8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan bir işçi, 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 gün prim ödeme şartını tamamlamışsa, emeklilik yaşını beklemeden kıdem tazminatı alarak işyerinden ayrılabilir. Bu hak, mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun hala yürürlükte tutulan 14. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendine dayanır. Uygulamada bu durum "14/5" olarak da bilinir.[1]
15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı hakkı konusunda avukatlarımızla görüşmek için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Üç şart birlikte aranır: İlk sigortalılığın 8 Eylül 1999'dan önce başlaması, sigortalılık süresinin en az 15 yıl ve toplam primin en az 3600 gün olması gerekir.
- Yaş şartı aranmaz: Bu hak yaşlılık aylığı bağlanmasından farklıdır. İşçi emekli olmadan, yalnızca kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir.
- SGK yazısı gerekir: Önce SGK'dan "kıdem tazminatı alabilir yazısı" alınır, ardından bu yazı işverene bildirilerek fesih yapılır.
- İhbar öneli gerekmez: Fesih kanunun tanıdığı özel bir hakka dayandığından ne işçi ne işveren ihbar tazminatı talep edebilir.
- Sonradan çalışmak hakkı düşürmez: Yargıtay'a göre tazminatı alıp başka bir işverende çalışmaya başlamak hakkın kötüye kullanılması sayılmaz.
- Yalnızca bir kez kullanılır: Bu çıkış hakkı tek seferliktir, sonraki işyerlerinde yeniden ileri sürülemez.
15 Yıl 3600 Gün Kuralından Kimler Yararlanabilir?
Bu haktan yararlanabilmek için üç şart birlikte aranır:
- İlk sigortalılık başlangıç tarihinin 8 Eylül 1999'dan önce olması,
- SGK'ya bildirilen sigortalılık süresinin en az 15 yıl olması,
- Toplam prim ödeme gün sayısının en az 3600 gün olması.
Bu şartları taşıyan işçi için yaş şartı aranmaz. İşçi, yukarıdaki üç şartı tamamladığı andan itibaren bu haktan yararlanabilir. İlk işe girdiği yıl önemli değildir, tüm çalışma hayatı boyunca farklı işyerlerinde geçirdiği sigortalılık süreleri toplanarak hesaplanır.
15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
8 Eylül 1999'dan Sonra Sigortalı Olanlar İçin Eşikler Farklı mıdır?
Evet. 15 yıl ve 3600 gün eşiği yalnızca ilk sigortalılığı 8 Eylül 1999'dan önce başlamış işçiler içindir. Sonraki tarihte sigortalı olanlar için kanun farklı eşikler öngörür ve bu eşikler ilk işe giriş tarihine göre kademeli olarak artar.
| İlk Sigortalılık Tarihi | Aranan Şart |
|---|---|
| 8 Eylül 1999'dan önce | 15 yıl sigortalılık + 3600 gün prim |
| 8 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası | 7000 gün prim veya 25 yıl sigortalılık + 4500 gün prim |
| 1 Mayıs 2008'den sonra | 25 yıl sigortalılık + 5400 gün prim |
Bu üç grubun ortak noktası, emeklilik için aranan şartlardan yalnızca yaşın dışındaki koşulları tamamlayan işçinin, emeklilik yaşını beklemeden SGK'dan yazı alarak işten ayrılabilmesidir. İlk sigortalılık tarihine göre gerekli prim günü ve sigortalılık süresi değişmektedir.
15 Yıl 3600 Gün Kıdem Tazminatı Hakkı ve Yaşlılık Aylığı
Mülga 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendi, 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesindeki sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartlarına atıfta bulunur, ancak bu maddede yaş şartı bulunmaz. Bu nedenle işçinin kıdem tazminatı alarak ayrılabilmesi için 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 günlük prim yeterlidir, ayrıca yaş şartı aranmaz.
