İş kazası geçici iş göremezlik ödeneği, kaza nedeniyle çalışamaz duruma gelen sigortalıya, istirahat raporunun kapsadığı süre boyunca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından günlük olarak ödenen paradır. Ödenek, işçinin son dönemdeki günlük kazancı üzerinden hesaplanır ve tedavinin yatarak ya da ayakta yürütülmesine göre farklı bir oranla ödenir. Bu ödenek, işverenden istenebilecek iş kazası tazminatından ayrı bir kalemdir.
İş kazası sonrası göremezlik ödeneğiniz konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- İlk günden itibaren ödenir: İş kazasında ödenek, hastalık hâlinden farklı olarak istirahatin ilk gününden başlar.
- Hesap iki aşamalıdır: Önce sigortalının günlük kazancı bulunur, ardından yatarak veya ayakta tedaviye göre belirlenen oran uygulanır.
- Kaza günü ücreti işverene aittir: İşçi o gün fiilen çalışmaya başlamış sayıldığından kaza gününün ücretini işveren öder.
- Tazminattan mahsup edilmez: Ödenek ile işverenden istenecek tazminat farklı hukuki temellere dayandığından doğrudan düşülmez.
- Rapor sisteme otomatik iletilir: Sağlık hizmet sunucusu istirahati SGK sistemine işler, ayrıca başvuru gerekmez.
- Maluliyette sona erer: Ödenek, sigortalının işe dönebilecek duruma gelmesi ya da maluliyetin kalıcı hâle gelmesiyle biter.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Kaç Günden İtibaren Ödenir?
İş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya, ödenek istirahatin başladığı ilk günden itibaren her gün için ödenir.[1] Bu kural 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesinde düzenlenir ve hastalık sigortasından farklıdır. Sıradan bir hastalık raporunda ödenek ancak üçüncü günden başlayarak devreye girerken, iş kazasında böyle bir bekleme süresi uygulanmaz.
Ödeneğin doğması için tek şart, Kurumca yetkilendirilen bir hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olmasıdır. Rapor süresi uzadıkça ödenek de her gün için ayrı ayrı hesaplanmaya devam eder.
İş kazası geçici iş göremezlik ödeneği ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır?
Ödeneğin hesabı iki aşamalıdır. Önce sigortalının günlük kazancı bulunur, ardından bu tutara tedavi türüne göre bir oran uygulanır.
Günlük kazanç, kazanın olduğu tarihten önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamının, aynı döneme ait prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle hesaplanır.[2] Bu tutara uygulanacak oran ise tedavinin biçimine göre değişir: yatarak tedavi gören sigortalıda günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavi gören sigortalıda ise üçte ikisi ödenek olarak verilir.[3]
Aynı sigortalıda iş kazası ile birlikte başka bir iş göremezlik hali (örneğin ayrı bir hastalık) çakışırsa, bunlardan hangisi daha yüksek tutarda ödenek doğuruyorsa o esas alınır.
Prim ve ikramiye gibi düzenli olmayan ödemeler günlük kazanç hesabına dahil edilmişse, bulunacak günlük kazanç, salt ücret üzerinden hesaplanan günlük kazancın yüzde ellisini aşamaz. Bu sınırlama, yüksek fakat düzensiz ek ödemelerin ödenek tutarını gerçekçi olmayan biçimde şişirmesini engeller.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ne Zaman Sona Erer?
Ödenek, sigortalının işe dönebilecek duruma gelmesiyle ya da maluliyetin kalıcı hale geldiğinin tespit edilmesiyle sona erer. İkinci ihtimalde süreç, geçici ödenekten sürekli iş göremezlik gelirine geçişle devam eder.
Sürekli iş göremezlik geliri, geçici iş göremezlik ödeneğinin kesildiği tarihi takip eden ay başından itibaren bağlanmaya başlar.[4] Bu geçiş, sigortalının meslekte kazanma gücünü Kurum Sağlık Kurulu raporuyla en az yüzde on oranında kaybettiğinin tespit edilmesine bağlıdır. Oranın hesaplanması ve gelire dönüşümü ayrı bir işlemdir ve geçici ödenekten farklı kurallara tabidir.
