Üsküdar Ceza Avukatı: Gözaltı, İfade ve Tutuklamada Süreler

Üsküdar ceza avukatı arayan kişinin dosyası, suç Üsküdar sınırları içinde işlendiyse Kartal'daki İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nda ve aynı adalet sarayındaki ceza mahkemelerinde görülür. Gözaltı süresi kural olarak yakalamadan itibaren 24 saattir, tutuklama kararına itiraz ise kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır. İfade ve sorgunun hiçbir aşamasında avukatın yanınızda bulunma hakkı kısıtlanamaz.

Bu sayfa gözaltına alınan ya da ifadeye çağrılan kişiler, tutuklanan birinin yakınları ve suçtan zarar görenler için Üsküdar'a özgü işleyişi anlatır. Hukuk, aile ve iş davalarındaki genel tablo Üsküdar Avukat yazımızda yer alıyor.

Üsküdar'daki Suçun Soruşturmasını Hangi Savcılık Yürütür?

Üsküdar sınırları içinde işlenen suçun soruşturmasını İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür, çünkü ceza davasına bakma yetkisi suçun işlendiği yer mahkemesine aittir.^[1] Başsavcılık, Kartal'da Esentepe Mahallesi E-5 Güney Yan Yol Caddesi No:39 adresindeki Anadolu Adalet Sarayı'ndadır.

Belirleyici olan şüphelinin oturduğu yer değil, fiilin gerçekleştiği yerdir. Üsküdar'da oturan biri Avrupa yakasında bir suçla itham edilirse dosya o yerin başsavcılığında açılır.

Teşebbüste son icra hareketinin yapıldığı, zincirleme suçta son suçun işlendiği yer yetkilidir. Birkaç ilçeye yayılan dolandırıcılık dosyalarında hangi savcılığın dosyayı yürüteceği bu kurala göre belirlenir.

Uygulamada Üsküdar'da yakalanan kişi önce ilçedeki kolluk biriminde tutulur. Savcılık talimat verirse adalet sarayına sevk edilir ve dosya başsavcılığın suçüstü bürosunda ele alınır.

Soruşturma ile Kovuşturma Arasındaki Fark

Soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir. Kovuşturma ise iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine kadar sürer.^[2] Soruşturmada "şüpheli" olan kişi, kovuşturmada "sanık" olur.

Savcı bir suçun işlendiği izlenimini veren durumu öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar. Toplanan deliller yeterli şüphe oluşturuyorsa iddianame düzenler, oluşturmuyorsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.^[3] İki evrede kimin karar verdiği şöyle ayrılır:

Evre	Kararları veren merci	Üsküdar dosyasında tipik işlem
Soruşturma	Cumhuriyet savcısı, sulh ceza hakimliği	İfade alma, gözaltı, tutuklama istemi, arama ve el koyma kararı
Kovuşturma	Asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesi	Duruşma, sanığın sorgusu, tanık dinleme, hüküm
Kanun yolu	Bölge adliye mahkemesi, Yargıtay	İstinaf ve temyiz incelemesi

Gözaltı Süresi ve Gözaltına İtiraz

Gözaltı süresi, en yakın hakime götürülmek için zorunlu yol süresi hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez ve yol süresi de on iki saatten fazla olamaz.^[4] Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı bu süreyi, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir.

Kişi gözaltına alındığında savcının emriyle bir yakınına ya da belirlediği kişiye gecikmeksizin haber verilir.^[5] Yakınlar çoğu zaman ilk bilgiyi bu bildirimle alır.

Gözaltı kararına ya da uzatma emrine karşı sulh ceza hakimine başvurulabilir. Başvuruyu gözaltındaki kişi, müdafii, eşi ya da birinci veya ikinci derece kan hısımı yapabilir. Hakim dosya üzerinden inceler ve yirmi dört saat dolmadan karar verir.^[6]

İfade Verirken Avukat Hakkı

İfadeye başlamadan önce şüpheliye yüklenen suç anlatılır, müdafi seçme hakkı ve susma hakkı olduğu bildirilir.^[7] Avukatın şüpheliyle görüşme, ifade süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı soruşturmanın ve kovuşturmanın hiçbir aşamasında engellenemez, kısıtlanamaz.^[8]

Şüpheli çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malulse ya da sağır ve dilsizse avukat, istemi aranmadan baro tarafından görevlendirilir. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda da müdafi zorunludur.^[9] Çocuk, on sekiz yaşını doldurmamış kişidir.^[10]

İfadeye çağrıldığını öğrenen kişinin ilk sorusu genellikle hakkında neyin şikayet edildiğidir. Bunu ifadeden önce nasıl öğrenebileceğinizi Polise Şikayet Edildiğimi Nasıl Anlarım yazımızda anlattık. Dosyada kısıtlama kararı varsa avukatın neleri görebileceği ise Gizlilik Kararı Olan Dosyayı Avukat İnceleyebilir mi? yazısında yer alıyor.

Tutuklama ve Tutuklamaya İtiraz

Tutuklama kararı, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin birlikte bulunmasına bağlıdır. İşin önemiyle ya da beklenen cezayla ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez.^[11] Soruşturma evresinde bu kararı savcının istemi üzerine sulh ceza hakimi verir ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağını gerekçesinde göstermek zorundadır.^[12]

Tutuklama kararına itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hakimliğe dilekçe verilerek ya da zabıt katibine beyanda bulunularak yapılır.^[13]

Hakimlik itirazı yerinde görmezse dosyayı en çok üç gün içinde numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hakimliğine gönderir. Anadolu Adalet Sarayı'nda birden fazla sulh ceza hakimliği bulunduğu için itiraz aynı binada, başka bir hakimlikte incelenir. İtiraz usulünü düzenleyen kanun metni mevzuat.gov.tr'deki Ceza Muhakemesi Kanunu sayfasından okunabilir.