15 yıl ve 3600 gün şartını taşıyan bir sigortalının SGK'dan gerçek yaşlılık aylığı (emekli maaşı) alabilmesiyse farklı bir değerlendirmeye tabidir. Bu durumda kademeli bir yaş şartı da aranır ve bu yaş, 3600 günlük primin hangi tarihte tamamlandığına göre değişir. Yargıtay bu kademeli geçiş sistemini bir kararında şöyle özetlemiştir:[2]
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2022/12912, K. 2022/15836, T. 13.12.2022"Kısmi yaşlılık aylığını düzenleyen 506 sayılı Yasa'nın Geçici 81. maddesinin C bendine göre; a) 23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır."
Sonraki dönemlerde 3600 günü dolduranlar için bu yaş kademeli olarak yükselir. Kadınlarda 58'e, erkeklerde 60'a kadar çıkabilir.
Kısacası 15 yıl 3600 gün şartını dolduran bir işçi kıdem tazminatı alarak hemen işten ayrılabilir. SGK'dan aylık bağlanması ise ayrı bir haktır ve ayrıca yaş şartına tabidir. Bu iki hak birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.
15 Yıl 3600 Gün Kıdem Tazminatı Başvuru Süreci
İşçi öncelikle SGK'ya başvurarak şartları taşıdığını gösteren **"kıdem tazminatı alabilir yazısı"**nı talep eder. SGK, sigortalılık başlangıç tarihini, hizmet süresini ve prim gün sayısını inceleyerek şartların sağlandığını onaylayan bu yazıyı düzenler. İşçi, bu yazıyla birlikte işverene yazılı bildirimde bulunarak iş sözleşmesini feshedebilir.
Uygulamada bu yazı e-Devlet üzerinden alınamaz. İşçinin bağlı bulunduğu SGK il veya ilçe müdürlüğüne şahsen başvurması gerekir. Başvuru yoğunluğuna bağlı olarak yazı genellikle aynı gün, bazı durumlarda bir iki iş günü içinde teslim edilir.
İşverene sunulacak istifa dilekçesinde ayrılış gerekçesinin açık biçimde belirtilmesi önemlidir. Dilekçede, mülga 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının 5 numaralı bendi gereği 15 yıl sigortalılık süresi ile 3600 gün prim ödeme şartını tamamladığından bahisle ayrıldığı ifade edilmeli ve SGK yazısı dilekçeye eklenmelidir. Gerekçesi belirtilmeyen veya yalnızca "istifa ediyorum" şeklinde yazılan bir dilekçe, sonradan açılacak bir kıdem tazminatı davasında işçinin aleyhine sonuç doğurur.
3600 Prim Gün İstifası İçin Bildirim Süresi
Bu hak kapsamında yapılan fesih, İş Kanunu'nun 24. maddesinde düzenlenen ve İşçinin Haklı Fesih Sebepleri arasında sayılan bildirimsiz fesih hallerine benzer şekilde değerlendirilir.
İşçinin ihbar öneli tanıması veya ihbar süresine uyması gerekmez. İşçi, SGK'dan aldığı yazıyla işverene bildirimde bulunduğu anda sözleşmeyi sona erdirebilir ve bu durumdan dolayı bir ihbar borcu ortaya çıkmaz.
15 Yıl 3600 Gün Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin son brüt ücreti üzerinden, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır. Yıla tekabül etmeyen süreler için kıst hesaplama yapılır ve hesaplamaya düzenli ödenen ikramiye, yol, yemek gibi para ile ölçülebilen menfaatler de dahil edilir. Kıdem tazminatının genel şartları ve hesaplama yöntemi hakkında ayrıntılı bilgi için Kıdem Tazminatı Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta, kıdem tazminatı tutarının yalnızca son çalışılan işyerindeki hizmet süresine göre hesaplanmasıdır. 15 yıl 3600 gün şartı işçinin tüm çalışma hayatı boyunca biriken sigortalılık süresine bakılarak değerlendirilir, ancak ödenecek tazminat tutarı son işyerindeki kıdemle sınırlıdır.
