İhtiyati Haciz Talebi Dilekçesi Örneği

İhtiyati Haciz Talebi Dilekçesi

İhtiyati haciz talebi dilekçesi, vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış bir para alacağının alacaklısının, borçlunun mallarına takipten önce geçici olarak el konulması için mahkemeye sunduğu dilekçedir. Talep, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesine dayanır. Mahkeme, alacaklının teminat göstermesi şartıyla ve borçluyu dinlemeden karar verir.^[1]

İhtiyati haczin şartları, teminat ve karardan sonraki süreler alacaklı gözünden aşağıda. Borçlunun karara karşı itirazı İhtiyati Hacze İtiraz Dilekçesi Örneği yazımızda, itirazın usulü ise İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? yazımızda ele alınıyor.

İhtiyati Haciz Hangi Şartlarla İstenir?

Alacağın vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para alacağı olması yeterlidir. Vadesi gelmemiş alacak için ihtiyati haciz, yalnızca borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması ya da mallarını kaçırmaya, gizlemeye hazırlanması halinde istenebilir.

Alacağın varlığı yaklaşık olarak ispatlanır. Mahkeme, kesin ispat aramaz. Sözleşme, fatura, bono ya da çek gibi belgeyle alacağın muhtemel olduğunun gösterilmesi yeterlidir ve borçlunun itirazları karardan sonra değerlendirilir.

İhtiyati haciz en çok kambiyo senetlerine dayanılarak istenir. Vadesi dolmuş bono ya da karşılıksız çek, alacağın yaklaşık ispatı için tek başına yeterlidir. Mahkemeler bu taleplerde teminatı da düşük tutar ya da aramaz.

Teminat Ne Kadardır?

Mahkeme, borçlunun ve üçüncü kişilerin haksız hacizden doğabilecek zararına karşılık alacaklıdan teminat ister. Kanun oran belirlemez. Uygulamada alacağın yüzde on beşi oranında nakit ya da banka teminat mektubu yaygındır ve mahkeme, alacağın niteliğine göre oranı artırabilir ya da azaltabilir.

İlama dayalı alacakta teminat aranmaz. Kesinleşmiş mahkeme kararı ya da ilam niteliğindeki belgeye dayanan alacaklı teminat göstermeden ihtiyati haciz alabilir. Kambiyo senedine dayalı taleplerde mahkemenin takdiri geniştir.

Teminat, haciz kaldırılınca iade edilir. Alacak tahsil edilir ya da borçlu itiraz etmeden takip kesinleşirse teminat serbest bırakılır. Borçlu haksız haciz sebebiyle tazminat davası açmışsa teminat dava sonuna kadar tutulur.

Karar Nasıl Verilir ve Uygulanır?

Mahkeme, talebi dosya üzerinden ve borçluyu dinlemeden inceler. Talep genellikle birkaç gün içinde karara bağlanır. Görevli mahkeme, ticari alacaklarda asliye ticaret, diğer alacaklarda asliye hukuk mahkemesidir ve yetkili mahkeme genel hükümlere göre belirlenir.

Karar, on gün içinde icra dairesinden uygulanmasını istemekle geçerliliğini korur. Alacaklı bu süre içinde icra dairesine başvurmazsa karar kendiliğinden kalkar. İcra dairesi kararı borçlunun mallarına, banka hesaplarına ve üçüncü kişilerdeki alacaklarına uygular.

Haciz sırasında borçluya tebligat yapılmaz. İhtiyati haciz tutanağı, hacizden sonra borçluya tebliğ edilir. Borçlu, tebliğden itibaren yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir ve itiraz haczin uygulanmasını durdurmaz.

Karardan Sonra Alacaklı Ne Yapmalıdır?

Alacaklı, ihtiyati haczi uygulattıktan sonra yedi gün içinde icra takibi başlatmak ya da dava açmak zorundadır. Takip ya da dava açılmazsa ihtiyati haciz kalkar. Dava sonunda alacaklı haklı çıkarsa ihtiyati haciz kesin hacze dönüşür.

Borçlu ödeme emrine itiraz ederse süre yeniden işler. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını ya da iptalini istemek zorundadır. Aksi halde ihtiyati haciz düşer ve bu itirazın usulü Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi yazımızda aktarılıyor.

Dilekçede şunlara yer verilir:

• Alacağın kaynağı, tutarı ve vade tarihi
• Alacağı gösteren belge
• Vadesi gelmemiş alacakta borçlunun kaçırma ya da yerleşim yeri yokluğu iddiası
• Borçlunun bilinen malvarlığı
• Teminat beyanı ya da teminatsızlık talebi
• Haciz konulacak mal ve hakların belirtilmesi

Malvarlığı bilgisi kararın etkisini belirler. Alacaklı, tapu, araç ve banka bilgilerini dilekçede gösterirse icra dairesi haczi hızla uygular. Bilgi yoksa icra dairesi sorgu yapar ancak bu süre içinde borçlu mal kaçırabilir.

Haksız İhtiyati Haczin Sonucu Nedir?

Alacak bulunmadığı ya da şartların oluşmadığı anlaşılırsa alacaklı, borçlunun zararını tazmin eder. Sorumluluk kusursuzdur. Alacaklı, iyi niyetli olsa bile borçlunun haciz sebebiyle uğradığı zarardan sorumludur ve teminat bu zarara öncelikle tahsis edilir.

Tazminat, haczin kalkmasından itibaren bir yıl içinde istenir. Borçlu, tazminat davasını ihtiyati haciz kararını veren mahkemede açar. Zarar, malın satılamaması, ticari itibar kaybı ya da hesap blokesinden doğan kayıp olarak somutlaştırılır.

Borçlu teminat göstererek haczi kaldırabilir. Borç tutarını icra dairesine yatıran ya da mahkemece kabul edilen teminatı gösteren borçlu, haczedilen malların serbest bırakılmasını isteyebilir. Bu halde alacaklının hakkı teminat üzerinde devam eder ve maaş haczi gibi sınırlamalar İşçinin Maaşına Haciz yazımızda yer alıyor.

İhtiyati Haciz Talebi Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Teminat oranı ve on günlük takip süresi en sık sorulan konular.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, madde 257-268.