Tutuklu kişinin durumu soruşturma evresinde en geç otuzar günlük sürelerle yeniden değerlendirilir.^[14] İtiraz dilekçesinin gerekçesinin nasıl kurulduğunu Tutukluluğa İtiraz Dilekçesi yazımızda, kanuni üst sınırların nasıl hesaplandığını Tutukluluk Azami Süre Hesaplama aracımızda gösterdik.

Asliye Ceza mı, Ağır Ceza mı?

Dosyanın hangi mahkemede görüleceğini suçun kanundaki cezası belirler ve ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlara ağır ceza mahkemesi bakar.^[15] Yağma, irtikap, resmi belgede sahtecilik ve hileli iflas da cezasının üst sınırına bakılmaksızın ağır cezanın görev alanındadır.

Bunların dışında kalan dava ve işler, sulh ceza hakimliğinin görevi değilse asliye ceza mahkemesinde görülür.^[16] Tehdit, hakaret ve basit yaralama gibi Üsküdar'dan sık gelen dosyalar bu mahkemelere düşer. Her iki mahkeme türü de Kartal'daki aynı adalet sarayındadır, dosya otomatik dağıtımla mahkemelerden birine verilir.

Suçtan Zarar Görenler İçin Süreler

Şikayete bağlı bir suçta mağdur, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikayette bulunmazsa soruşturma yapılamaz.^[17] Üsküdar'daki bir olayın şikayeti ilçedeki kolluğa ya da doğrudan Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılabilir.

Şikayete bağlı suçlarda savcılık, dava açmadan önce şüpheli ile mağdur arasında uzlaştırma girişiminde bulunur.^[18] Darp edilen ama şikayetçi olmak istemeyen kişinin durumunu Darp Raporu Alıp Şikayetçi Olmamak yazımızda ele aldık.

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir.^[19] İtiraz, ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine yapılır, Üsküdar dosyalarında bu merci Kartal'daki hakimliklerdir.

Ceza Dosyasında Kaçırılmaması Gereken Süreler

Üsküdar'dan gelen bir ceza dosyasında kaçırıldığında telafisi en zor olan süreler aşağıdaki tabloda toplandı.

İşlem	Süre	Kaynak
Gözaltı	Yakalamadan itibaren 24 saat	CMK m.91/1
Gözaltına itiraz	Sulh ceza hakimi 24 saat dolmadan karar verir	CMK m.91/5
Tutuklamaya itiraz	Öğrenmeden itibaren iki hafta	CMK m.268/1
Tutukluluk incelemesi	Soruşturmada en geç 30 günde bir	CMK m.108/1
Şikayet	Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay	TCK m.73/1-2
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz	Tebliğden itibaren iki hafta	CMK m.173/1
İstinaf	Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta	CMK m.273/1
Temyiz	Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta	CMK m.291/1

İstinaf ve temyiz süreleri hükmün açıklandığı duruşmadan değil, gerekçeli kararın tebliğinden başlar.^[20] Duruşmada hükmü dinleyen sanığın süreyi o günden saymaya başlaması sık görülen bir yanlıştır, ama bu yanlış süreyi kısaltmaz, yalnızca hazırlık için zaman kaybettirir.

Büromuzun Konumu

Büromuz Acıbadem'de, Akasya Kent Etabı A1 Blok'ta bulunuyor: Acıbadem Mahallesi, Derin Sokak No:8A, Akasya Kent Etabı A1 Blok No:165, 34660 Üsküdar/İstanbul.

Büro ile Anadolu Adalet Sarayı aynı metro hattı üzerindedir. M4 metrosunun Acıbadem durağından binen kişi aktarma yapmadan Hastane-Adliye durağında iner. Acıbadem ve çevresine özgü konular için Acıbadem Avukat yazımıza bakabilirsiniz.

Konum ve yol tarifi için Google Haritalar sayfamızı, randevu için online randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.

Üsküdar Ceza Avukatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Üsküdar'daki ceza dosyalarıyla ilgili en sık gelen sorular şunlar:

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 12, fıkra 1 ve 2.

^[2] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 2, fıkra 1, bent (e) ve (f); madde 175, fıkra 1.

^[3] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 160, fıkra 1 ve madde 170, fıkra 2.

^[4] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 91, fıkra 1 ve 3.

^[5] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 95, fıkra 1.

^[6] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 91, fıkra 5.

^[7] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 147, fıkra 1, bent (b), (c) ve (e).

^[8] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 149, fıkra 3.

^[9] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 150, fıkra 2 ve 3.

^[10] 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, madde 3, fıkra 1, bent (a).

^[11] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 100, fıkra 1.

^[12] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 101, fıkra 1.

^[13] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 268, fıkra 1, 2 ve 3.

^[14] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 108, fıkra 1.

^[15] 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, madde 12.

^[16] 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, madde 11.

^[17] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 73, fıkra 1 ve 2.

^[18] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 253, fıkra 1, bent (a).

^[19] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 173, fıkra 1.

^[20] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 273, fıkra 1 ve madde 291, fıkra 1.