Tenzilat konkordatosu, borçlunun borçlarının yalnızca bir yüzdesini ödemeyi teklif ettiği ve alacaklıların kalan kısımdan vazgeçtiği konkordato türüdür. Vade konkordatosunda ise borcun tamamı ödenir, değişen yalnızca ödemenin zamanıdır. İcra ve İflas Kanunu iki yolu da aynı maddede sayar ve borçlunun "vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle" borçlarını ödemek için konkordato isteyebileceğini söyler.
- Tenzilat konkordatosunda borçlu borcun belli bir yüzdesini öder, alacaklılar kalan kısımdan vazgeçer ve borçlu bu kısımdan kurtulur.
- Vade konkordatosunda İİK 285. maddeye göre borcun tamamı ödenir, alacaklılar yalnızca ödemenin taksitlere bölünmesini ya da ertelenmesini kabul eder.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2024 kararına göre borca batık olmayan borçlunun faizsiz ve beş yıla yayılan projesi kaynaklarla orantılılık şartını karşılamaz.
İçindekiler8 başlık
- Tenzilat Konkordatosu Nedir?
- Vade Konkordatosu Nedir?
- Karma (Bileşik) Konkordato
- Borca Batık Olmayan Borçlu Tenzilat Konkordatosu İsteyebilir mi?
- Faizsiz Vade Neden Tenzilat Sayılır?
- Tasdik İçin Gereken Çoğunluk ve Diğer Şartlar
- Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordatodan Farkı
- Tenzilat Konkordatosu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tenzilat Konkordatosu Nedir?
Tenzilat konkordatosu, alacaklıların alacaklarının bir bölümünden vazgeçmesine dayanan anlaşmadır. Borçlu örneğin her alacaklıya alacağının yüzde altmışını ödemeyi teklif eder, proje kabul edilip mahkemece tasdik edilirse kalan yüzde kırk için artık takip edilemez.
Tenzilat oranı borçlunun keyfine bırakılmamıştır. Mahkeme, teklif edilen tutarın borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek miktardan fazla olup olmadığına ve borçlunun kaynaklarıyla orantılı olup olmadığına bakar.[1] Bu karşılaştırma için borçlu daha başvuru aşamasında, teklife göre alacaklıların alacağı tutar ile iflasta alacakları muhtemel tutarı yan yana gösteren bir tablo sunmak zorundadır.
Tenzilat konkordatosunun etkisi her alacaklıya aynı değildir. İşçilerin bir yıllık ücret ve tazminat alacakları gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklar, rehinli alacakların rehinle karşılanan kısmı ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacakları konkordatodan etkilenmez, bunlar tam olarak ödenir. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir.
Vade Konkordatosu Nedir?
Vade konkordatosu, borçlunun borcunun tamamını ödemeyi taahhüt ettiği, alacaklıların ise ödeme için süre tanıdığı ya da borcu taksitlere böldüğü konkordatodur. Alacaklının kaybı anaparada değil zamandadır.
Kanunun gerekçesine göre bu tür, borca batık olmayan ama vadesi gelen borçlarını o anda ödeyemeyen borçlu için düşünülmüştür. Malları borçlarını karşılamaya yeten borçlu, onları hemen satarak bütün borcunu ödeyemiyorsa yüzde yüz ödeme taahhüdüyle süre ister.
Vade konkordatosu teklif eden borçlu, ödeme takvimini gerçekçi kurmak zorundadır. Mahkeme, alacaklıların daha kısa sürede ödeme alabileceği bir imkan varken onların aleyhine uzun bir planı tasdik etmez.
Bir konkordato projesinin tenzilat mı vade mi olduğundan ya da alacağınızı nasıl etkileyeceğinden emin değilseniz sorunuzu Avukata Sor üzerinden iletebilirsiniz.
Karma (Bileşik) Konkordato
Karma konkordato, tenzilat ve vade konkordatosunun birlikte uygulandığı türdür. Borçlu örneğin borcun yüzde yetmişini ödemeyi ve bu tutarı üç yıla yayılan taksitlerle ödemeyi teklif eder.
