İşçinin Maaşına Haciz

İşçinin maaşına haciz konulduğunda kesilebilecek tutar, kural olarak net ücretin dörtte biriyle sınırlıdır. İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi ile İş Kanunu'nun 35. maddesi bu oranı birlikte düzenler.^[1] Haciz, işçinin brüt değil net ücreti üzerinden hesaplanır. Bu, icra dairesinin mahkeme kararına dayanarak uyguladığı bir kesintidir; işverenin kendi kararıyla ücretten kesinti yapması ayrı ve genellikle hukuka aykırı bir durumdur, bkz. İşçinin Maaşının Kesilmesi.

İşçinin maaşına haciz konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Kanunun tam metnine İcra ve İflas Kanunu sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İşçinin Maaşının Ne Kadarı Haczedilebilir?

İşçi ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devredilemez. Bu sınır, işverenin işçiye ödediği net ücret üzerinden hesaplanır, brüt ücret esas alınmaz. Net ücret ile brüt ücret arasındaki farkın nasıl hesaplandığı Brüt ve Net Maaş Nedir yazımızda ele alınmaktadır.

İcra müdürlüğü, işverene gönderdiği haciz müzekkeresinde kesinti oranını ve dosya numarasını bildirir. İşveren, bu bildirime göre her ay maaş bordrosu üzerinde kesintiyi ayırıp icra dosyasına aktarmakla yükümlüdür.

İşçinin maaşına haciz ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Asgari Ücretli İşçinin Maaşı Haczedilebilir mi?

Evet. Asgari ücret alıyor olmak, tek başına haczi engellemez ve asgari ücretin de dörtte biri haczedilebilir. Ancak bu genel kuralın bir istisnası vardır.

Yargıtay, borçlunun ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçim koşullarının somut olarak değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Kalan tutarın aile geçimini karşılayamayacak kadar düşük kaldığı durumlarda icra mahkemesi, kesinti oranını dörtte birin altına çekebilir.

Haciz Oranı Nasıl Hesaplanır? Örnek Hesap

Haciz kesintisi, işçinin o ayki net ücreti üzerinden dörtte bir oranı uygulanarak bulunur. Aşağıdaki tablo, 32.000 TL net maaş alan bir işçi üzerinden örnek bir hesabı gösterir.

Kalem	Tutar
Net aylık ücret	32.000 TL
Haczedilebilecek azami tutar (1/4)	8.000 TL
İşçiye ödenecek net tutar	24.000 TL

Bu hesap, işçinin o ay yalnızca sabit ücret aldığı ve tek bir haciz dosyası bulunduğu varsayımına dayanır. Fazla mesai, prim veya ikramiye gibi ek ödemeler de aynı ayki net ücrete dahil edilerek hesaba katılır.

Birden Fazla Haciz Varsa Sıralama Nasıl Yapılır?

İşçinin maaşına birden fazla haciz konulmuşsa kesintiler sıra usulüne göre uygulanır. Öncelik, haciz müzekkeresinin işverene tebliğ edildiği tarihe göre belirlenir.

İlk sıradaki haciz dosyası tamamen tahsil edilmeden ikinci sıradaki dosya için kesintiye başlanmaz. Bu nedenle geç tebliğ edilen bir haciz, önceki dosya bitene kadar fiilen beklemede kalır.

Haciz Müzekkeresi İşverene Nasıl Tebliğ Edilir?

İcra dairesi, haciz kararını işverene resmi bir yazıyla, yani haciz müzekkeresiyle gönderir. Bu yazı dosya numarasını, alacaklı ve borçlu bilgilerini ve uygulanacak kesinti oranını içerir.

İşveren, müzekkereyi aldıktan sonra kesintiyi bir sonraki maaş döneminden başlayarak uygulamakla yükümlüdür. Kesintiyi geciktiren veya hiç uygulamayan işveren, aşağıda anlatılan doğrudan sorumluluk riskiyle karşılaşır.

Bazı büyük işyerlerinde bu süreç UYAP entegrasyonu üzerinden elektronik olarak da yürütülür. Bu durumda müzekkere, işverenin yetkilendirdiği personele sistem üzerinden anlık olarak ulaşır.

Nafaka Alacağının Haciz Önceliği Var mıdır?

Evet, işleyen aylık nafaka için dörtte bir sınırı uygulanmaz ve mahkemenin belirlediği tutar doğrudan ve öncelikli olarak kesilir. Diğer haciz dosyalarının sırası, nafaka kesintisi için beklenmez.

Birikmiş (geçmişe dönük) nafaka borcu için durum farklıdır. Bu alacakta dörtte bir sınırı geçerlidir, ancak birikmiş nafaka kesintisi diğer adi alacak hacizlerinin önüne geçer.

İşveren Haciz Müzekkeresine Uymazsa Ne Olur?

İşveren, haciz müzekkeresine rağmen kesintiyi yapmaz veya kestiği tutarı icra dosyasına göndermezse bu tutar doğrudan işverenin kendi malvarlığından tahsil edilir.^[2] Sorumluluk işçiye değil, doğrudan işverene aittir.

İşveren bu şekilde ödediği tutarı daha sonra işçiden geri isteyebilir. Uygulamada icra dairesi, işverenin ihmalini tespit ettiğinde ayrıca bir mahkeme kararına gerek duymadan bu tahsili yapabilir.

Emekli Aylığı ve İşsizlik Ödeneği Aynı Kurala mı Tabidir?

Hayır. Çalışan işçinin ücretindeki dörtte bir kuralı, emekli aylığı ve işsizlik ödeneği için geçerli değildir. Emekli aylığı, nafaka borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan prim borcu dışında hiçbir alacak için haczedilemez.^[3]

İşsizlik ödeneği de benzer biçimde nafaka alacağı dışında haciz kapsamı dışında tutulur. Bu iki gelir türü, aktif çalışan bir işçinin maaşından farklı bir korumaya tabidir. İşçi emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devam ederse, emekli aylığı değil aktif çalıştığı işten aldığı ücret üzerinden dörtte bir kuralı uygulanır.

İşçinin maaşına haciz konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşçinin Maaşına Haciz Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşçinin maaşına konulan hacizle ilgili en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 83 ile 4857 sayılı İş Kanunu madde 35 — ücret ve gelirlerin haczinde dörtte bir sınırı.

^[2] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 356 — işverenin haciz kesintisini yapmaması veya göndermemesi halindeki sorumluluğu.

^[3] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 93 ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu madde 50 — emekli aylığı ve işsizlik ödeneğinin nafaka ve SGK prim borcu dışında haczedilemeyeceği.