SGK, bir işçinin iş kazası geçirmesi veya hayatını kaybetmesi halinde sigortalıya veya hak sahiplerine gelir bağlar, sağlık gideri ve benzeri ödemeler yapar. Kurumun rapor süresince ödediği ödenek İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği yazımızda anlatılmaktadır. İş kazasında SGK rücu davası, Kurumun bu ödemeleri, kazanın oluşumunda kusuru bulunan işverenden geri istediği ayrı bir hukuki süreçtir. Bu dava, işçinin veya yakınlarının işverene karşı açtığı tazminat davasıyla karıştırılmamalıdır.
İşçinin açtığı İş Kazası Tazminatı Davası, işçinin kendisinin veya ölümü halinde yakınlarının işverenden maddi ve manevi tazminat talep ettiği bir süreçtir. Davacı işçi veya yakınları, davalı işverendir.
SGK rücu davasında ise davacı Kurumun kendisidir, davalı yine işverendir ama talep edilen tutar, Kurumun sigortalıya zaten ödediği veya ödemeyi taahhüt ettiği tutardır. İki dava aynı olaydan doğar ama farklı taraflar arasında, farklı miktarlar üzerinden ve birbirinden bağımsız olarak yürür.
İş kazasında SGK rücu davası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- İş kazasında SGK rücu davası Kurumun sigortalıya yaptığı ödemeleri 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre kusurlu işverenden geri istediği davadır.
- Davacı yalnızca SGK'dır, işçi ya da yakınlarının bu davada taraf sıfatı yoktur.
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2013/25209 sayılı kararına göre rücu için sigortalılık, iş kazası niteliği ve işverenin kusuruyla illiyet bağı aranır.
- Taşeron işçisinin kazasında asıl işveren ile alt işveren birlikte davalı gösterilir ve müteselsilen sorumlu tutulur.
İçindekiler6 başlık
SGK Rücu Davasının Yasal Dayanağı
SGK'nın işverene rücu hakkının temeli, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir. Bu maddeye göre iş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı ya da sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurum tarafından yapılan ödemeler kusuru oranında işverenden tahsil edilir.[1]
Rücu hakkı yalnızca doğrudan işverene karşı değil, kazanın alt işveren (taşeron) işçisinde meydana geldiği durumlarda alt işverene, hatta olayda kusuru bulunan işveren vekiline ve üçüncü kişilere karşı da kullanılabilir. Kurum, kusuru bulunan tarafın kim olduğuna göre davayı doğru davalıya yöneltmek zorundadır.
Davanın Tarafları
SGK rücu davasında davacı taraf her zaman Sosyal Güvenlik Kurumu'dur, işçinin veya yakınlarının bu davada taraf sıfatı bulunmaz. Davalı taraf ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğu iddia edilen işverendir. Kaza, asıl işverenin bir alt işverene devrettiği işte meydana gelmişse, asıl işveren ile alt işveren birlikte davalı gösterilebilir ve müteselsilen sorumlu tutulabilir.
İş kazasında SGK rücu davası konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İşverenin Kusur Oranının Belirlenmesi
Rücu davasının kabul edilebilmesi için zarara uğrayanın sigortalı olması, olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması ve işverenin kusurlu bir davranışı ile bu olay arasında illiyet bağının kurulması gerekir. Kusurun bilirkişi incelemesiyle nasıl belirlendiği İş Kazasında Kusur Durumları yazımızdadır. Yargıtay bu şartları istikrarlı biçimde vurgular.[2]
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2013/25209, K. 2014/1727, T. 30.01.2014"5510 sayılı Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21'inci madde hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuen tahsili koşullarını düzenlemiş olup. İşverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir."
Kusur oranı, mahkemece görevlendirilen iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyeti tarafından, işyerindeki risk değerlendirmesi, kullanılan ekipman ve alınan önlemler incelenerek tespit edilir. İşçinin kendi davranışından kaynaklanan bir kusur payı varsa bu oran, işverenden istenecek tutardan düşülür. Kusurun tamamen işçide olduğu ve işverenin hiçbir ihmalinin bulunmadığı istisnai durumlarda Kurum, ödediği tutarı işverenden talep edemez.
Zamanaşımı Süresi
SGK tarafından açılacak tazminat ve rücu davaları, 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir.[3] Bu süre, gelir ve aylık bağlanan ödemelerde tahsis onayının yapıldığı tarihten, masraf ve tek seferlik ödemelerde ise ödemenin fiilen yapıldığı tarihten işlemeye başlar.
İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davaları, diğer işçilik alacaklarından farklı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur.[4] Bu nedenle SGK, arabulucuya başvurmaksızın doğrudan iş mahkemesinde dava açabilir.
SGK Rücu Davasının Temel Şartları
Aşağıdaki liste, SGK rücu davasının açılabilmesi için aranan temel şartları özetler.
- Olayın SGK tarafından iş kazası veya meslek hastalığı olarak tescil edilmiş olması
- Sigortalıya veya hak sahiplerine Kurumca gelir bağlanmış veya masraf ödenmiş olması
- İşverenin kastı ya da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışının bulunması
- Bu davranış ile iş kazası veya meslek hastalığı arasında illiyet bağının kurulması
Bu şartlardan biri eksik kaldığında Kurumun rücu talebi, bilirkişi incelemesi sonucunda reddedilebilir.
İş kazasında SGK rücu davası konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
İş Kazasında SGK Rücu Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
İşverenlerin ve merak eden işçilerin SGK rücu davasıyla ilgili en sık sorduğu sorular aşağıda yanıtlanmaktadır.
SGK rücu davası ile işçinin açtığı tazminat davası aynı dava mıdır?
Hayır. İşçinin açtığı tazminat davasında davacı işçi veya yakınlarıdır, SGK rücu davasında ise davacı Kurumun kendisidir. İki dava birbirinden bağımsız yürür ve farklı taleplere ilişkindir.
SGK rücu davasını kim açar?
Davayı Sosyal Güvenlik Kurumu açar. İşçinin veya hak sahiplerinin bu davada taraf olma ya da müdahil olma zorunluluğu yoktur.
Rücu davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca on yıldır. Süre, gelir bağlanan ödemelerde tahsis onay tarihinden, masraflarda ödeme tarihinden itibaren işler.
İşverenin kusuru nasıl tespit edilir?
Mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını inceleyerek işveren ve işçinin kusur oranını belirler. İşverenin hiçbir kusuru bulunmadığı ispatlanırsa rücu talebi reddedilebilir.
Kaza taşeron işçisinde meydana gelmişse rücu davası kime açılır?
Asıl işveren ile alt işveren birlikte davalı gösterilebilir ve kusurları oranında müteselsilen sorumlu tutulabilir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 21.
[2] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2013/25209, K. 2014/1727, T. 30.01.2014 — rücu sorumluluğu için zarar görenin sigortalılığı, olayın iş kazası veya meslek hastalığı sayılması ve işveren kusuru ile kaza arasında illiyet bağı arandığı.
[3] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 93, üçüncü fıkra.
[4] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3, üçüncü fıkra.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 4 Ağustos 2026
