikayetin nasıl yapıldığı Suç Duyurusu Şikayet Dilekçesi Örneği sayfamızda anlatılmaktadır.

İlgilinin Rızası Bulunduğunda Gizlilik Korumasının Geçersizliği

Kaydı yapılan kişinin açık rızası, özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu ortadan kaldıran en yaygın hukuka uygunluk sebebidir. Aynı rıza tartışmasının işyerinde nasıl işlediği İşveren Çalışanın WhatsApp Yazışmalarını Okuyabilir mi Şirket Telefonunda Denetimin Sınırları yazımızda ele alınmaktadır. Rızayla çekilen görüntülerin ilişkinin bitmesinden sonra sadece elde tutulması, tek başına ihlal oluşturmaz.

Bu rızanın sınırı dardır ve genişletilerek yorumlanamaz. Rıza, gizlice yapılmayan bir kaydın alınmasını meşru kılar ama kaydın üçüncü kişilerle paylaşılmasını kapsamaz, bu paylaşım ayrı bir suç olan TCK 134/2 kapsamında değerlendirilir. Rızanın açık, belirli ve güncel olması aranır, "genel izin" ya da "bir kerelik yetki" içerik ve süre bakımından geniş yorumlanmaz.

Rızayla çekilmiş görüntüyü yayma tehdidiyle para ya da çıkar istenmesi ise TCK 107'deki şantaj suçunu oluşturur ve bu halin cezası Resimli Şantaj ve Cezası Nedir? yazımızda anlatılmıştır.

Bilginin Zaten Alenileşmiş Olması

Kişinin kendi rızasıyla herkese açık şekilde paylaştığı bilgi veya görüntü, özel hayat korumasından çıkar. Bir sosyal medya hesabında herkese açık paylaşılan fotoğrafın kaydedilmesi, paylaşım sahibi kendiliğinden kamusallaştırdığı için suç oluşturmaz.

Ortak kullanım alanlarında koruma daha dardır ama tamamen kalkmaz. Apartman girişi, merdiven boşluğu veya otopark gibi herkesçe görülebilir yerler özel hayatın çekirdek alanı sayılmaz, buna karşılık bu alanlara takılan bir kamera komşu dairenin bir bölümünü de kayda alabiliyorsa özel hayatın gizliliği ihlal edilmiş olur.

Kamu Yararı ve Basın Özgürlüğü Sınırları

Habercilik faaliyeti, kamuya mal olmuş kişilerin kamusal yaşamına ilişkin görüntüler bakımından hukuka uygunluk sebebi oluşturabilir. Haber verme hakkının kullanılması, hukuka uygunluk nedenlerinden biri olarak kabul edilir.

Bu koruma sınırsız değildir. Mahkeme, kamu yararı ile mağdurun mahremiyet menfaati arasında somut olayda bir denge kurar, salt merak uyandıran ve toplumsal bir tartışmaya katkısı olmayan içerikler bu korumadan yararlanamaz.

Meşru Savunma ve Hakkın Kullanılması Halleri

Kişinin kendisine yönelik bir tehdit veya haksız fiile karşı delil toplamak amacıyla yaptığı gizli kayıt, hukuka uygun kabul edilir. Kendi hakkını ispat etmek isteyen kişinin bu amaçla görüntü ya da ses alması, meşru savunmanın bir uzantısı sayılır.

Bu istisnanın işlemesi için kaydın yalnızca delil olarak kullanılması ve herhangi bir yayma kastı taşımaması gerekir. Kayıt üçüncü kişilerle paylaşılırsa bu koruma ortadan kalkar ve fail TCK 134/2 kapsamında sorumlu tutulabilir.

İşyerinde kameralı izleme gibi kurumsal gözetim biçimleri ise bireysel gizli kayıttan farklı, KVKK'nın öngördüğü meşru amaç ve ölçülülük ilkelerine tabi ayrı bir rejimdir. Bu sınırların işveren açısından nasıl çizildiği İşçi Kamerayla İzlenebilir mi yazımızda ele alınmaktadır.

Kamuya Açık Alanlarda Çekilen Görüntüler

Sokak, park veya çarşı gibi herkesin girebildiği bir yerde bulunmak, özel hayat korumasını tek başına ortadan kaldırmaz. Kalabalık bir ortamda arka planda tesadüfen görüntüye giren kişiler bakımından kural olarak bir ihlalden söz edilmez, ama belirli bir kişiyi hedef alan gizli çekim farklı değerlendirilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, markette kasiyer olarak çalışan bir kadını kalem kamerayla gizlice çekip fotoğraflarını basan sanığın, marketin herkese açık bir yer olduğu gerekçesiyle beraat etmesini bozmuştur. Daireye göre kamuya açık alanda da "kalabalığın içinde dikkat çekmezlik, tanınmazlık, bilinmezlik" prensibi geçerlidir ve özel hayat salt mekana indirgenemez (Yargıtay 12. CD, E. 2012/19757, K. 2012/20418, T. 02.10.2012). Kişinin ısrarlı biçimde izlenmesi ayrıca başka suç tiplerini de gündeme getirebilir.

Özel Hayatın Gizliliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Özel hayatın gizliliği konusunda okuyucularımızdan sık gelen sorular ve kısa cevapları aşağıdadır.

Özel hayatın gizliliği konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 134.