İşverenin Kaza Sonrası İlk Günler İçin Ücret Ödeme Yükümlülüğü Var mıdır?
Kazanın gerçekleştiği gün, işçi o gün fiilen çalışmaya başlamış sayıldığından bu günün ücreti normal çalışma ücreti olarak işveren tarafından tam ödenir. SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği, istirahat raporunun kapsadığı sonraki günlerden itibaren devreye girer.
Kanun, işverene bu ödenek döneminde ayrıca ücret ödeme zorunluluğu yüklemez. Bazı işyerlerinde toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması gereği, ödenekle işçinin normal net ücreti arasındaki fark işverence tamamlanabilir. Ancak bu, kanuni bir zorunluluk değil, isteğe bağlı bir uygulamadır.
Ödenek İşverenden İstenecek Tazminattan Düşülür mü?
Geçici iş göremezlik ödeneği ile işverenden istenebilecek tazminat, farklı kişilerden kaynaklanan ayrı iki alacak kalemidir. SGK'nın ödediği ödenek, işçinin işverenden talep edeceği tazminat tutarından doğrudan mahsup edilmez. Mahsup, esas olarak SGK'nın sigortalıya bağladığı sürekli gelirin peşin sermaye değeri üzerinden yapılır.
Kaza işverenin kusuruyla meydana gelmişse, SGK'nın sigortalıya ödediği geçici iş göremezlik ödeneği dahil yaptığı ödemeler işverenden ayrıca rücu yoluyla geri istenebilir. Bu rücu davası ile işçinin kendi tazminat talebi, farklı taraflar arasında yürüyen ayrı süreçlerdir.[5]
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2015/17418, K. 2016/859, T. 01.02.2016"Kurum (SGK), sigortalıya veya hak sahiplerine iş kazası sigorta kolundan bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerini ve yine kazalının istirahatli kaldığı dönemde yaptığı geçici iş göremezlik ödemesini, olayda kusuru bulunan işveren ve üçüncü kişilere rücu edebilmektedir. ... Hesap olunan maddi zarardan kurumca sigortalıya bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin değeri ile geçici iş göremezlik ödemesinin rücuya tabi kısımlarının indirilmesi gerekmektedir."
Burada iki farklı kavram karıştırılmamalıdır. Mahsup, işçinin işverenden istediği tazminattan SGK'nın sağladığı bazı ödemelerin düşülmesini ifade eder ve esas olarak sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri üzerinden işler.
Rücu ise SGK'nın kendi yaptığı ödemeleri, kusurlu bulunan işverenden geri talep etmesidir. İşçinin tazminat davasından bağımsız, Kurum ile işveren arasında yürüyen ayrı bir süreçtir.
Ödeneğin işçinin gerçek ücret kaybını tam karşılamaması halinde aradaki farkın tazminata nasıl yansıdığı İş Kazası Tazminatı Hesaplama yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Ödeneğin Başvurusu ve Ödenmesi Nasıl Yapılır?
Sağlık hizmet sunucusu tarafından düzenlenen istirahat raporu, sistem üzerinden doğrudan SGK'ya iletilir. Sigortalının ayrıca kağıt bir başvuru yapmasına genellikle gerek kalmaz. Sigortalının ödemenin yatırılacağı banka hesap bilgisini e-Devlet üzerinden Kuruma bildirmiş olması yeterlidir.
Toplu iş sözleşmesi uygulanan işyerlerinde ve bazı kamu idarelerinde, ödenek Kurum adına önce işveren tarafından sigortalıya ödenip sonradan SGK ile mahsuplaşılabilir. Bu istisna dışında ödemeler doğrudan Kurum tarafından sigortalının hesabına yatırılır.
Uygulamada ödemenin gecikmesi, çoğunlukla istirahat raporunun sisteme geç işlenmesinden veya sigortalının son on iki aylık prim gün sayısının eksik görünmesinden kaynaklanır. Sigortalının kaza öncesindeki dönemde eksik veya hatalı bildirilen prim günleri varsa, bu durum önce işveren nezdinde düzeltilmedikçe ödenek hesabı da yanlış çıkabilir.