Kanun, tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiğinin ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceğinin belirtilmesini ister, böylece her tasdik kararı iki unsuru da açıkça gösterir.[2]
Üç türün alacaklıya etkisi şöyle özetlenebilir:
| Tür | Alacaklının kabul ettiği | Borçlunun taahhüdü |
|---|---|---|
| Tenzilat konkordatosu | Alacağın bir kısmından vazgeçmek | Borcun belli bir yüzdesini ödemek |
| Vade konkordatosu | Ödemenin ertelenmesi ya da taksitlendirilmesi | Borcun tamamını ödemek |
| Karma konkordato | Hem indirim hem süre | İndirimli tutarı takvime göre ödemek |
Karma yapı borçluya esneklik verir ama denetimi gevşetmez. İndirim oranı ile vade süresi birlikte değerlendirilir ve ikisinin toplam etkisi alacaklıyı iflastan daha kötü duruma düşürmemelidir.
Borca Batık Olmayan Borçlu Tenzilat Konkordatosu İsteyebilir mi?
Borca batık olmayan, yani malvarlığı borçlarını karşılayan borçlu kural olarak tenzilat konkordatosu isteyemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kanun gerekçesine dayanarak böyle bir borçlunun normalde ancak vade konkordatosu isteyebileceğini, aksi teklifin "kaynaklarla orantılılık" şartına aykırı düşeceğini kabul etmiştir.[3]
Kurul aynı kararda "varlık" ile "kaynak" kavramlarını da ayırmıştır. Kaynak, borçlunun mevcut ve gelecekte elde edeceği ve borcunu ödemekte kullanabileceği her türlü unsurdur, işletmenin devamı için gereken bir taşınmaz ise kaynak sayılmayabilir. Ticari faaliyette kullanılmayan diğer taşınmazlar ise borcun ödenmesinde kaynak olarak hesaba katılır.
Bu ayrım alacaklılar için önemli bir itiraz gerekçesidir. Bilançosunda borçlarından fazla varlık görünen bir şirketin indirim teklif ettiği projeye karşı, komiser raporundaki aktif-pasif tablosu ve kullanılmayan taşınmazlar mahkemeye gösterilebilir.
Faizsiz Vade Neden Tenzilat Sayılır?
Faiz içermeyen uzun vadeli bir ödeme planı, adı vade konkordatosu olsa bile fiilen tenzilat sonucunu doğurur. Kesin mühlet tarihinden itibaren, tasdik edilen projede aksine hüküm yoksa rehinle teminat altına alınmamış alacaklara faiz işlemesi durur.[4] Yüksek enflasyon döneminde beş yıla yayılan faizsiz taksitler, alacağın gerçek değerinin önemli bir kısmını eritir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, borca batık olmayan bir şirketin borcunun tamamını faizsiz olarak, üç ay ödemesiz dönemin ardından yirmi eşit taksitte beş yılda ödeme teklifinin tenzilat konkordatosu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Hukuk Genel Kurulu da bu bozmaya uyulmasına karar vererek projeyi tenzilat ve vadenin birleştiği karma konkordato olarak nitelendirmiş ve kaynaklarla orantılılık şartını taşımadığını kabul etmiştir.
Kurul, tasdik kararından sonra ayrıca ödemesiz dönem öngörülmesini de eleştirmiştir. Geçici ve kesin mühletten zaten yararlanmış borçluya tasdikten sonra yeni bir erteleme süresi tanımak, kanunda olmayan bir korumadan yararlandırmak anlamına gelir ve konkordatoyu amacı dışında bir finansman aracına dönüştürür.
Borçlu tarafı bu yüzden vade teklifine makul bir faiz eklemeyi ciddi olarak değerlendirmelidir. Faizin hangi oranla hesaplanabileceğine dair genel bilgi Güncel Yasal Faiz Oranı Nedir yazımızda yer alıyor.
Tasdik İçin Gereken Çoğunluk ve Diğer Şartlar
Konkordato projesinin kabul edilmiş sayılması için kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını, ya da alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluğun projeyi imzalaması gerekir.[5] Oylamaya yalnızca projeden etkilenen alacaklılar katılır, borçlunun eşinin, çocuğunun, anne, baba ve kardeşlerinin alacakları hesaba katılmaz.
Çoğunluğun sağlanması tasdik için tek başına yetmez. Mahkeme ayrıca birinci sıra imtiyazlı alacakların tam ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle yapılan borçların ifasının yeterli teminata bağlandığını, yargılama giderleri ile harcın tasdikten önce yatırıldığını arar.