15 Yıl 3600 Gün Şartını Sağlayan İşçi Yeniden Çalışırsa Tazminat Geri İstenebilir mi?
Hayır. Yargıtay, 15 yıl 3600 gün şartını sağlayarak kıdem tazminatı alan bir işçinin, ayrıldıktan kısa süre sonra başka bir işverenin yanında çalışmaya başlamasının hakkın kötüye kullanılması sayılamayacağına hükmetmiştir. Ele alınan dosyada işçi, tazminatını alıp işten ayrıldıktan yalnızca üç gün sonra başka bir firmada çalışmaya başlamış, işveren bunu kötü niyet göstergesi sayarak ödediği tazminatın iadesini istemiştir; ancak Yargıtay bu talebi haklı bulmamıştır.[3]
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2012/10954, K. 2013/909, T. 25.01.2013"Davacının işyerinden ayrıldıktan sonra başka bir firmada çalışması hakkın kötüniyetli kullanılması olarak değerlendirilemez. Davalı kanunun kendisine verdiği emeklilik hakkını kullanmıştır. Kanunda tanınan bu hakkın amacı, işyerinde çalışarak yıpranmış olan ve bu arada sigortalılık yılı ile prim ödeme süresine ait yükümlülükleri tamamlamış olan işçinin, emeklilik için bir yaşı beklemesine gerek olmadan iş sözleşmesini aktif sonlandırabilmesine imkan tanımaktır."
Bu içtihat uyarınca işveren, tazminatı ödedikten sonra işçinin başka bir işte çalışmaya başladığını öne sürerek ödediği tazminatın iadesini isteyemez.
Bu, işçinin aynı hakkı tekrar kullanarak yeniden tazminat talep edebileceği anlamına gelmez. Bu ayrım aşağıda açıklanmıştır.
Bu Hak Birden Fazla Kez Kullanılabilir mi?
Hayır. Yaş hariç emeklilik şartlarına (15 yıl sigortalılık + 3600 gün prim) dayanan bu çıkış hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin kapatılıp üyelerinin 9. Hukuk Dairesi'ne katılmasının ardından iki dairenin içtihat farklılıklarını gidermek için yaptığı Eylül 2020 toplantısında bu konu açıkça karara bağlanmıştır:[4]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi İçtihat ve Görüş Farklılıklarının Giderilmesi Toplantısı, Eylül 2020, madde 26"Yaş hariç emeklilik kriterlerini haiz olan işçi bu yolla kıdem tazminatı alma hakkını sadece bir kez kullanabilir."
Bu ilkenin dayandığı bir Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararında da aynı sonuca varılmıştır:[5]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/33390, K. 2016/4940"Normal tahsis amaçlı emeklilik ya da yaş hariç emeklilik koşullarının oluşması halinde ayrılmalardan doğan kıdem tazminatı hakkı bir kez kullanılabilecek haklardandır. İşçi bu hakkı bir kez kullandığında bir sonraki çalışma dönemi için bu düzenlemelere dayanarak tekrar kıdem tazminatı isteyemez."
Buna göre işçi, SGK'dan yazı alıp bu gerekçeyle bir kez tazminatını aldıktan sonra, yeni işyerinde bir yıl daha doldursa bile aynı "yaş hariç emeklilik" gerekçesiyle ikinci kez tazminat talep edemez.
Bu sınırlama yalnızca yaş hariç çıkış hakkı içindir. İşçi daha sonra gerçekten emeklilik yaşını doldurup yaşlılık aylığına hak kazanırsa bu artık ayrı bir hukuki sebeptir. Son işyerinde en az bir yıllık kıdemi varsa bu kez yaş dahil emeklilik sebebiyle kıdem tazminatını yeniden talep edebilir.