Aşağıdaki tablo, farklı günlük kazanç ve tedavi türlerine göre basitleştirilmiş bir ödenek hesabı örneği verir.
| Günlük Kazanç | Tedavi Türü | Uygulanan Oran | Günlük Ödenek |
|---|---|---|---|
| 1.200 TL | Ayaktan tedavi | 2/3 | 800 TL |
| 1.200 TL | Yatarak tedavi | 1/2 | 600 TL |
| 1.800 TL | Ayaktan tedavi | 2/3 | 1.200 TL |
On günlük bir istirahat raporunda, günlük kazancı 1.200 TL olan ve ayaktan tedavi gören bir sigortalıya toplam 8.000 TL ödenek ödenir. Bu tutar, işverenden istenebilecek tazminat davasından bağımsız, doğrudan SGK tarafından karşılanan bir haktır.
Ödeneğin bağlandığı iş kazasına ilişkin tazminat davasının açılabileceği süre sınırları İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi yazımızda, davanın hangi aşamalardan geçtiği ise İş Kazası Tazminatı Davası yazımızda anlatılmaktadır. Kazanın SGK'ya süresinde bildirilmemesi ödeneğin gecikmesine yol açabilir. Bildirim usulü İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır başlığımızın konusudur.
İş kazası geçici iş göremezlik ödeneğiniz ve tazminat hakkınızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ödeneğin hesaplanması ve ödenmesiyle ilgili en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik.
İş kazası geçici iş göremezlik ödeneği kim tarafından ödenir?
Ödenek, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından doğrudan sigortalının banka hesabına yatırılır. İşverenin bu ödemeyi kendi kasasından karşılama zorunluluğu yoktur.
Ödenek kazadan hemen sonra mı başlar?
Evet, iş kazası nedeniyle alınan istirahat raporunda ödenek bekleme süresi olmaksızın raporun ilk gününden itibaren her gün için hesaplanır. Bu, üçüncü günden başlayan sıradan hastalık raporundan farklı bir kuraldır.
Yatarak ve ayakta tedavide ödenek tutarı neden farklıdır?
Kanun, hastanede yatarak tedavi gören sigortalı için günlük kazancın yarısını, ayaktan tedavi gören sigortalı için ise üçte ikisini ödenek olarak öngörür. Bu fark, hastane sürecinde bazı giderlerin ayrıca karşılanıyor olmasına dayanır.
Ödenek net maaşımın tamamını karşılar mı?
Genellikle hayır, ödenek günlük kazancın belirli bir oranı üzerinden hesaplandığı için çoğu durumda işçinin normal net ücretinin altında kalır. Aradaki fark, işverenin kusuru bulunması halinde tazminat talebine dahil edilebilir.
Ödenek alırken ayrıca tazminat davası açabilir miyim?
Evet, geçici iş göremezlik ödeneği almak, işverenden tazminat talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. Bu iki hak, farklı kurumlardan ve farklı hukuki dayanaktan kaynaklanan bağımsız taleplerdir.
İstirahat raporu uzarsa ödenek de uzar mı?
Evet, ödenek istirahat raporunun kapsadığı her gün için ayrı ayrı hesaplanmaya devam eder. Rapor süresi uzadıkça toplam ödenek tutarı da buna paralel olarak artar.
Son bir yılda az çalıştıysam ödenek nasıl hesaplanır?
Kazadan önceki on iki ay içinde çalışma ve prim ödemesi yoksa, günlük kazanç işe başlanan tarih ile kazanın olduğu tarih arasındaki fiili kazançlar üzerinden veya emsal bir işçinin kazancı esas alınarak hesaplanır.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 18 — iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya bekleme süresi aranmaksızın her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.
[2] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 17 — ödeneğe esas günlük kazancın, iş kazasından önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamının prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle hesaplanması.
[3] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 18/3 — geçici iş göremezlik ödeneğinin yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide üçte ikisi olarak ödenmesi.
[4] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 19 — sürekli iş göremezlik gelirinin, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi takip eden ay başından itibaren bağlanması.
[5] Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2015/17418, K. 2016/859, T. 01.02.2016 — iş kazası tazminatı hesabında, SGK tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş göremezlik ödemesinin yalnızca rücuya tabi kısımlarının tazminat alacağından mahsup edilmesi gerektiği.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 27 Temmuz 2026
