İş Kazasında SGK Rücu Davası

SGK, bir işçinin iş kazası geçirmesi veya hayatını kaybetmesi halinde sigortalıya veya hak sahiplerine gelir bağlar, sağlık gideri ve benzeri ödemeler yapar. İş kazasında SGK rücu davası, Kurumun bu ödemeleri, kazanın oluşumunda kusuru bulunan işverenden geri istediği ayrı bir hukuki süreçtir. Bu dava, işçinin veya yakınlarının işverene karşı açtığı tazminat davasıyla karıştırılmamalıdır.

İşçinin açtığı İş Kazası Tazminatı Davası, işçinin kendisinin veya ölümü halinde yakınlarının işverenden maddi ve manevi tazminat talep ettiği bir süreçtir; davacı işçi veya yakınları, davalı işverendir. SGK rücu davasında ise davacı Kurumun kendisidir, davalı yine işverendir ama talep edilen tutar, Kurumun sigortalıya zaten ödediği veya ödemeyi taahhüt ettiği tutardır. İki dava aynı olaydan doğar ama farklı taraflar arasında, farklı miktarlar üzerinden ve birbirinden bağımsız olarak yürür.

İş kazasında SGK rücu davası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

SGK Rücu Davasının Yasal Dayanağı

SGK'nın işverene rücu hakkının temeli, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir. Bu maddeye göre iş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı ya da sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurum tarafından yapılan ödemeler kusuru oranında işverenden tahsil edilir.^[1]

Rücu hakkı yalnızca doğrudan işverene karşı değil, kazanın alt işveren (taşeron) işçisinde meydana geldiği durumlarda alt işverene, hatta olayda kusuru bulunan işveren vekiline ve üçüncü kişilere karşı da kullanılabilir. Kurum, kusuru bulunan tarafın kim olduğuna göre davayı doğru davalıya yöneltmek zorundadır.

Davanın Tarafları

SGK rücu davasında davacı taraf her zaman Sosyal Güvenlik Kurumu'dur, işçinin veya yakınlarının bu davada taraf sıfatı bulunmaz. Davalı taraf ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğu iddia edilen işverendir. Kaza, asıl işverenin bir alt işverene devrettiği işte meydana gelmişse, asıl işveren ile alt işveren birlikte davalı gösterilebilir ve müteselsilen sorumlu tutulabilir.

İş kazasında SGK rücu davası konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşverenin Kusur Oranının Belirlenmesi

Rücu davasının kabul edilebilmesi için zarara uğrayanın sigortalı olması, olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması ve işverenin kusurlu bir davranışı ile bu olay arasında illiyet bağının kurulması gerekir. Yargıtay bu şartları istikrarlı biçimde vurgular.^[2]

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2013/25209, K. 2014/1727, T. 30.01.2014

"5510 sayılı Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21'inci madde hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuen tahsili koşullarını düzenlemiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir."

Kusur oranı, mahkemece görevlendirilen iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyeti tarafından, işyerindeki risk değerlendirmesi, kullanılan ekipman ve alınan önlemler incelenerek tespit edilir. İşçinin kendi davranışından kaynaklanan bir kusur payı varsa bu oran, işverenden istenecek tutardan düşülür. Kusurun tamamen işçide olduğu ve işverenin hiçbir ihmalinin bulunmadığı istisnai durumlarda Kurum, ödediği tutarı işverenden talep edemez.

Zamanaşımı Süresi

SGK tarafından açılacak tazminat ve rücu davaları, 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir.^[3] Bu süre, gelir ve aylık bağlanan ödemelerde tahsis onayının yapıldığı tarihten, masraf ve tek seferlik ödemelerde ise ödemenin fiilen yapıldığı tarihten işlemeye başlar.

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davaları, diğer işçilik alacaklarından farklı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur.^[4] Bu nedenle SGK, arabulucuya başvurmaksızın doğrudan iş mahkemesinde dava açabilir.

SGK Rücu Davasının Temel Şartları

Aşağıdaki liste, SGK rücu davasının açılabilmesi için aranan temel şartları özetler.

• Olayın SGK tarafından iş kazası veya meslek hastalığı olarak tescil edilmiş olması
• Sigortalıya veya hak sahiplerine Kurumca gelir bağlanmış veya masraf ödenmiş olması
• İşverenin kastı ya da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışının bulunması
• Bu davranış ile iş kazası veya meslek hastalığı arasında illiyet bağının kurulması

Bu şartlardan biri eksik kaldığında Kurumun rücu talebi, bilirkişi incelemesi sonucunda reddedilebilir.

İş kazasında SGK rücu davası konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İş Kazasında SGK Rücu Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşverenlerin ve merak eden işçilerin SGK rücu davasıyla ilgili en sık sorduğu sorular aşağıda yanıtlanmaktadır.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 21.

^[2] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2013/25209, K. 2014/1727, T. 30.01.2014 — rücu sorumluluğu için zarar görenin sigortalılığı, olayın iş kazası veya meslek hastalığı sayılması ve işveren kusuru ile kaza arasında illiyet bağı arandığı.

^[3] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 93, üçüncü fıkra.

^[4] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3, üçüncü fıkra.