Ehliyet yetersizliği cezası, sürücü belgesi olan ama belgesinin sınıfı kullandığı araca yetmeyen sürücüye Karayolları Trafik Kanunu'nun 39. maddesinin ikinci fıkrasına göre verilen idari para cezasıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün güncel ceza rehberine göre tutar 11.629 TL'dir ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 8.721,75 TL olur. B sınıfı ehliyetle motosiklet kullanmak en sık rastlanan örnektir.
Bu ceza, hiç ehliyeti olmadan araç kullanmanın cezasıyla karıştırılır. İkisinin dayanağı da tutarı da farklıdır ve farkı bilmek hem ödenecek parayı hem de itirazın şansını değiştirir.
Yazı Özeti:
İçindekiler7 başlık
Ehliyet Yetersizliği Cezasının Dayanağı
Sürücü belgesi sahibi, yalnızca belgesinin sınıfının izin verdiği araçları kullanabilir. Kanun bu sınırın dışına çıkmayı yasaklar ve aynı fıkrada hem sürücüye hem de aracı kullandırana ceza öngörür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 39. madde, ikinci fıkra"Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgelerinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket eden sürücüye 700 Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir."
Kanunda yazan 700 TL, 12.7.2013 tarihli 6495 sayılı Kanunla konmuş rakamdır. İdari para cezaları her takvim yılı başında Vergi Usul Kanunu'na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır ve TL'nin küsuru dikkate alınmaz (Kabahatler Kanunu 17/7). Bugün uygulanan tutar bu yıllık artışların sonucudur.
Ehliyet Yetersizliği Cezası Ne Kadar?
Ehliyet yetersizliği cezası 2026 yılı için 11.629 TL'dir. Rakam, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı'nın yayımladığı 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi'ndeki 39/2 satırından alınmıştır.
| Kime kesilir | Güncel tutar | Bir ay içinde ödenirse |
|---|---|---|
| Sınıfı yetmeyen araç kullanan sürücüye | 11.629 TL | 8.721,75 TL |
| Aracı bu sürücüye kullandıran araç sahibine | 11.629 TL | 8.721,75 TL |
Tutar her yıl Ocak ayında yeniden değerleme oranıyla artar. İnternette 20.000 TL ya da 23.410 TL gibi farklı rakamlar dolaşıyor, bunlar ya başka bir ihlale ya da eski bir tabloya aittir. Kesin rakam için cezanın tutanağı ve rehberin güncel sürümü esas alınır.
Araç Sahibine Kesilen Ceza
Aracı, sınıfı yetmeyen birine veren araç sahibi de aynı tutarda ceza öder. Bu ceza kişiye değil tescil plakası üzerinden kesilir, yani aracın sahibi o an araçta olmasa da tutanak araca düzenlenir.
Uygulamada en sık görülen durum, B sınıfı ehliyeti olan bir akraba ya da çalışana motosiklet ya da kamyon verilmesidir. Böyle bir kontrolde tek olayda iki ayrı ceza çıkar ve toplam yük tek cezanın iki katına çıkar. Aracı başkasına vermeden önce belgesinin arka yüzündeki sınıflara bakmak bu yüzden önemlidir.

Aracınızı başkasına kullandırdığınız için size de ceza kesildiyse, tutanağa itiraz edip edemeyeceğinizi bir avukatla değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.
B Sınıfı Ehliyetle Motosiklet Kullanmak
B sınıfı belge otomobil ve kamyonet içindir. Yönetmelik bu belgeyle ayrıca M (motorlu bisiklet), B1 (dört tekerlekli motosiklet) ve F (traktör) sınıfı araçların kullanılabileceğini sayar. İki tekerlekli motosiklet bu listede yoktur ve B sınıfıyla kullanılması 39/2 cezasını gerektirir.
2024'te getirilen bir istisna bu kuralı yumuşattı. En az 2 yıllık B sınıfı belgesi olan, sağlık şartlarını taşıyan ve son beş yılda belgesi geri alınmamış sürücü, direksiyon eğitimini tamamlayıp uygulama sınavını geçerse A1 sertifikası alır. Sertifika sürücü belgesi kayıtlarına işlendikten sonra A1 sınıfı motosikletler, ticari faaliyette kullanılanlar hariç, kullanılabilir (Karayolları Trafik Yönetmeliği 85. madde).