Bu şartlar türden bağımsız olarak her konkordatoda uygulanır. Fark, ağırlığın nereye düştüğündedir: tenzilat projesinde mahkeme indirim oranının iflas karşılaştırmasını geçip geçmediğine, vade projesinde ise sürenin ve faizsizliğin alacaklıya yüklediği kayba bakar.
Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordatodan Farkı
Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda borçlu bir oran ya da takvim teklif etmez, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini alacaklılara bırakır. Alacaklılar seçtikleri tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu aracılığıyla malları satar ya da üçüncü kişiye devreder, alacaklarını bu satıştan elde edilen paradan alır.[6]
Tenzilat ve vade konkordatosu borçlunun işletmesini yaşatmaya yönelikken bu türde amaç işletmenin devamı değil, iflastan daha iyi bir tasfiyedir. Tasdik kararı kesinleşince borçlu mallarında tasarruf edemez ve ticaret unvanına "konkordato tasfiyesi halinde" ibaresi eklenir.
Borçlu iflas etmiş olsa bile konkordato yolu tamamen kapanmaz. Müflisin teklif ettiği konkordato İflas İçi Konkordato yazımızda, bir firmanın konkordato sürecinde olup olmadığının nasıl öğrenileceği ise Konkordato İlan Eden Firmalar Nasıl Sorgulanır? yazımızda anlatılıyor.
Bir konkordato projesinin alacağınızı nasıl etkileyeceğini ya da tasdike nasıl itiraz edeceğinizi bir avukatla konuşmak için randevu alabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Tenzilat Konkordatosu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tenzilat ve vade konkordatosuyla ilgili en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık.
Tenzilat ne demek?
Tenzilat, bir borç ya da bedelden yapılan indirim demektir. Konkordatoda tenzilat, alacaklıların alacaklarının belli bir kısmından vazgeçmesini ifade eder.
Tenzilat konkordatosunda alacaklı ne kadar alır?
Tenzilat konkordatosunda alacaklının alacağı oran tasdik edilen projede yazılıdır. Bu oran, borçlunun iflası halinde alacaklının eline geçecek muhtemel miktardan fazla olmalıdır, aksi halde mahkeme projeyi tasdik etmez.
Vade konkordatosunda faiz işler mi?
Kesin mühlet tarihinden itibaren rehinli olmayan alacaklara faiz işlemesi durur, ancak tasdik edilen proje bunun aksini öngörebilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi borca batık olmayan borçlunun uzun vadeli ve faizsiz teklifini tenzilat kapsamında değerlendirmiş, Hukuk Genel Kurulu da böyle bir projenin kaynaklarla orantılılık şartını karşılamadığını kabul etmiştir.
Tenzilat konkordatosu kefili de kurtarır mı?
Kurtarmaz. Konkordatoya onay vermeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olan kefil ve müşterek borçlulara karşı bütün haklarını korur. Onay veren alacaklı da haklarını onlara ödeme karşılığında devretmeyi teklif eder ve toplantıyı en az on gün önce bildirirse bu haklarını kaybetmez.
Konkordatonun kaç türü vardır?
İçeriğine göre tenzilat, vade ve karma konkordato olarak üçe ayrılır. Bunların yanında malvarlığının terki suretiyle konkordato ve iflastan sonra istenen iflas içi konkordato da ayrı türler olarak düzenlenmiştir.
Konkordato türü ne zaman belirlenir?
Tür, borçlunun başvuruyla birlikte sunduğu konkordato ön projesinde belirlenir. Proje mühlet içinde komiserin raporları ve alacaklılarla müzakere sonucunda değiştirilebilir, kesin hali tasdik kararında yer alır.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 305 - konkordatonun tasdiki şartları.
[2] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 306 - konkordatonun tasdiki kararı, kapsamı ve ilanı.
[3] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/1044, K. 2024/71, T. 07.02.2024.
[4] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 294 - kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçları.
[5] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 302 - alacaklılar toplantısı ve projenin kabulü için gerekli çoğunluk.
[6] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu madde 309/a - malvarlığının terki suretiyle konkordato, genel olarak.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 22 Ekim 2026