15 Yıl 3600 Gün Şartlarına Rağmen Tazminat Ödenmezse Ne Olur?
İşveren, SGK yazısına ve usulüne uygun bildirime rağmen kıdem tazminatını ödemezse, işçi önce arabulucuya başvurmak zorundadır. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde kıdem tazminatı alacağı davası açılabilir.
15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı hakkı konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
15 Yıl 3600 Gün Kıdem Tazminatı Hakkında Sorular
15 yıl 3600 gün kıdem tazminatı hakkına dair en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık.
15 yıl 3600 gün kuralından kimler yararlanabilir?
8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve 15 yıllık sigortalılık süresiyle 3600 gün prim şartını tamamlayan işçiler, yaş şartı aranmadan bu haktan yararlanabilir.
Bu hak ile EYT aynı şey midir?
Hayır. 15 yıl 3600 gün kuralı yalnızca kıdem tazminatı alarak işten ayrılma hakkı tanır, emekli aylığı bağlamaz. EYT ise doğrudan emekli aylığı bağlanmasını sağlar.
Bu hakla ayrılan işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır. Bu yol kapsamında yapılan fesihte ne işçi ne de işveren ihbar tazminatı talep edebilir. Fesih, kanunun tanıdığı özel bir haktan kaynaklandığından ihbar öneli ve buna bağlı tazminat bu kapsamda doğmaz.
Kıdem tazminatı alabilir yazısını nereden alabilirim?
Bu yazı, SGK il veya ilçe müdürlüğünden, sigortalılık başlangıç tarihi ile hizmet ve prim gün sayısı incelenerek düzenlenir. Yazı e-Devlet üzerinden alınamaz, ilgili müdürlüğe şahsen başvurulması gerekir.
15 yıl 3600 gün şartıyla ayrılan işçi tekrar çalışabilir mi?
Evet. Yargıtay'a göre bu şekilde tazminat alan işçinin başka bir işverenin yanında çalışmaya başlaması hakkın kötüye kullanılması sayılmaz ve işveren ödediği tazminatın iadesini isteyemez.
15 yıl 3600 gün şartıyla kıdem tazminatı kaç kez alınabilir?
Yaş hariç emeklilik şartlarına dayanan bu çıkış hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir. İşçi daha sonra gerçekten emeklilik yaşını doldurup yaşlılık aylığına hak kazanırsa, bu ayrı bir sebep olduğundan son işyerinde kıdem tazminatını yeniden talep edebilir.
Bu hakla ayrılan işçi "kısmi emekli" sayılır mı?
Hayır, bu resmi bir emeklilik statüsü değildir. İşçi, kıdem tazminatını aldıktan sonra SGK nezdinde hala aktif sigortalı kabul edilir. Gerçek anlamda emekli sayılıp yaşlılık aylığı alabilmesi için ayrıca yaş şartını doldurup SGK'ya emeklilik başvurusu yapması gerekir.
Referans ve Kaynaklar
[1] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu madde 14/1-5 (4857 sayılı Kanun'un 120. maddesiyle yürürlükte tutulmuştur) — 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim şartıyla kıdem tazminatı hakkı.
[2] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2022/12912, K. 2022/15836, T. 13.12.2022 — 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin (C) bendindeki kademeli yaş şartına ilişkin karar.
[3] Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2012/10954, K. 2013/909, T. 25.01.2013 — ayrıldıktan üç gün sonra başka işverende çalışmaya başlamanın hakkın kötüye kullanılması sayılmadığı.
[4] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 22. Hukuk Dairesi'nin kapatılması üzerine iki daire arasındaki içtihat ve görüş farklılıklarının giderilmesi amacıyla Eylül 2020'de yapılan toplantının sonuç bildirisi, madde 26.
[5] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/33390, K. 2016/4940 — emeklilik veya yaş hariç emeklilik nedeniyle ayrılmada kıdem tazminatı hakkının yalnızca bir kez kullanılabileceği.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Temmuz 2026