Sertifikası kayda işlenmemiş B sınıfı sürücü için istisna işlemez. A1 sınıfının üst sınırı da yönetmelikte bellidir: silindir hacmi 125 cc'yi ve gücü 11 kilovatı geçmeyen motosikletler. Daha güçlü bir motosiklet A2 ya da A sınıfı gerektirir.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezasından Farkı
Hiç sürücü belgesi olmadan araç kullanmak 39/2'ye değil, KTK 36. maddeye girer ve cezası çok daha ağırdır. 27.02.2026'da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun'la belgesiz kullanıma 40.000 TL, belgesi geri alınmışken ya da iptal edilmişken kullanıma 200.000 TL idari para cezası öngörüldü.
Ayrımın tek ölçütü sürücünün geçerli bir belgesinin olup olmadığıdır. Belge varsa ve sınıfı yetmiyorsa 39/2, belge hiç yoksa 36 uygulanır. Belgesi geçici olarak alınmış ya da el konulmuş sürücünün durumu için Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur yazımıza bakılabilir.
Durumunuzun belgesiz sürüş mü yoksa sınıfı yetmeyen belgeyle sürüş mü sayılacağından emin değilseniz, sorunuzu Avukata Sor üzerinden iletebilirsiniz.
Cezanın Ödenmesi ve İtiraz
Trafik idari para cezası tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (KTK 115). Bu süre içinde ödenirse cezadan yüzde 25 indirim yapılır (Kabahatler Kanunu 17/6). Süresinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 gecikme faizi eklenir, bu artış cezanın iki katını geçemez.
Cezaya itiraz, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu 27). Bu süre geçerse ceza kesinleşir. Ödeme yapmak, itiraz hakkını tek başına ortadan kaldırmaz.
İtiraz en çok iki noktada sonuç verir. Birincisi belgede gerçekten o sınıf varken yanlış tutanak düzenlenmesi, ikincisi aracın sınıfının yanlış belirlenmesidir.
Örneğin 125 cc altındaki bir motosiklet, A1 sertifikası kayıtlı B sınıfı sürücü için ihlal değildir. Hazır metin için Trafik Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği sayfamıza, sürecin tamamı için Trafik Cezası Nasıl İptal Edilir yazımıza bakılabilir.
Trafik cezasına itiraz süreciyle ilgili sorularınız için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Ehliyet Yetersizliği Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bu cezayı alan sürücülerin en çok sorduğu sorular şunlar.
Ehliyet yetersizliği cezası ne kadar?
Emniyet Genel Müdürlüğü'nün rehberine göre ehliyet yetersizliği cezası 11.629 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 8.721,75 TL ödenir.
Ehliyet yetersizliğinde araç sahibine de ceza kesilir mi?
Kesilir. Aracı, sınıfı yetmeyen sürücüye kullandıran araç sahibine tescil plakası üzerinden sürücüye kesilenle aynı tutarda, 11.629 TL ceza verilir.
B sınıfı ehliyetle motosiklet kullanmanın cezası nedir?
İki tekerlekli motosiklet B sınıfı belgeyle kullanılamaz ve bu durumda 39/2 cezası uygulanır. En az iki yıllık B sınıfı sürücü, A1 sertifikası alıp kayda işletirse 125 cc'ye kadar A1 sınıfı motosikleti ticari olmayan kullanımda sürebilir.
Ehliyet yetersizliği ile ehliyetsiz araç kullanma aynı ceza mı?
Aynı değildir. Belgesi olup sınıfı yetmeyen sürücüye 39/2'den 11.629 TL, hiç belgesi olmayana KTK 36'dan 40.000 TL ceza verilir.
Ehliyet yetersizliği cezasına nasıl itiraz edilir?
Ceza kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçeyle başvurulur. Süre geçerse ceza kesinleşir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 8 Kasım 2026
